اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمود سه شنبه ۳ اردیبهشت ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 474 مشاهده پرسش
    بیمار ما عمل رادیکال پروستات انجام داد 75 ساله است حدود سه سال میشود بی اختیاری ادرارش درست نشد الان وقتی میشیند ادارش در سوند نمی آید اما در حالت انجام کار راه رفتن و خوبیدن بی اختیاری دارد آیا امیدی به بهبود ایشان هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ اردیبهشت ۹۸( 7 سال پیش)

      سلام

      اگر تنگی نداشته باشد توصیه میشه بیوفیدبک عضلات کف لگن انجام دهد تا بتواند با انقباض عضلات ، کنترل ادرار را در اختیار بگیرد

  • تصویر کاربر رضا یکشنبه ۱ اردیبهشت ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 374 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من التهاب پروستات موذمن دارم برای مدفوع به دستشویی میروم وقتی زور میزنم برای تخلیه مدفوع ورابطه جنسی که اتمام میآید بعد از ادرار ترشح بی رنگ مانند رنگ آب از آلت تناسلی دیده میشود آیا مشکل یا خطری ندارد .و زمان درد زیاد آزار نمیدهد و چند دقیقه شروع و تمام میشود آیا درد همین است .ممنون میشوم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱ اردیبهشت ۹۸( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر مهدی.خ یکشنبه ۱ اردیبهشت ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 365 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر عزیز
    بعد از راهنمایی شما برای بهبودی شرایط ناشی از نزدیکی به یکی از همکاران شما مراجعه کردم ... ایشان تشخیص پروستاتیت مزمن را دادند و برای خلاصی از شرایط بد من 3 آمپول اسپکتینومایسین و مدت یکماه کوتریماکسازول هر 12 ساعت 2 عدد و بکلوفن 1 عدد هر 12 ساعت تجویز کردند.‌.. بعد از مصرف و گذشت یکماه
    سوزش بعد ادرار من خوب شده ودرد آلت من نیز فروکش کرده و همچنین درد بیضه راست من خوب شده فقط مشکل من اینه که نمیتونم خوب ادرار کنم و تکرر ادرار دارم که خیلی اعصاب خرد کن هست ... البته با آب گرم راحت ادرار میکنم .لطفا منو راهنمایی کنید که چه داروی برای رفع علایم باقی مانده مبتوانم استفاده کنم و جهت طغیان دوباره شرایط آنتی بیوتیک را با چه دوزی کم کم قطع کنم
    سپاس بیکران
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱ اردیبهشت ۹۸( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر Omid دوشنبه ۲ اردیبهشت ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 358 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر بزرگوار

    بنده ۴۰ سال سن دارم پروستات دارم آیا کسی که پروستات داشته باشه میتونه بچه دار بشه

    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲ اردیبهشت ۹۸( 7 سال پیش)

      سلام

      بله میتونه

  • تصویر کاربر Karimi دوشنبه ۲ اردیبهشت ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 321 مشاهده پرسش
    بررسي آزمايش و سونوگرافي همسر(آقا) جهت بررسي به دليل بچه دار نشدن
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲ اردیبهشت ۹۸( 7 سال پیش)

      سلام

      آزمایشات خوبه ولی در سونو واریکوسل نشون داده اگر شما مشکلی ندارید و هبیش از یکساله که مشکل ناباروری دارید شاید بهتر باشد واریکوسل را جراحی کنند.

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر تقی یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 394 مشاهده پرسش
    سلام
    دانشجو 25ساله هستم.3 سال پیش بامراجعه به دکترمشخص شدواریکوسل درجه 2 دارم وگفتندنیازی به عمل نیست.حدود یک ونیم سال است فوتبال روشروع کردم.الان حدود 2هفته است مقدارکمی درد واحساس متورم شدن وکشیدگی رگ های سمت بیضه دارم.به طوری که احساس انزال شدن رو نیزدارم
    ممکن است واریکوسل درجه 2 پیشرفت کندوبه درجه 3 تبدیل شود؟
    ایافوتبال درروندپیشرفت بیماری تاثیردارد.ودرد الان به علت همین فوتبال باشد؟آیا لازم است فوتبال روکنار بزارم؟؟
    این روزها زیادجنب میشم علتش ممکن است واریکوسل باشد؟؟؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ممکن است واریکوسل درجه 2 پیشرفت کندوبه درجه 3 تبدیل شود؟.....بله
      ایافوتبال درروندپیشرفت بیماری تاثیردارد....خیر
      ودرد الان به علت همین فوتبال باشد؟..........احتمال دارد
      آیا لازم است فوتبال روکنار بزارم؟؟.......خیر
      این روزها زیادجنب میشم علتش ممکن است واریکوسل باشد؟؟؟........خیر
  • تصویر کاربر tanha یکشنبه ۳۰ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 320 مشاهده پرسش
    اینجانب جوانی33ساله هستم بعلت عمل جراهی نخایی از6ماهگی دچارعدم کنترل ادرارشده ام ایاراهی برای خوب شدن هست(الان دچارمعلولیت کمروپاهستم ولی راه میروم)
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۰ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون بررسی های لازم نمی توانم نظری بدهم نوار مثانه و عکس از مثانه و مجرای ادراری و شرح حال کامل و معاینه
  • تصویر کاربر حسن یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 343 مشاهده پرسش
    آیا آزمایش قبل ازدواج، ویروس ایدز را هم مورد بررسی قرار می دهد؟
    این سوال را یکبار دیگر هم با اسم کامل خود مطرح کرده ام، لطفا اسم کامل من نمایش داده نشود.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر مورد بررسی قرار نمی گیرد
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۲۲ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 355 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    خسته نباشید. آقای دکتر من وقتی که خودارضایی میکنم، تا چند روز بیضه ی چپم درد میکنه. دردش هم زیاد نیست.فقط میشه در موردش گفت که حس میکنم یکم درد میگیره که بعد چند ثانیه خوب میشه دوباره چند ساعت یا چند دقه بعد خوب میشه.
    آیا این بیماری واریکوسله؟

    یه سوال دیگه آقای دکتر. شما اطلاع دارید که چند وقت بعد از انجام سکس، اگر آزمایش بدم میتونم از نتیجه ی آزمایش برای اطمینان از داشتن ایدز یا بیماری دیگه ای مطمئن بشم؟

    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      آیا این بیماری واریکوسله؟................خیر
      شما اطلاع دارید که چند وقت بعد از انجام سکس، اگر آزمایش بدم میتونم از نتیجه ی آزمایش برای اطمینان از داشتن ایدز یا بیماری دیگه ای مطمئن بشم؟............ بستگی به نوع ازمایش دارد ولی در بعضی منابع 6 هفته را ذکر کرده اند
  • تصویر کاربر علیرضاعلیرضا جمعه ۲۱ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 331 مشاهده پرسش
    سلام
    بنده جهت فرزند دار شدن به دکتر مراجعه نمودم پس معاینه متوجه شدم واریکسل چپ دارم پس عمل جراحی هیچگونه تاثیری نداشت در ضمن بیضه سمت چپ من نسبت به راست چندین میل کوجکتر بوده وتعدا داسپرم هایم نرمال نیست
    سوالم این هست ایا با عمل جراحی بهبود خواهم یافت در ضمن بیضهایم دردی احساس نمیکنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۱ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      جراحی همیشه منجر به بهبودی اسپرم ها نمی شود و در این موارد استفاده از روش های کمک باروری مثل IUI و IVF توصیه می شود
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط