اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر علیرضا پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 269 مشاهده پرسش
    سلام
    سال نو مبارک
    حدود یکهفته است که در ناحیه سر الت تناسلی احساس سوزش دارم بیشتر غیر از زمان دستشویی و دفع ادرار ازمایش ادرار هم انجام دادم و مشکلی نداشتم و دوبار به پزشک مراجعه کردم پزشک اول قبل از جواب ازمایش این داروها رو دادن
    1-تامسولوسین 04
    2-کوبیکس 100
    3-لووفلوکساسین 500
    که هیچ تاثیری نداشت و سه روز استفاده کردم و پزشک دوم
    1-فنازوپیریدن تجویز کردن و بازهم تاثیری نداشته
    بیشترین سوزش رو در ناحیه سر الت تناسلی دارم ممنون میشم راهنمایی کنید .
    البته تاریخ 14 فروردین پیش شما وقت ویزیت گرفتم جهت مورد زگیل تناسلی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      التهاب و قرمزی سر آلت دارید؟
      می دانید چه شد که سوزش شروع شد؟
    2. تصویر کاربر علیرضا پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      التهاب و قرمزي نه .
      يك دفعه اين اتفاق افتاد و سه الي چهار روز قبل از اين مشكل نزديكي داشتم ( همسرم) و اتفاق ديگري نيافتاده
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      منظور از سوزش سر آلت دقیقا کجاست؟
      کل کلاهک آلت؟
      اطراف سوراخ آلت؟
      داخل مجرای ادراری؟
    4. تصویر کاربر علیرضا پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      داخل مجراي ادراري در كلاهك الت
    5. تصویر کاربر علیرضا پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      و احساس سوزش رو غير از زمان دفع ادرار هم دارم
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۹ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      با توجه به اینکه داروهای قبلی تاثیری نداشته من توصیه می کنم قرص ستریزین ۱۰ میلی روزی یک عدد و‌پماد هیدروکورتیزون چشمی هم برای ابتدای مجرا صبح و شب استفاده کنید
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر مجید شنبه ۱۱ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 294 مشاهده پرسش
    کیست بیضه سمت چپ 2.5 سانت است میخواستم در مورد متوقف کردن رشد کیست سوال کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۱ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      راهی برای توقف رشد کیست وجود ندارد و در خیلی از افراد سالیان سال و حتی تا آخر عمر رشدش متوقف می ماند
  • تصویر کاربر ايدين دوشنبه ۶ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 285 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر خسته نباشيد من پسرم ٢٢ ساله تنگي مجراي ادرار دارم و سه سال پيش تحت عمل جراحي از طريق سيستوسكپي قرار گرفتم و مجرام باز شد اما چون ترسيدم و نتونستم سونداژ با نلاتون انجام بدم مجددا بعد از هفت ماه حدودا برگشت و تنگ شد و پزشكم مجدد براي بار دوم عملم كرد و اينبار تا يكسال نلاتون زدم و قطع كردم سال دوم دكترم گفت ديگه نيازي نيست و نزدم و بعد يكسال معاينه با نلاتون گفت حدود ٢٠ درصد عود كرده اما بازم نيازي به نلاتون نيست بازم بعد يكسال رفتم معاينه اينبار نلاتون سخت عبور كرد نسبتا و دكترم گفت مجددا نلاتون زدن رو شروع كنم
    به من براي پيشگيري هر بار هنگام زدن نلاتون قرص تاوانكس پانصد سه عدد گفتن بخورم از يه دكتر عمومي شنيدم قويترين قرصه و گفت بهتره از اين استفاده نكني چون اگه بدنت مقاوم شه ديگه بالاتر از اين قرصي نيست اگه بعدا به هر دليلي لازم شه خواستم نظر شما رو در اين مورد بپرسم ايا اين دارو با اين دوز مناسبه ؟ الانم هر ماه نلاتون ميزنم و به تدريج فاصله ميدم
    من از دستكش استريل بتادين و ژل ليدوكايين استفاده ميكنم و با اين وجود قرص با اين دوز اوكيه؟
    و سوال بعدي نلاتون زدن مشكلي ايجاد نميكنه ؟
    در مورد جراحي باز نظرتون چيه ريسك داره؟ عوارضش چيه ؟ دوران نقاهت و دردش چقدره؟
    و از همه مهمتر درصد موفقيت چقدره و با انجام اين عمل دائم خوب ميشم؟
    ببخشيد سوالاتم زياد شد واقعا ممنون از پاسختون ??????
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر احسان دوشنبه ۶ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 361 مشاهده پرسش
    اقای دکتر من همون مریضیم که گفتم سوزش ادرار دارم. الان مشکل اصلیم اینه که فشار ادرارم کمه طوریکه از خوده سر خارج میشه تقریبا قطره قطره و بیشترین حالت فشارش یه باریکه ی کوچیک هستش و ادرارم با اختلال و بریده بریده میاد طوریکه هی بایدبلند شم بعد از کمی دوباره کمی دیگه ادرار کنم و بعد هربار ادرار آلتم جمع میشه و حس میکنم یچیزی توی مجرا هست که وقتی میرم واسه ادرار وقتی حرکت میکنه میزنه بیرون میبینم خوده ادراره و بخاطر همین تکرر های زیاد که کمی کمی ادرارم میاد احساس درد یا سوزش میکنم گهگاهی که فشار زیاد میارم سوزشش خیلی کم شده وفقط موقعی هست که فشار میارم.
    اقای دکتر ازاین میترسم یبار تنگی مجرا،سنگ کلیه یاهمچین چیزی نباشه تروخدا کمکم کنید درمانش کنم شهرما متخصص مجاری ادرار نداره.
    چجوری باید زوذتر درمانش کنم؟؟؟
    امیدم به شماست باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      برای تشخیص تنگی مجرای ادراری توصیه می کنم عکس رنگی از مجرای ادراری بنام RUG بگیرید
  • تصویر کاربر احسان یکشنبه ۵ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 265 مشاهده پرسش
    با سلام.فرموده بودین عکس از نواحی چسبندگی بفرستم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۵ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      فقط عکس اول باز شد به احتمال زیاد میشه تا حد زیادی با لیزر اصلاحش کرد ولی برای پاسخ دقیق و قطعی نیاز به معاینه هست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط