اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر احمد شنبه ۳۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 322 مشاهده پرسش
    سلام اقایه دکتر. من پسری 25ساله هستم.مجرد 4سال پیش من عفونت مقاربتی گرفتم درمانش نکردم خودش خوب از دوساله پیش من سوزشو.درد تو التم درم.گاهی وقتا هم ترشح وخون از مقعدم مییومد 4ماهه پیش رفتم دکتر با معاینات .انتی بیوتیک بهم داد خوب نشدم.سیستوسکوپی کرد گفت مثانت خوبه پروستاتیت داری.دوباره انتی بیوتیک بهم دا یه دوره شش.عدد سفتر یاکسون با چهل عدد قرص داکسی.خوب نشدم دوباره دوازده عدد امپوله جنتامایسین با چهل عدد قرصه سیپرو بازم خوب نشدم.دکترمو عوض کردم. دکتر جدید که رفتم اونم انتی بیوتیک نظیره یه دوره دوازده عدد کفسول ازیترومایسینبا سی عدد قرصه.مترونیدازول.خوب نشدم.دوباره. سی عدد قرصه تاوانکس داد بهم با سی عدد مترونیدازول. خیلی بهبود پیدا کردم ولی همین که داروهام تمام شد باز شروع شد. الان گیر کردم .نمیدونم چیکار کنم.راهنمایی کنید اقایه دکتر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر داروهای آخری رو یک دوره ی دیگر ادامه دهید و هر روز نیم ساعت در لگن آبگرم بنشینید
  • تصویر کاربر سید شنبه ۳۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 249 مشاهده پرسش
    بیماری بنده نوع پیشرفته سرطان پروستات میباشد و پروستات بنده 106 هست تقاضای راهنمایی و درمان نزد شما میباشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      مناسب ترین درمان برای شما هورمون درمانی است البته برخی کنار هورمون درمانی ، پرتودرمانی را هم توصیه می کنند.
  • تصویر کاربر عباس پنجشنبه ۲۹ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 1575 مشاهده پرسش
    باسلام مردی هستم 40ساله مدت یک سال ونیمه ازدرد ناحیه پرینه رنج میبرم بیشتر از 20 پزشک متخصص رفتم .چهار بارسونو شدم یه بار ازمقعد سونو شدم پروستات طبیعی نشون میده.کلو نوسکپی شدم چیزی دیده نشد .دکترای اورولوژی میکن چیزیت نیست .منو به دکتردرد ارجاع دادن دکتر درد هم ستون فقراتم تزریق اپیدورال کرد .چند روز پیشم عصب پرینه رو بلوک کردن .فایده نداشت موقع نسشتن رو صندلی درد دارم مسکن هم جواب نمی ده .خودم حس میکنم پروستاتمه لطفا راهنمایی کنید باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۹ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظرم یکی از داروهای مناسب برای فردی در شرایط شما آمی تریپتلین یا نورتریپتلین هست
  • تصویر کاربر ساسان سه شنبه ۲۷ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 362 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر.
    من ۱۹ سالمه و مدتی هست موقع انزال بین کیسه بیضه و مقعد حدود ۱ دقیقه درد دارم یا یذره کمتر،اولش شدیده بعدش کمتر میشه،بغیر از این من هیچکدوم از مشکلاتی ک درمورد پروستات توضیح دادین رو ندارم.این می‌تونه بخاطر استمنا هر چند کم باشه؟البته راستش تا یکی دو سال پیش یکم زیاد تر بود.این مشکل خیلی جدیه؟میشه خودم درمانش کنم یا حتما باید برم پیش پزشک فک کنم اورولوژیست،درسته؟
    و نحوه درمان توسط پزشک دارویی هستش یا از طریق معاینه مقعدی؟!
    ممنون میشم راهنمایی کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۷ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      مشكل جدي نيست و اگر در ادرار كردن مشكلي نداريد نياز به پيگيري نداشته و با ترك خودارضايي بتدريج برطرف مي شود.
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۲۶ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 409 مشاهده پرسش
    سلام اقاى دكتر جبارى عزيز ، ايا بايوپسي تشخيص سرطان پروستات از راه مجراى ادرار بهتره با از طريق مقعد ؟ وايا ازمايش Free psa به كل psa ميتونه تا حدى جايگزين اين بايوپسي بشه ؟ ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۶ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      ايا بايوپسي تشخيص سرطان پروستات از راه مجراى ادرار بهتره با از طريق مقعد ؟..............................مقعد
      وايا ازمايش Free psa به كل psa ميتونه تا حدى جايگزين اين بايوپسي بشه ؟.............................خیر این آیتم به تصمیم گیری برای انجام یا عدم نیاز به انجام بیوپسی کمک می کند
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط