اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۲۷ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 375 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام
    برخی پزشکان جهت درمان التهاب مزمن پرستات، روش شاک تراپی ویو و یا تزریق محلول داخل پرستات را توصیه می کنند. آیا از نظر شما دکتر عزیز این روشها کارساز است؟ و عوارض ندارند؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      نتایج این روش ها قطعی نیست و بی عارضه هم نیست
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۲۷ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 327 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب و خسته نباشيد
    اينجانب با سن ٣٨ سال و به دليل التهاب مزمن پرستات ( اندازه پرستات ٣٧ سي سي و ساير ازمايشات نرمال ) چندین بار با حضرتعالی مشاوره داشتم . اخرین مشاوره با کد رهگیری e65fr4120210 بوده است و بنا به توصیه های شما استاد محترم به مدت سه ماه انتی بیوتیک و 10 ماه ترازوسين مصرف كردم كه علايم نسبت به قبل خیلی كمتر شده است. از شما کمال تشکر را دارم. اکنون به مدت یک ماه است که دارو را قطع نمودم. و علايم باقيمانده بصورت خفیف و به شرح زير است:
    -درد خفيف در الت و زير شكم ناحيه پرستات
    -درد و سوزش خفیف ادراري تا يك روز بعد از انزال و گاهی هنگام انزال
    -گاهي تكرر ادرار

    با توجه به اینکه درمان حدود یک سال طول کشیده (80 درصد بهبودی دارم)، توصیه حضرتعالی در خصوص قطعی شدن درمان چیست؟ ایا باز هم ترازوسین را شروع کنم؟
    بسیار ممنونم از وقتی که می گذارید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      اگر علائم ازار دهنده نیست نیازی به تداوم دارو نیست البته همیشه احتمال عود وجود دارد
  • تصویر کاربر م‌.م شنبه ۲۷ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 625 مشاهده پرسش
    با سلام به اقای دکتر جباری عزیز
    بنده ۴۶ ساله درزیر شکم حدود ۵سانت بالای اشتخوان شرمگاه به عرض۱۵سانت درد ملایم دارم به طوری که بادست فشارمی دهم درد می گیرد این درد بیستر از ۱۰ سال سابق دارد .جدیدآ بعضی وقتا شدید خودبه خود درد می گیرد تا اینکه با اجابت مزاج بهتر می شود بنده نه مشکل اداردارم نه مشکل یوبوست نه کلیه درد فقط یک سالی است به شدت کاهش میل جنسی دارم به طوری که حتی دوماه نزدیکی نداشته باشم باز هم از خود اشتیاقی ندارم حالا باتوجه به محل درد وعلایم درد به نظر شما مشکل روده است یا پروستات ویا مثانه ویا .‌‌‌...
    اقای دکتر بعضی وقتا بادرد شدید ساعت ۲ شب ازخواب بیدارم می کند در ضمن ۱۵ سال پیش من اپاندیسم در اورده ام .
    ممنون می شوم راهنماییم کنید چون یک سری مطالب تو سایتها خواندم دارم بد جور نگران می شوم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      حالا باتوجه به محل درد وعلایم درد به نظر شما مشکل روده است یا پروستات ویا مثانه ویا؟ .‌‌‌... هر چیزی میتونه علتش باشه چون دردت ویژگی خاصی نداره توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر فرهاد شنبه ۲۷ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 344 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    مدتی است به هنگام خروج مدفوع علی الخصوص وقتی مدفوع خشک هست و فشار وارد میکنم مایه غلیظ و شیری رنگی شبیه مایه( منی) از آلت تناسلی ترشح میشه و بعد از آن ادرار میکنم .. مشکل چی میتواند باشد ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      مشکلی نیست طبیعیه مربوط‌به انقباض کیسه های منی است
  • تصویر کاربر علی جمعه ۲۶ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 822 مشاهده پرسش
    سلام وخسته نباشید،من پسری ۱۹ساله هستم که سوزش شدید در ابتدای ادرار دارم و در ابتدا با یه لخته ی خون کوچک همراهه،و در انتهاهم یک قطره ی خون رقیق،در هنگام جنب شدن بسیار سوزش دارم و وقتی خودم رو نگاه میکنم همراه با خون است،دکتر رفتم میگن التهاب مزمن پروستاته اما هر چه دارو میخورم هیچ تاثیری روی سوزش نداره،اگه میشه کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۶ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم سیستوسکپی شوید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر موسی شنبه ۲ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 399 مشاهده پرسش
    باعرض معذرت فروان
    اقای دکتر باتوجه به عکسی که فرستادم اگه بخوام عمل کنم هزینش چقدر میشه؟؟البته دفترچه تامین اجتماعی هم دارم.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      نیاز به عمل ندارید ولی با بیمه تامین اجتماعی در بیمارستان های تامین اجتماعی هزینه ای نمی گیرند
  • تصویر کاربر tohid جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 381 مشاهده پرسش
    با سلام ببخشید دوباره مزاحم شدم.میخواستم بپرسم من یه سال پیش سونو بیضه کردم کیست نشون داد.ایا ممکنه که واریکوسل بعدا ایجاد بشه یا مادر زادی هستش؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر واریکوسل مادرزادی نیست و در هر زمانی ممکن است ایجاد شود
  • تصویر کاربر امین جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 415 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر عزیز من بیماری اسم و الرژی دارم و امروز به اورولوژیست مراجعه کردم برای کاهش میل جنسی به من قرص جین سین داد و یک قرص vitabiotics می خواستم ببینم این قرص جین سین برای بیماران اسمی مشکل دارد یا خیر چون من در بروشور ان چنین مطلبی خواندم اگر چنین است چه دستوری می فرمایید با سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      جین سین یک داروی گیاهی است و اطلاعات زیادی در مورد عوارض آن ندارم ولی توصیه می کنم به بروشور آن توجه کنید در ضمن بعید می دانم این دارو تاثیر آنچنانی داشته باشد
  • تصویر کاربر سعید شنبه ۲ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1375 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    من دیروز سوالی در مورد اختلاف ارتفاع بیضه ها پرسیده بودم. ولی پاسخی که شما داده بودید مربوط به اختلاف سایز بیضه ها بود. ولی سایز بیضه های من مشکلی ندارد.

    بیضه سمت چپ من حدود 13 میلیمتر پایین تر از بیضه راست قرار میگیرد (وقتی محیط گرم است). دیروز رفته بودم کمسیون پزشکی که لحضه ی معاینه به همین شکل بود. البته بالای بیضه کمی چروک بود(نه خیلی زیاد).

    میخواستم بدونم این پایین بودن بیضه در اون لحظه مشخص میکند که دلیلش واریکوسل درجه 3 است یا نه؟
    (بنده واریکوسل درجه 3 دارم. و چند تا دکتر هم رفتم تا مطمعن شوم. ولی برای معاف شدن چیزی که مهم است اون لحظه معاینه دکتر کمسیون است، که درجه 3 تشخیص داده شود یا نه. به همین خاطر از شما این سوال را پرسیدم)

    دکتر کمسیون هنگام معاینه فقط نگاه کرد و قسمت مربوط به واریکوسل (بالای بیضه) را لمس نکرد. من از اینجا احتمال میدم که درجه 3 تشخیص داده باشن. چون معاینه درجه 2 با لمس کردن است.

    البته در جایی خوانده بودم که به اختلاف ارتفاع بین بیضه ها توجه میکنند. آیا این درست است؟ یا فقط به برجستگی های بالای بیضه توجه میکنند؟

    با تشکر قبلی از وقتی که میگذارید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      بیضه در اون لحظه مشخص میکند که دلیلش واریکوسل درجه 3 است یا نه؟
      جواب: دراینحالت واریکوسل بهتر خودش را نشان میدهد
      البته در جایی خوانده بودم که به اختلاف ارتفاع بین بیضه ها توجه میکنند. آیا این درست است؟ یا فقط به برجستگی های بالای بیضه توجه میکنند؟
      جواب: خیر اختلاف ارتفاع اهمیتی ندارد و وجود رگهای برجسته ملاک است
  • تصویر کاربر الف جمعه ۲۳ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 393 مشاهده پرسش
    با عرض ادب و احترام
    بنده 36 سالمه - 5 سال هست که ازدواج کردم - یک فرزند 2 ساله دارم ولی کلا در روابط جنسی با خانومم خیلی سرد هستم و شاید 10 روز یا 2 هفته یکبار سکس دارم.متاسفانه زود انزالی هم مشکلمو تشدید کرده و با همسرم دچار مشکل شدم. عاجزانه ازتون میخوام کمکم کنید .درمان دارویی داره؟ اگر داره چه دارویی؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۳ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سردی مزاج معمولا ریشه روحی روانی مثل افسردگی و امثال آن . اما اگر در سفتی آلت مشککل دارید با مصرف دارو می توان بهبود بخشید. زودانزالی را هم با مصرف اسپری لیدوکائین 10 درصد می توان کنترل کرد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط