اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر ریحانه شنبه ۱۳ خرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 324 مشاهده پرسش
    خانمی هستم 28 ساله متأهل. در قسمت خروجی ادرار یک زائده گوشتی قرمز رنگ و دردناک به قطر 2 میلیمتر از لوله مجاری ادرارم بیرون زده طوری که خیلی اذیتم میکنه و نگرانم. لطفأ راهنماییم کنید. ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۳ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      احتمال دارد كيست باشد كه گاه عفوني مي شوند گرچه بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم.اگر بهبودي حاصل نشد حنما به پزشك مراجعه كنيد
      گاه با مصرف آنتي بيوتيك مشكل برطرف مي شود
  • تصویر کاربر سعید شنبه ۱۳ خرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 392 مشاهده پرسش
    سلام دکتر.طاعات قبول.من بیمار شما هستم.چندبار مراجعه کردم راجع به درد بیضه راستم. سونوگرافی و عکس رنگی هم انجام دادم چیزی نشون نداد شما معاینه فیزیکی کردید گفتید ی کیست کوچک بالای بیضه راستم هست. همچنان اذیتم میکند گاهی روی کیسه بیضه راستم انگار که چروک میشه. خلاصه اون درد رو دارم چه باید بکنم؟ایا اون کیست کوچک تا آخر عمر م با من هست؟ایا روزه میگیرم ضرری ندارد؟ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۳ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      روزه ضرري ندارد هرگاه درد شدت يافت از مسكن استفاده كنيد با گذشت زمان و بالا رفتن سن بتدريج درد كمتر مي شود
  • تصویر کاربر خدا جمعه ۱۲ خرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 281 مشاهده پرسش
    سلام هیدروژن دوطرفه داشتم چندین سال پیش جراحی کردم بیضه هایم همچنان خیلی بزرگ هستند ایا با جراحی دوباره کوچک میشوند با سپاس فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      سونوگرافي از بيضه ها انجام دهيد اگر مشكل خاصي در سونو گزارش نشود كار چنداني نمي توان كرد
  • تصویر کاربر hatef جمعه ۱۲ خرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 19465 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر پدر من اسفند ماه 95 عمل بزرگی پروستات از طریق مجرا انجام داد . طی عمل مسائلی پیش آمد که حدود 4 روز در بیمارستان بستری شد و سوند فولی بزرگی کارگذاشته شده بود بعد از حدود یک هفته پزشکشان سوند را کشید ولی به دلیل اینکه مدت زیادی سوند داخل بود حدود سه سانت از داخل سر آلت زخم شد . بعد از آن ترشحات چرکی بیرون می آمد که دوباره پزشک برایشان سفیکسیم تجویز کرد و گفت برای چسبنده نشدن سوند نلاتون را روزی چند بار حدود سه سانت داخل مجرا کنین و بیرون بیاورین . الان بعد از حدود سه ماه همان زخم با اینکه خیلی کمتر شده ولی باز وجود دارد و چون به پزشکشان امیدی نبود از شما خواهشمندم راه حل را بگویید چون هی قسمت سر آلت میچسبد و مجرا از همین قسمت تنگ میشود ولی بعد از زدن سوند و پماد تریامسینولون قدری بهتر می شود . خدا شاهده کلافمون کرده این مسئله . اگر نیاز به حضور هست حتما می آییم . با تشکر از شما .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      يك توصيه اي كه مي شود كرد اينه كه 3 سانت اول مجرا كه تنگ. شده است را باز كرد
  • تصویر کاربر کمال چهارشنبه ۱۰ خرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 256 مشاهده پرسش
    بندە دە سال است هیدروسل سمت چپم را جراحی کردم از اون موقع ایپدیمیت سمت راست با کشالە رانم درد میکنە مخصوصا وقتی کار دستشوئی سنگین دارم خیلی درد میکنه تا دفع نکنم خوب نمیشم،اگه چیزای سنگین بر میدارم فشار به بیضه هایم میاد در حالت عادی هم همینطوری هستم پیش خیلی از دکترا رفتم هیچی تشخیص ندادند سونوگرافی هم هیچی نشون نداده.فقط سونوگرافی پروستات ندادم نمیدونم حالا چکار کنم.لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۰ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      براي رفع درد اگر همه چيز نرماله مي تواني به متخصص درد مراجعه كنيد تا درد را تسكين بخشد.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط