اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر مریم شنبه ۲ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 264 مشاهده پرسش
    بنده 27 سال دارم دو روز پیش ادرار بدبو داشتم. از 1 روز قبل درد و سوزش موقع دفع ادرار در ناحیه ای که ادرار خارج می شود دارم. خون هم در ادرار داشتم. در انتهای ادرار هم درد شدید میشد و نمیتونستم کامل تخلیه کنم. آزمایش ادرار عفونت ادراری شدید و احتمال سنگ کلیه را نشان داده است. 1 روز هست که آنتی بیوتیک جنتیمایسین و سفازلین به صورت عضلانی و سیپروفلاکسسین خوراکی مصرف میکنم. دیگه خون نمیبینم اما سوزش و کمی درد در انتهای ادرار دارم. باید چیکار کنم؟ در ضمن دو روز قبل از اینکه ادرارم بد بو بشه رابطه جنسی داشتم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      آب زیاد بنوشید و قرص فنازوپیریدین هم هر ۱۲ ساعت استفاده کنید . بتدریج درد و سوزش از بین خواهد رفت نگران نباشید
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۳۱ خرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 238 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر عزیز و گرانقدر ببخشید ما وراثتاً بواسیر داریم هم بابام داره هم عموهام هم داداشم و... حقیقتا منم دارم ولی زیاد حاد نبود در حد یه نخود خیلی کوچیک هرزگاهی میزد بیرون بدون درد. ولی الآن دو سه روزه زده بیرون و حسابی هم درد میکنه و درنشستنم هم باعث مشکل شده و بی خوابم کرده. با عرض پوزش عکسش رو هم براتون میفرستم مشاهده بفرمایید فقط تو رو خدا زودتر جواب بدید چه بکنم؟ واگه یه دکتر خیلی خوب مثل خودتون تو قم میشناسید پیشنهاد بدید برم حضورا درمان کنم. خیلی خیلی درد دارم ناحیه سمت چپ تصویر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۳۱ خرداد ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر احسان جمعه ۲۵ خرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 297 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید . من 2 سال پیش عمل تنگی مجرا داشتم . که چند روز بعد از عمل سند رو دراوردم که پرستار دکتر سند رامحکم بیرئن کشید خون ریزی و درد شدید پیدا کردم 10 روز بعد دکتر خواست سند بزنه داخل نمیرفت خون اومد گفت دوباره سیستوسکپی کن که نرفتم هنوز . اگه همین جوری باشه مشکلی پیش نمیاد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ خرداد ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۲۴ خرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 226 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر جباری.من تا الان دوبار عمل تنگی مجرا انجام دادم به وسیله دیلاتاسیون وهر عمل هم 15روز سوند گزاشته بودم وتنگی من هم در قسمت قدامی می باشد دقیقا زیر بیضه ها تقریبا 2میل هم هست والان هم هنوز خوب نشده وبعضی وقت ها تقریبا خوب میشه وبعضی وقت ها مثل نخ میشه لطفا اگه واقعا راهی برای بهبودیم هست لطفا راهنماییم کنید خیلی دارم زجر میکشم الان من 20سالمه ازتون خواهش میکنم ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۴ خرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      آخرین عکس رنگی مجرای ادراری تان را بفرستید به احتمال خیلی خیلی زیاد با جراحی میشه بطور کامل برطرف کرد.
  • تصویر کاربر جوادحسنی پنجشنبه ۲۴ خرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 317 مشاهده پرسش
    javad:
    با سلام جوانی 20 ساله هستم چند سال پیش دچار وسواس بدی شدم وسواسم خوب شد ولی کاملا نتنوستم درمان بشم بیشتر مشکلمم اینه که بعد از دستشوبی بعد از استبرا فکر میکنم ادرار هنوز دارم واین فکر باعث میشه مثانم پر بشه دوباره بعضی وقتا مجبور میشم فیلم پورن ببینم که این حس ادرار نریزه ازم از بین بره وقتی استبرا میکنم انگار دوباره ادرار میاد هرچی به خودم فشار میارم که ادرار بیاد نمیاد چیزی این احساس زمانی که تو خونه هستم خیلی بیشتره سرکار کمتر میشه استبراهم نکنم اونطوری لباس زیرم نجس میشه مجبورم عوض کنم کمکم کنید که خیلی اذیت میشم استبرا نکنم نجس نیست و ادرار کامل خارج میشه موتدم چیکار کنم؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۴ خرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      به نظر من بخش قابل توجهی از مشکل شما به بقایای بیماری وسواس شما بر می گردد که با درمان آن شرایط تان بهتر می شود. بخشی هم با ورزش بویژه ورزش دراز نشست و تقویت عضلات کف لگن کمک کننده هست.
    2. تصویر کاربر جوادحسنی پنجشنبه ۲۴ خرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      بیمادی وسواسم‌رو چجوری حل کنم؟؟؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۴ خرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      بایستی به روانپزشک مراجعه کنید تا هم مشاوره بگرید و هم داروهای ضد وسواس استفاده کنید.
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط