اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر نيما دوشنبه ۲۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 404 مشاهده پرسش
    با سلام
    اگه خاطرتون باشه مشكل من اين بود
    كه بدليل عادت اشتباه از استفاده از آب گرم براي ادرار كردن بمدت چندين سال
    متاسفانه بدون آب نمي تونستم ادرار كنم و يه جورايي مثانه تنبل شده بود
    كه شما پيشنهاد داديد كه 6 ماه از قرص
    ترازوسين استفاده كنم
    من حدود يكماه ازش استفاده كردم
    همزمان طب سوزني هم رفتم
    ولي چون فشار خونم را پايين مياورد
    مصرفش را قطع كردم
    ولي با كمك طب سوزني الان بدون آب
    مي تونم ادرار كنم
    ولي الان مشكلم اين هستش كه
    اولا زمان شروع به ادرار كردن يه مقدار
    طول مي كشه
    دوما بيشتر روزها مخصوصا صبح ها كه
    از خواب بلند ميشم فشار ادرارم خيلي
    ضعيف هستش و مجبور ميشم چند دقيقه بعد براي تخليه مثانه دوباره برم
    دستشويي
    بجز صبح ها در طول روز بعضي روزها
    فشار ادرارم نرمال هست ولي بيشتر روزهاي هفته فشار ادرارم ضعيف هستش
    احساس مي كنم هنوز ماهيچه مثانه اونقدر قوي نشده كه بتونه هميشه بصورت نرمال ادرار را با فشار خوب
    خارج كنه
    آيا براي بهتر شدن عملكرد مثانه و براي
    اينكه هميشه فشار ادرارم خوب و نرمال
    باشه قرصي هست كه بتونه كمكم كنه ؟
    بي زحمت اسم قرص و طريقه و زمان مصرف را برام بنويسيد
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      قرص بتانکول صبح و شب
    2. تصویر کاربر نيما دوشنبه ۲۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      ممنون
      تا چند ماه استفاده كنم ؟
      صبح ها قبل از صبحانه بخورم ؟
      شب ها هم بعد شام ؟
      عوارض خاصي هم داره ؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      ۳ ماه
      بعد از غذا
      هیچ دارویی بی عارضه نیست
    4. تصویر کاربر نيما دوشنبه ۲۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      ممنون
      بتانكول ١٠ ميلي گرم هستش ؟
      و اين با قرص هاي كلپرمين و كلوفكت تداخلي نداره ؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      ۱۰ میلی هست و تداخلی نداره
    6. تصویر کاربر نيما دوشنبه ۲۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      ممنون
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      ??
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر امیر دوشنبه ۲۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 275 مشاهده پرسش
    با سلام من ۲۰ سالم هست
    من موقعی که تقریبا یک ساعت قبل خواب نوشیدنی بخورم حتما شب ادراری دارم بدون اینکه از خواب بلند شوم یا احساس کنم که ادرار دارم و اینکه بعد از دفع ادرار بیدار میشوم و میبینم مایع سفید رنگی به صورت خیلی رقیق نوک التم هست یک اینکه نمیدونم چی هست و خطرناکه؟
    و اینکه با خوابیدن روی تخت این قضیه بدتر میشود و من مجبورم همیشه طاق باز بخوابم و نگرانم چون اگر به روی شکم بخوابم ادرار میکنم چه بسا مثانم پر نباشه
    ممنون میشم دلیلشو بگید خیلی نگرانم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      خطرناک که نیست ولی برای بررسی علت ان نیاز به سونوگرافی، ازمایش ادرار و نوار مثانه هست.
      در کل خیلی اوقات بررسی ها نرمال بوده و فقط توصیه میشه تا از مواردی که باعث شب ادراری میشه و شما هم به برخی از ان ها اشاره کردید پرهیز کنید
  • تصویر کاربر احسان شنبه ۱۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 258 مشاهده پرسش
    با سلام
    آقاي دكتر بنده ٣٣ سال دارم
    حدود سه ماه قبل به صورت واضح در ادرارم خون قرمز پر رنگ مشاهده كردم پس از مراجعه به اورژانس بيمارستان هاشمي نژاد و انجام آزمايش ادرار معلوم شد مشكل نمي تواند عفونت باشد و بعد از آن سونوگرافي كليه و مثانه انجام دادم كه گزارش آن طبيعي بودن كليه ها و مثانه و نبود هرگونه سنگ و توده اي را نشان ميداد و تنها مختصري ديواره مثانه افزايش داشت. بعد از يكماه مجدد آزمايش ادرار و عملكرد كليه ها را دادم كه طبيعي بود و در ادرار هم خوني مشاهده نشد
    البته در اين مدت متوجه ابتلا به فشار خون بالا شدم كه با مراجعه به متخصص قلب و سابقه خانوادگي اين مسئله را بي ارتباط با مشكل خون در ادرار دانست ميخواستم بدانم آيا نياز به پيگيري بيشتر وجود دارد يا خير؟ با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر سحرمحمودی جمعه ۱۸ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 275 مشاهده پرسش
    سلام خدمت اقای دکتر.من قبلا درمورد مشکل پسرم که 6ساله هست گفتم که هم تنگی مجاری داشت هم مجاری ادراریش پایین بود.ده روز پیش پسرم شیراز عمل کردم.یه هفته سوند واسه ادراش وصل بود که بعداز یه هفته بیرون اوردن.ولی هنوز بخیه هاش خوب نشده وروبه بهبودی هست میخاستم بپرسم دیگه نیازی نیست ازتب سنج استفاده کنم.من فراموش کردم ازدکترش درمورد تب سنج سوال کنم وایشونم چیزی نگفتن.چون من شنیدم که بعدعمل باید ازتب سنج استفاده کنی لطفا راهنمایی کنید یاباید به دکترش مجددن مراجعه کنم نوبت دکترهم به سختی گیرم میاد میشه شما بهم کمک کنید.ممنون.الان هم خیلی خوب ادرار میکنه ومشکلی نداره ولی نگرانم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      تب سنج زمانی استفاده میشه که شک به تنگی بعد از عمل وجود داشته باشه و بصورت معمول استفاده نمیشه
      اگر پزشک معالجش حرفی نزده احتمالا نیازی نبوده با اینحال بهتر است از خودشان تعیین تکلیف کنید
  • تصویر کاربر زهره جمعه ۱۸ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 283 مشاهده پرسش
    سلام وقتتون بخير من دو هفته س عفونت ادراري دارم،إدرار دارم ولي چند قطره مياد و بقيه إدرار نمياد و سوزش شديد دارم بطوريكه نميتونم بشينم، به دكتر مراجعه كردم قرص سيپروفلوكساسين داد أوايل مصرف ميكردم براي يك روز خوب بودم ولي الان قرص ديگه اثري برام نداره،از كليه ها و مثانه هم سونوگرافي كردن سالم بود، ممنون ميشم راهنمايي كنيد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      آزمایش ادرار داده اید؟ اگر بله نتیجه اش را برام در همین بخش ارسال کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۰ خرداد ۵ تعداد بازدید: 719 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط