اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۱۸ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 321 مشاهده پرسش
    رومینا: سلام و سپاس فراوان جناب دکتر؛اینجانب41 ساله، مدت دو ماه است که با علایم سوزش در زمان ادرار و حین انزال ،تاخیر آزار دهنده در ادرار و درد پرینه و تکرر آزاردهنده ادرار و قطره قطره آمدن ادرار و کاهش و افزایش مقطعی قطر ادرار؛به پزشک مراجعه کردم و بعد از آزمایش pca و سونوگرافی پزشک اورولوژ یست تشخیص پروستاتیت مزمن داد ضمنا عفونتی وجود نداشت و انداره ی پروستات طبیعی بود و کپسول تاوانکس و امنیک را تجویز نمود که با مصرف (مقطعی) آنها تاثیر بسزایی صورت نگرفت.. چند روزی است که احتباس ادرای نیز دارم و جریان ادرار بسیار کند و میزان آن کم شده است و دردی مبهم در کلیه یا حالب احساس می کنم . پزشک ارولوژ فرمودند که باید داخل مجرا دیده شود تا انسدادی نباشد و در اسرع وقت باید سیستوسکوپی شود ولی فعلا قرص سرترالین (نصف قرص) را تجویز نمودند.جناب دکتر گرانقدر با این شرایط تشخیص حضرتعالی چیست؟ و چه باید کرد؟آیا بدوا سیستوسکوپی کنم ؟ضمنا معمولا استرس زیادی دارم .آیا همچنان مایعات مصرف کنم چون تکرر زیادو احساس عدم تخلیه ادرار و احتباس دارم.سپاس بیکران از پاسخ حضرتعالی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      اگر سابقه ضربه به ناحيه تناسلي و زير بيضه ن.و سوندگذاري و عفونت مجراي ادراري در گذشته نداشتهزايد شايد نياز به سيستوكپي فعلا نباشد و علايم شما بيشتر به دليل استرس باشد و با يك دوره شش ماهه درمان با سرترالين بهتر شويد.
  • تصویر کاربر محسن جمعه ۱۸ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 339 مشاهده پرسش
    من مدت یکسالی میشه که گاهی مشکل دارم در دفع ادرار به صورتی که چند مرحله ای میشه دفع ادرار و یا اینکه حسش رو دارم ولی ادرار نمیاد. اخیر هم درد در ناحیه کشاله ران و لگن سمت چپ دارم گاهی هم که فعالیت جنسی داشته باشم بیضه چپمم مقداری درد میگیره یه مقداری سرچ کردم علائمش شبیه ورم پروستاتیکه ممنون میشم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      علائم فوق گرچه در مشكلات مربوط به پروستات هم ديده مي شود ولي در موارد ديگر مثل تنگي مجرا و مثانه ي عصبي و استرس و .... هم ديده مي شود لذا توصيه مي كنم اگر مشكل تان جدي و آزار دهنده هست براي بررسي بيشتر به ارولوژيست مراجعه كنيد.
  • تصویر کاربر شایان جمعه ۱۸ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 427 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من ایران نیستم برای همین از طریق تلفن نمیتوانم با شما ارتباط برقرار کنم برای همین اگر میشود فقط از طریق ایمیل جوابتان را ارسال کنید با تشکر.
    من پسری ۱۷ ساله هستم و یه یک هفته ای است که حس میکنم دفعات دستشویی رفتنم در طول روز زیاد شده و هر موقع که ادرار میکنم مقدار کمی ادرار می اید و اگر صبر کنم بعد از مدتی دوباره به مقدار بسیار کم ادرار می اید. و حتی بعضی اوقات حس میکنم کمی ادرار داخل التم باقی مانده. ولی در شب حتی یک بار هم به دستشویی نمیروم. ولی با این حال خیلی نگران شده ام که دچار بیماری بزرگی پروستات شده باشم آن هم در این سن کم. خواهش میکنم راهنمایی بفرمایید و سوال دیگری هم داشتم میخواستم ببینم ایا یزرگی پروستات میتوامو باعث درد یک بیضه شود یا نه؟
    1. تصویر کاربر شایان جمعه ۱۸ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      .
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      اين علائم در سن شما غالبا بدليل استرس هست و ربطي به پروستات و بزرگي آن ندارد و بزرگي پروستات باعث درد بيضه نمي شود.
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر سیروس پنجشنبه ۱۷ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 329 مشاهده پرسش
    سلام و سپاس فراوان جناب دکتر؛اینجانب 42 ساله، مدت دو ماه است که با علایم سوزش در زمان ادرار و حین انزال ،تاخیر آزار دهنده در ادرار و درد پرینه و تکرر آزاردهنده ادرار و قطره قطره آمدن ادرار و کاهش و افزایش مقطعی قطر ادرار؛به پزشک مراجعه کردم و بعد از آزمایش pca و سونوگرافی پزشک اورولوژ یست تشخیص پروستاتیت داد ضمنا عفونتی وجود نداشت و انداره ی پروستات طبیعی بود و کپسول تاوانکس و امنیک را تجویز نمود که با مصرف آنها تاثیر بسزایی صورت نمی گیرد.. جناب دکتر آیا این بیماری درمان می شود؟پس از چه زمانی؟استمرار این وضعیت موجب آسیب کلیه،مثانه وپروستات و.. نمیشود؟ وقتی مایعات مصرف میشود کرارا باید به دسشویی رفت و بعضا ادرار نمی آید و همواره احساس عدم تخلیه ادار هست....سپاس از پاسخ حضرتعالی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۷ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      شلام
      معمولا طول حداقل درمان ٤ تا ٦ هفته هست كه مي تواند طولاني تررهم باشد. به نظر من بهتره درمان را ادامه دهيد. استمرار اين وضعيت معمولا آسيبي به سيستم الراري نمي زند.
  • تصویر کاربر عباس دوشنبه ۱۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 348 مشاهده پرسش
    با سونوگرافی پروستات متوجه شدم که پروستات من از اندازه طبیعی آن بزرگتر است- برابر نظر پزشک- من 58 سال دارم- آیا این مشکلی برای من ایجاد نمی کند؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      اندازه ی پروستات به تنهایی اهمیت خاصی ندارد و تابع سن (یعنی با افزایش سن بتدریج پروستات بزرگ می شود) و نیز تابع ژنتیک می باشد. لذا اگر در ادرار کردن مشکل جدی ندارید و همچنین آزمایش خون پروستات PSA طبیعی می باشد نیاز به اقدام درمانی ندارید.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط