اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر احمد دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 392 مشاهده پرسش
    سلام
    آقای‌دکترباعرض‌سلام‌وخسته‌دوباره‌سوال‌داشتم‌بیضی‌راست‌ام‌هم‌درد‌می‌کنه‌آیا‌ربطی‌به‌بزرگی‌پرستات‌داره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      خیر ربطی ندارد
  • تصویر کاربر و.ع یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 236 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و سپاس خدمت شما استاد بزرگوار

    خانمی هستم 45ساله.قبلا در یک پرسش عرض نمودم فقط تکرر ادرار دارم و مثانه م کامل تخلیه نمی شود و 20 سال هست که همیشه احساس ادرار دارم. آزمایشاتم سالم و عدم تخلیه مثانه در سونوگرافی نشان داده شده.
    یک خانم دکتر ، که متخصص و جراح کلیه و مجاری ادرار هستند با معاینه در مطب بدون دستگاه گفتند تنگی مجرا ندارم.
    سئوالم این هست آیا بررسی تنگی مجرای ادرار فقط با معاینه توسط پزشک متخصص و بدون دستگاه خاصی امکانپذیر هست؟
    همچنین ادرار باید بصورت باریک و قطره قطره ، سوزش و تکرر باشد تا گفته شود تنگی مجرا وجود دارد؟
    طبق فرمایش جنابعالی در پاسخ هایتان، چند روز هست که تمرینات تقویت کف لگن را شروع نموده ام.

    بازم ممنون از شما پزشک حاذق،
    سلامت باشید انشاالله.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      روش تشخیص تنگی مجرا در خانم ها با آقایان کمی متفاوت است در آقایان با عکس رنگی میشه تشخیص داد ولی در خانم ها معمولا نیاز به سیستوسکپی برای تشخیص تنگی مجرا هست یا اینکه به فرد سوند زده شود اگر مثلا سوند 18 براحتی رد شد تنگی منتفی است. ادرار باریک و قطره قطره ، سوزش و تکرر گرچه در تنگی مجرا هم دیده می شوند ولی اختصاصی برای تنگی نبوده و در برخی بیماری های دیگر مثل سیستیت (التهاب مثانه ) هم ممکن است دیده شود. و نیز موارد دیگر. ضمن اینکه تنگی مجرا اصولا در خانم به مراتب نادرتر از مردان هست.
  • تصویر کاربر نرگس دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 299 مشاهده پرسش
    باعرض سلام دختری 20 ساله هستم که حدوددوساله که بعدازخروج ادرار درهنگام خشک کردن بازاحساس ادرار دارم بعددروباره که میشینم حتی یه قطره هم نمیاد ولی همچنان این حس خروج ادرار رودارم تاحدود10 دقیقه بعدازدستشویی این حس ازبین میره واغلب اوقات بعددستشویی نمیتونم عادی باشم وحرکت سریعی روانجام بدم مثل نشستن خوابیدن و00 ومدام باید این وپا واون پا کنم گاهی اوقات این حس درطول روز سراغم میاد به خصوص وقتایی که بااب سروکاردارم اطرافیانم میگن روش حساس شدی به نظرتون مشکلی دارم یا وسواس شدم ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      اینحالت غالبا ناشی از وسواس هست. بعضا خشک کردن هم باعث تحریک سیستم ادراری و بروز اینحالت و این حس می شود.
  • تصویر کاربر حاج یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 267 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید اقای دکترمن چندسال که مشکل تنگی مجاری اداری دارم وحدود2سال هست که دربیمارستان شهدا تجرش منتظرعمل جراحی هستم اقای دکتر کسی هم به من حرفی نمیزنه نمیگه کی وقت میرسه حدود3سال همه درشکم من سون هستش نمیدونم چکارکنم به نظرشماراهی هست که من خوب بشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      من بیمارستان شهدای تجریش فوق تخصصم را در همین زمینه درمان تنگی مجرای ادرار ی گرفته ام عکس رنگی مجرا و توضیح کاملی از علت بروز تنگی و مدت زمان آن و درمان هایی که تابحال شده اید را برای من بفرستید یا حضورا به مطب با مدارک مراجعه کنید اگر شرایط عمل را داشته باشید ظرف حداکثر یک ماه عمل خواهید شد.
  • تصویر کاربر احمداخوان‌گیگلو یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 222 مشاهده پرسش
    خون‌در‌‌ادرار__فرموده‌بودین‌‌سونوگرافی‌بفرستید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      سونو بزرگی پروستات و افزایش ضخامت مثانه را گزارش کرده است. توصیه می کنم کپسول تامسولوسین بخورید. آزمایش سیتولوژی ۳ نوبته ی ادرار هم انجام دهید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط