اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر امیر یکشنبه ۱ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 377 مشاهده پرسش
    سلام
    من الان49 سالمه
    در سن 30 سالگی عمل وازکتومی انجام داده ام
    لطفا بفرمایید ایا این عمل جلو گیری از بیماری پروستات میکند؟یا خیر؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر جلوگیری نمی کند و ارتباطی به هم ندارند
  • تصویر کاربر پويان سه شنبه ۲۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 382 مشاهده پرسش
    سلام آقاي دكتر من ٢٧ سال سنم هست حدود ٢ سال پيش با ديدن خون كه از آلتم اومد پيش دكتر اورولژ رفتم سونگرافي و آزمايش خون و ادرار داد خوب گلبول سفيد در ادرار ٤-٥بود و در سنوگرافي ام مثانه افزايش زخامت و پرستات هتروژن بود كه آنتيبيوتيك تجويز شد از آن زمان ٥ دكتر رفته ام و بارها آنتي بيوتيك و آزمايش ولي هيچ نتيجه اي نگرفتم و در بار آخر آزمايش ادرار گلبول سفيد ٠-١ بود ولي سنوگرافي مثانه و پرستات متورم را باز نشان ميداد كه دكتر ٩٠ تا افلكساسين ٣٠٠ تجويز كرد ولي بهد اتمام در سنوگرافي جديد همچنان تمامي مشكلات بدون تغيير وجود دارد من چه كار كنم واقعا ديگه خسته شده ام
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      الان دقیقا خودتان (نه آزمایش و سونو) چه مشکلی دارید
  • تصویر کاربر مرتضی یکشنبه ۲۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 26297 مشاهده پرسش
    در قسمت سمت راست بالای آلت تناسلی ورمی به اندازه یک گردوی کوچک ایجاد شده که فقط با فشار ناحیه، درد مختصری دارد. علائمی مانند تکرر، سوزش ، قطره قظره شدن ، باریک شدن یا عدم تخلیه کامل ادرار وجود ندارد.
    می خواستم بدانم این تورم ممکن است علامت چه چیزی باشد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمالا فتق هست. البته گاه تورم غدد لنفاوی هم می تواند باشد. ولی در کل برای تشخیص قطعی نیاز به معاینه است
  • تصویر کاربر لووینگ یکشنبه ۲۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 599 مشاهده پرسش
    سلام
    خسته نباشید
    اگر برای زود تر ارضا شدن ، به دفعات زیاد با فشار به پروستات که گاهی فشار زیاد است این کار را انجام دهیم مشکلی که برای پروستات و مجاری ادرار بوجود می اید چه عوارضی هست؟مثلا تغییر شکل پروستات تنگ شدن مجاری یا .... .و عوارض چگونه درمان میشود
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      امکان التهاب و ورم پروستات و نیز تنگی مجرا هست
  • تصویر کاربر آیدا چهارشنبه ۲۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 406 مشاهده پرسش
    سلام.خسته نباشید.یه سوال از حضورتون داشتم و خیلی ناراحتم کرده! پدرم سرطان پروستات داشت، پارسال عمل کرد،الآن با سونو گرافی متوجه شدیم که زیر شکمش چند تا غده داره! گفتند مربوط به گره های لنفاوی هستش.خوب میشه؟ خطرناک هست؟ ممنون میشم پاسخ بدید..
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم MRI شکم و لگن انجام دهند. نمی توان گفت خطرناک هست ولی اگر بخواهیم به سرطان پروستات ایشان نسبت دهیم بایستی PSA بالا رفته باشد در اینصورت بایستی درمان هورمونی را شروع کند
    2. تصویر کاربر آیدا سه شنبه ۱۹ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      ممنون.منظورتون از درمان هورمونی چیه؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      از آنجائیی که رشد سرطان پروستات تحت تاثیر هورمون های مردانه است لذا با تجویز داروهایی که سطح هورمون های مردانه مثل تستوسترون را به حداقل برساند مانع از رشد سرطان پروستات می شوند
    4. تصویر کاربر آیدا چهارشنبه ۲۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام.آخه مگه با عمل این سرطان از بین نرفته هنوز؟!دلم میخواد باهام صادق باشید،پدرم خوب میشه؟ خیلی نگرانم...دلم نمیخواد براش اتفاقی بیفته.65 سالشه.با این داروهایی که میفرمایید خوب میشه؟
    5. تصویر کاربر آیدا چهارشنبه ۲۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      یادم رفت بپرسم pas که میفرمایید چیه؟
    6. تصویر کاربر آیدا چهارشنبه ۲۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      ببخشید P'S!
    7. تصویر کاربر آیدا چهارشنبه ۲۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      ببخشیدPSA
    8. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      PSA یک آزماش خون هست که وجود بافت باقیمانده پروستا را نشان می دهد لذا در تصمیم گیری خیلی مهم هست
    9. تصویر کاربر آیدا چهارشنبه ۲۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      میتونم تلفنی باهاتون صحبت کنم؟!
    10. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      نه متاسفانه فقط از طریق سایت یا مراجعه حضوری
    11. نمایش سایر 9 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط