اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر زیبا چهارشنبه ۹ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 328 مشاهده پرسش
    ممنون از اینکه وقت میگذارید و به سوالها پاسخ میدید میخواستم بدونم حساسیت به داروی سیستیستات به چه صورت هست؟ یعنی خود مثانه حساسیت پیدامیکنه یا بقیه بخشهای بدن؟ و عوارض جانبیش چه هست؟درصورت بروز حساسیت چکار باید کرد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      هر دو حالت حساسیت ممکنه. عفونت هم یکی دیگر از عوارض احتمالی است .

  • تصویر کاربر عاطفه چهارشنبه ۹ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 267 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید خدمت دکتر عزیز
    آقای دکتر من از بچگی حدود ٧-٨ سالگى متوجه شدم ک خون توی ادرار دارم
    دو سه باری عفونت شدم ‌زمان عفونت باچشم خون دیده میشد +لخته
    و بعدش متوجه شدیم زمانی ام که عفونت وجود نداره خون توی ادرار دارم
    سونو و عکس ساده و رنگی تو مرکز طبی برام انجام دادن و بعدش هم ب گفته دکتر مرزبان گفتن ارثی و طبیعیه و نگران نباشید
    پدرم و برادرانم همگی خون در ادرار دارن ولی برای من چون با سوزش همراهه اذیت کننده اس
    تو این سالها عفونت نشدم ولی همیشه به خصوص زمانی ک تاخیر داشتم تو دفع ادرارم بعدش با سوزش و درد ادرار میکردم و حس کامل تخلیه نشدن داشتم که باید انقدر منقبض منبسط میکردم خودمو تا قطره قطره ادرار کنم و بعدشم تا نیم ساعت یک ساعت سوزش مجرا باهام بود راه میرفتم و سرمو گرم میکردم ک متوجه نباشم
    الان 28 سال سن دارم
    1 سال و نیم ازدواج کردم
    تو این یکسال و نیم 2 مرتبه عفونت ادراری شدم
    ولی بعد مصرف داروها همچنان خون توی ادرار دارم 3+ گزارش میشه
    سی تی اسکن تزریقی انجام دادم و کلیه و مثانه سالم و بدون هیچ مشکلی
    در حال حاضر
    روزی 1 عدد کرن بری میخورم
    شبی 12 باکلوفن 10
    و یک عدد یوریناسین
    و ب گفته دکترم نیازی فعلا به سیستوسکپی نیس
    نظر شما چیه دکتر ؟
    این دفع خون ، ظرری نداره ؟ از کجا داره دفع میشه ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      اگر جنبه ی ارثی داشته باشد غالبا مشکلی برایتان ایجاد نمی کند. منشا خون هر جایی از سیستم ادراری می تواند باشد کلیه یا مثانه

  • تصویر کاربر جلالی سه شنبه ۸ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 212 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت شما دکتر جباری وقت بخیر
    بنده 34 سالمه و 3 سال است که دستشویی میرم بعد از پایان ادرار میام بیرون احساس عدم تخلیه و حس ارامش بعد ادرار را ندارم سونو ازمایش قند عفونت سنگ وجود نداشته و ته التهاب مثانه پروستات و کلیه ولی عدم تخلیه کامل ادراریم ولی چند قطره میمانه باید برکردم بعصی وقتها برای اون چند قطره زور میزنم برای چند قطره متاسفانه هم به مغزم و هم کلیه هام فشار میاد میترسم خونریزی مغز و کلیه کنم زور میزنم . چاره چیست؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۸ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      به نظر من این یک حس کاذب هست و بایستی باهاش مقابه کنید و بهش توجه نکنید. استبرا و ورزش عضلات کف لگن هم کمک کننده هست

  • تصویر کاربر مجتبی چهارشنبه ۹ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 237 مشاهده پرسش
    سلام.من سوالمو از آقای دکتر پرسیدم فرمودن عکس رنگی از مجرای ادار بگیرم لطفا اسم اون عکس رو بفرمایید من انجام بدم بیارم خدمتتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      RUG

  • تصویر کاربر با دوشنبه ۷ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 316 مشاهده پرسش
    جلالی.

    با سلام خدمت شما دکتر جباری وقت بخیر
    بنده چندبار خدمتتون برای عدم تخلیه کامل ادراریم پیام دادم و شما من را راهنمایی کردین ممنون.
    ولی متاسفانه بعد از 2 سال این همه قرص و دارو و ازمایش و عکس برداری هنوز هم بعد ادرار احساس تخلیه کامل ندارم. و زور میزنم برای چند قطره متاسفانه هم به مغزم و هم کلیه هام فشار میاد میترسم خونریزی مغز و کلیه کنم زور میزنم . راهنماییم کنید . ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      حضور ذهن از جزییات مشکل شما ندارم

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط