اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر نسیم شنبه ۱۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 9298 مشاهده پرسش
    با سلام
    حدود 6 ماه کمر درد داشتم و دکتر ها اعتقاد به عمل داشتند ولی آب درمانی و فیزیو تراپی کردم و جواب نداد.
    ناگهان دوم شهریور پایین تنه ام سر شد و احتباس ادرار پیدا کردم و در ظرف 24 ساعت بعد عمل دیسک کمر کردم.
    ولی همچنان احتباس ادرار دارم. البته سری پاهایم بسیار کمتر شده است.
    برای بهبود و دفع ادرار به شکل طبیعی چه کنم و چقدر زمان می برد
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      بستگی به شدت بیماری و تاثیرات آن دارد گاه تا ۶ ماه زمان می برد. استفاده از آب برای تحریک حین تلاش برای ادرار کردن و استفاده از فشار دست بر روی زیر شکم حین ادرار کردن نیز می تواند کمک کننده باشد. بجای داشتن سوند دائم بهتر است بصورت دوره ای سوند بزنید. برای تشخیص و ارزیابی بهتر توصیه به انجام تست یورودینامیک می شود.
  • تصویر کاربر رضا شنبه ۱۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 277 مشاهده پرسش
    سلام .با تشکر و توجه به پاسخ شما که در زیر گذاشتم میخواستم بدونم اگر بیام خدمتتون برای عمل بطور قطع میتونید قبل از جراحی اطمینان بدید ایا بیضه پایین میاد یا خیر ؟و اگر پایین نیاد و عمل رو انجام ندم خطرناک است؟
    پاسخ قبلی شما:
    1-میشه این بیضه با توجه به محلش و سالم بودنش پایین اورد یا خیر؟.........اگر بیضه high scrotal هست یعنی در کیسه ی بیضه لمس می شود نیازی به جراحی نیست ولی اگر در کیسه لمس نمی شود ترجیحا بهتر است پایین آورده شود و به احتمال خیلی زیاد میشه پایین آورد.
    2-پیشنهاد دکترم این بود که بجای عمل 6 ماه یکبار سونو بدم چون معتقد است بیضه که بعد از 20 سال اتفاقی نیوفتاده احتمال سرطانی شدن ان ضعیف است نظر شما چیست؟...........................احتمال سرطانی شدنش ضعیف هست ولی با جراحی با توجه ب شرایطی که در پاسخ سوال قبل گفتم بیشتر موافقم
    3-و اگر بخواهم عمل کنم باید در چه مواردی در بیمارستان به دکترم بخاطر عمل رضایت دهم ؟........................در خصوص درد و عفونت و خونریزی و احتمال آسیب به بیضه و احتمال عدم امکان پایین آوردن بیضه
    4- بیضه من همنطور که گفتم تو اینترنت دیدم 60درصد نزول کرده ایا این بیضه اسپرم سازیش از بین رفته یا همچنان کار میکند؟...................قابل قضاوت نیست.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      با تشکر و توجه به پاسخ شما که در زیر گذاشتم میخواستم بدونم اگر بیام خدمتتون برای عمل بطور قطع میتونید قبل از جراحی اطمینان بدید ایا بیضه پایین میاد یا خیر ؟و اگر پایین نیاد و عمل رو انجام ندم خطرناک است؟............................تا معاینه نکنم هیچ نظری ندارم.
  • تصویر کاربر رضا سه شنبه ۱۳ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 555 مشاهده پرسش
    سوال من:
    سلام وقت بخیر من 18 سالمه و مشکل بیضه نزول نکرده سمت چپ دارم میخوام بدونم باید چیکار کنم تو سایت که خوندم تو high scrotal60 % گیر کرده چون همیشه هر وقت دست میزنم قابل لمسه میخوام بدونم با توجه به چیزی که تو اینترنت نوشته بیضه بدرد نخور شده باید تخلیه شود یا میاد پایین راه درمان چیه بدون جراحی هم میشه؟
    اگر قرار بر جراحی باشه چطوری هست چند برش میخوره تو فیلم دیدم دو برش زدن و درد بعد عمل هست ممنون میشم راهنمایی کنید
    پاسخ شما:
    سلام
    ابتدا بایستی سونوگرافی انجام دهید تنها راه جراحی است اگر طول طناب بیضه اجازه دهد پایین آورده می شود اگر بشه پایین آور دو برش و اگر نشه یک برش دارد. درد بعد از عمل قابل تحمل هست و جدی نیست
    سوال جدیدم:
    سلام وقت بخیر پیرو سوال قبلی و لطف شما در پاسخگویی سونو گرافی رو انجام دادم بیضه یک میلیمتر کوچک شده و روبروی الت قرار گرفته کنار آلت حالا با این تفاسیر میخوام نظر شما رو بدونم
    1-میشه این بیضه با توجه به محلش و سالم بودنش پایین اورد یا خیر؟
    2-پیشنهاد دکترم این بود که بجای عمل 6 ماه یکبار سونو بدم چون معتقد است بیضه که بعد از 20 سال اتفاقی نیوفتاده احتمال سرطانی شدن ان ضعیف است نظر شما چیست؟
    3-و اگر بخواهم عمل کنم باید در چه مواردی در بیمارستان به دکترم بخاطر عمل رضایت دهم ؟
    4- بیضه من همنطور که گفتم تو اینترنت دیدم 60درصد نزول کرده ایا این بیضه اسپرم سازیش از بین رفته یا همچنان کار میکند؟
    سپاسگذارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۳ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      1-میشه این بیضه با توجه به محلش و سالم بودنش پایین اورد یا خیر؟.........اگر بیضه high scrotal هست یعنی در کیسه ی بیضه لمس می شود نیازی به جراحی نیست ولی اگر در کیسه لمس نمی شود ترجیحا بهتر است پایین آورده شود و به احتمال خیلی زیاد میشه پایین آورد.
      2-پیشنهاد دکترم این بود که بجای عمل 6 ماه یکبار سونو بدم چون معتقد است بیضه که بعد از 20 سال اتفاقی نیوفتاده احتمال سرطانی شدن ان ضعیف است نظر شما چیست؟...........................احتمال سرطانی شدنش ضعیف هست ولی با جراحی با توجه ب شرایطی که در پاسخ سوال قبل گفتم بیشتر موافقم
      3-و اگر بخواهم عمل کنم باید در چه مواردی در بیمارستان به دکترم بخاطر عمل رضایت دهم ؟........................در خصوص درد و عفونت و خونریزی و احتمال آسیب به بیضه و احتمال عدم امکان پایین آوردن بیضه
      4- بیضه من همنطور که گفتم تو اینترنت دیدم 60درصد نزول کرده ایا این بیضه اسپرم سازیش از بین رفته یا همچنان کار میکند؟...................قابل قضاوت نیست.
  • تصویر کاربر آرمین دوشنبه ۱۲ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 3426 مشاهده پرسش
    سلام من نوجوان هستم و آخرین باری که محتلم شدم سوزش بسیار شدیدی حس کردم و بالافاصله ادرار کردم که سوزناک بود اما بعد یک ساعت خوب شدم و الان علامتی مثل سوزش یا درد ندارم و فقط حس میکنم شروع ادرار برای من سخت شده. خیلی میترسم دوباره محتلم بشم چون حس بدی بهم داد و یاد آن سوزش میفتم. علت و درمان چیست و باید دکتر مراجعه کنم ؟ خواهشا جواب منو بدهید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۲ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      سوزش معمولا زمانی ایجاد میشه که موقع خروج منی مانعی سر راهش باشه مثلا به مجرای ادرای حین خروج منی فشاری وارد شود مثلا اگر فرد روی شکم خوابیده باشد و معمولا گذراست و دلیلی ندارد باز هم رخ دهد.
      اگر همیشگی باشد نیاز به مراجعه به پزشک وبررسی های لازم هست.
  • تصویر کاربر مجیدمحمدی یکشنبه ۱۱ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 306 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر،بنده36سالمه،مذکرهستم،الان حدودادوروزه هنگامه ادراراحساس میکنم ادرارم میادنوک التم ویکدفعه باسوزش نوک الت البته داخل سوراخش یکدفعه خالی میشه،رنگشم زرده،مصرف آبم هم فکرکنم کم باشه،تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۰ خرداد ۵ تعداد بازدید: 719 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط