اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر م.باقرزاده یکشنبه ۷ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 372 مشاهده پرسش
    سلام
    من مدتيه مشكل سوزش مجاري ادراري و درد و سوزش در قسمت مثانه دارم
    در امتهاي مجاري ادراري در داخل جوش هاي سفيد ديده ميشه
    و سوزش در هنگام ادرار دارم
    با يك متخصص داخلي دارم كار درمان و ميبرم جلو ولي بهبودي ديده نميشه
    ايشون ميگم زمان بره
    اخرين نسخه اي كه دادن از دارو هاي لكتازال
    نيموسكار تجويز كردن
    ميخواستم بدونم مسير درمان درسته؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۷ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 439 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر جباری
    وقتتون به خیر. من 31 سالمه و مجردم و با عرض پوزش و تاسف تا الآن بارها خودارضایی کرده ام. الآن 2-3 سال هست که اگه در طول روز کم آب بخورم کمی کلیه هام درد میگیره که البته خودم میفهمم طبیعی هست چون کلیه ها خشک میفتن. اما از طرفی اگر چند لیوان آب یا چایی بخورم و بخوام اون کم آبی رو جبران کنم چنانچه کمی بیش از حد آب بخورم تعداد دفعات دستشویی رفتنم خیلی زیاد میشه و احساس میکنم که عادی نیست. در ضمن مدتی هست که ادرارم دو شاخه میشه و در چند مرتبه با فشار تخلیه ی کامل صورت میگیره بطوریکه در دفعات آخر قطره قطره میشه. همچنین اگر قبل از خواب کمی آب بخورم نصف شب حتما یک یا دو بار از خواب بیدار میشم. خواستم بدونم آیا امکان بزرگ شدن پروستات هست و چطور درمان میشه؟ میشه راهنمایی بفرمایید.
    متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      بزرگی پروستات در سن شما محتمل نیست ضمن اینکه اگر مشکل پروستات باشد خیلی ارتباط مستقیمی با آب خوردن و یا نخوردن ندارد ب اینحال توصیه می کنم سونوگرافی از سیستم ادراری و نیز ازمایش خون ادرار از این جهات انجام دهید
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 371 مشاهده پرسش
    سلام در حدود شش سال پیش از لحاظ جنسی تحریک شدم ولی از خروج منی جلوگیری کردم. بعد از اون دچار تکرر ادرار خصوصا در شب و موقع خواب شدم .قبل از این داستان صبح تا هر وقت میخوابیدم احساس دفع ادرار نداشتم الان شب ساعت 11با مثانه خالی میخوابم صبح ساعت4 احساس دفع ادرار دارم. سونوگرافی التهاب پروستات تشخیص داده شد مدت زیادی تامسولوسین مصرف کردم بهتر نشدم. داروی گیاهی مصرف کردم بهتر نشدم. سیستوسکوپی هم شدم بهتر نشدم . لطفا راهنماییم کنید به خاطر اذیت شدن موقع خواب دچار بیماری اعصاب شدم لطفا راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      البته به اینحالت تکرر ادرار گفته نمی شود ضمن اینکه هر چه سن بالاتر می رود احتمال یکبار در طول شب بیدار شدن برای ادرار جود دارد. با اینحال توصیه می کنم مایعات شب را از ساعت ۷ به بعد قطع کنید یا به حداقل برسانید. برخی داروها و بیماری ها و نیز غذا ها نیز ممکن است باعث این مشکل بشوند. در نهایت اگر بیش از ۷ بار در شبانه روز ادرار می کنید توصیه می کنم تست یورودینامیک انجام دهید
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 374 مشاهده پرسش
    سلام...
    دکتر عزیز...2 ماه پیش بعلت سوزش ادرار و کاهش فشار ادرار به پزشک مراجعه کردم و تحت درمان با آنتی بیوتیک سیپرو 500 و پرازوسین و در مرحله دوم با تاوانکس قرار گرفتم اما حال و روزم بدتر شد....تکرر ادرار شدید بهم اضافه شد...خدمت پزشک جدید رفتم و با سونوگرافی از داخل مقعد برای پروستات مشخص شد که التهاب پروستات دارم و هسته مرکزی عفونت دارد .... ایشون داکسی سایکلین روزی 2 تا و امنیک یه شب درمیون تجویز کردن اما همچنان تکرر ادرار عذاب آور هست...عاجزانه استدعا دارم منو راهنمایی کنید که آیا مراحل طی شده درست هست ؟آیا درمان زمان بیشتری میبرد ..... در ضمن تمام آزمایشات من پاک بوده و عفونت نشون نداده
    سپاس آیا نیاز به سیستوسکپی هست؟ ممکنه تنگی مجرا هم باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظرم مسیر درستی را پیش رفتید ولی اگر پاسخ درمانی نگرفته اید به نظرم سیستوسکپی یا انجام عکس رنگی از مجرای ادراری قدم تشخیصی مناسبی باشد
  • تصویر کاربر اصغر شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 309 مشاهده پرسش
    احساس مدفوع کاذب داشتن از پروستاتیت میباشد ؟ ضمنا عدم خروج منی بعد از انزال چطور ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      احساس مدفوع کاذب داشتن از پروستاتیت میباشد ؟ .....................................خیر
      ضمنا عدم خروج منی بعد از انزال چطور ؟.............................علل متعددی می تواند داشته باشد مثل دیابت یا برخی داروها مثل تامسولوسین ولی پروستاتیت چنین تاثیری ندارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط