اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محسن دوشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 305 مشاهده پرسش
    سوال قبلي
    کد رهگیری: j03hl6117429
    در جواب اين سوال اعلان متاستاژ در اسكن استخوان مشاهده نمي شه psa ٢١ هستش در ضمن امكانش هستش تو خارج از كشور به نتيجه خوبي رسيد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      شرح پرسش و پاسخ قبلی رو اینجا کپی پیست کنید
  • تصویر کاربر علیرضا دوشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 353 مشاهده پرسش
    سلام و احترام خدمت اقای دکتر
    من یه پدر 64 ساله دارم که الان یک سال میشه متوجه سرطان پروستات پیشرفته شدیم
    با درد کمر متوجه شدیم که ایشون متاستاز بدنش رو گرفته و ازمایش psa 150 رو نشون میداد
    ازون زمان به مدت 4 ماه به کمک زولادکس به 22 رسید ولی به سرعت مقاوم شد و دوباره به 58 برگشت بعد ما شروع به مصرف انزالوتامید کردیم که اون هم طی مدت 4 ماه کاهش رو ایجاد کرد و به 26 رسیدیم
    ولی متاسفانه الان نسبت به اون هم بیماری مقاوم شده
    در حال حاضر داریم برای شیمی درمانی اقدام میکنیم تا با داروی تکسوتر شروع کنیم
    جسارتا نوشته بودید که ژن درمانی هم یک روش هست و هزینش بالاست
    خوشبختانه پدر از نظر مالی در رفاه هستن و از نظر مالی میتونیم هزینه های سنگین رو متقبل بشیم
    فقط میخام بدونم نظر شما چیه و کجا باید این کار رو کرد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      ژن درمانی در مراحل تحقیقاتی می باشد و در هیچ مرکزی بصورت روتین انجام نمی شود بویژه در مورد بیماری های پیشرفته
  • تصویر کاربر احمد دوشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 366 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب و خسته نباشيد

    اينجانب با سن ٣٨ سال و به دليل التهاب مزمن پرستات ( اندازه پرستات ٣٧ سي سي و ساير ازمايشات نرمال ) به مدت دو ماه اوفلوكساسين و ٣ ماه ترازوسين مصرف كردم كه علايم خيلي كمتر شده ولي هنوز درمان قطعي نشدم . علايم باقيمانده به شرح زير است:
    -درد خفيف در الت و زير شكم ناحيه پرستات
    -درد و سوزش خفيف ادراري تا يك روز بعد از انزال
    -گاهي تكرر ادرار

    ١- توصيه حضرتعالي در خصوص ادامه درمان چگونه است؟ ايا نياز به مصرف انتي بيوتيك مي باشد؟ تا چه مدتي؟ ترازوسين چطور؟

    ٢- در صورت ادامه انتي بيوتيك ، با توجه به اينكه با مصرف اوفلوكساسين دچار بي خوابي و تشويش و اضطراب مي شوم چه داروي جايگزيني وجود دارد؟

    ٣- علي الرغم ادامه درمان ، چرا بعضي روزها علايم شدت مي يابد و گاهي اينطور نيست؟ ايا خصوصيت اين بيماري است؟

    با تشكر و پوزش فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلا
      به نظرم ترازوسین را سه ماه دیگه ادامه دهید
      کوتریموکسازول را جایگزین افلوکساسین‌کنید ۲ عدد هر ۱۲ ساعت برای حداقل یکدماه
      کم وزیاد شدن علائم می تواند یا مواد غذایی که استفاده می کنید مرتبط باشه مثل ادویه جات و‌قهوه یا با استرس و تغییرات عصبی مرتبط باشه
  • تصویر کاربر محسن یکشنبه ۹ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 351 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشيد پدرم نزديك 6سال هستش كه سرطان پروستات داره تومور به لكن هم متاستاژ كرده بود دكترش فقط تو اين مدت هورمون درماني مي كرداعلان هم psa 21 هستش دكترش نوشته راديو تراپي رفتيم راديوتراپي دكترش نوشت اسكن استخوان تو اسكن استخوان هم چند نكته ماتاستاژ هم كلان درمان شده. بنظر شما اعلان ميشه پروستات برداشت
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۹ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      جراحی رادیکال پروستاتکتومی و خارج کردن پروستات برای کسی که متاستاز استخوانی دارد غالبا توصیه نمی شود چون بیمار سود زیادی از این قضیه نمی برد گرچه برخی افراد برای کنترل بهتر بیمار ترجیح می دهند تا پروستات را خارج کنند و متاستازها را با هورمون درمانی و شیمی درمانی درمان کنند ولی به نظر من رادیوتراپی همزمان با هورمون تراپی مناسب تر باشد.
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 308 مشاهده پرسش
    با سلام و تقدیم احترام
    پدر بنده سه سال قبل به دلیل بدخیمی پروستات تحت عمل رادیکال پروستاتکتومی قرار گرفت، قبل از عمل پی اس آ معادل یازده و نیم بود، یک سال بعد از عمل به یک رسید که به دستور پزشک از اول سال نود و شش ماهانه یک آ آمپول الیگارد تزریق میکرد البته در اولین ماه شروع تزریق ، پزشک انکولوزیست در ام ار ای متوجه باقی ماندن بخشی از پروستات و در وسط آن یک توده بدخیم یک سانتی شد و تحت رادیوتراپی هم قرار گرفت که سی و هشت جلسه به طول انجامید و در ام ار ای بعدی اثری از توده نبود و به دنبال آن از میانه دوره درمان با آمپول، به جای الیگارد از دیفرلین استفاده شد و در نهایت دو هفته قبل مقدار پی اس آ به دو هزارم رسید و نیز مقدار free psa به چهار صدم رسیده، به نظر شما الان دارو با کدام دوز، بالا یا پایین، تزریق شود و چه اعمال دیگری لازم است انجام دهیم؟
    با تشکر فراوان از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      دیفرلین با دوز ۳.۷۵ میلی هر ۲۸ روز.
      تزریق ماهانه آمپول زومتا (زولدرونیک اسید) برای پیشگیری از پوکی استخوان
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۱۹ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط