اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر ابوالفضل یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 340 مشاهده پرسش
    آیا این میتونه ناشی از سرطان یا هر مریضی دیگه ای باشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر داوود چهارشنبه ۵ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 52622 مشاهده پرسش
    سلام خدمت دکتر صادقی
    ببخشید من پسرم یک دوستی دارم (پسر هست)که نمیخوام اسمشو بگم یک سال از من بزرگتره 24 سالشه . اونجوری که خودش با ناراحتی برام تعریف کرده متاسفانه حدود پنج یا شیش ماه پیش رابطه مقعدی داشته و مفعول واقع شده گویا چند بار هم قبلش این کار رو کرده حالا خیلی اظطراب داره و نگرانه که آیا برای استخدام های وزارت بهداشت یا هر دستگاه دیگری آثار این رابطه مشخص میشه یا نه؟ (مثلا در معاینه مقعدی که نمیدونیم تو معاینه هاشون هست یا نه) سوال اینه آیا بعد از این مدت تو معاینه های استخدامی وزارت بهداشت قابل تشخیص هست؟ اگر هست چجور میشه برطرف کرد؟ خواهش می کنم کمک کنید یه موضوع حیاتیه التماس می کنم دکتر دوستم داره خودشو از استرس میکشه (جواب رو به ایمیلم بفرستید ممنون)
    1. تصویر کاربر داوود دوشنبه ۵ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      ببخشید منظورم دکتر جباری بود پوزش میخوام
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      اگر سکس مقعدی به دفعات زیاد انجام شده باشد قابل تشخیص هست ولی اگر فقط چندبار باشد معمولا قابل تشخیص نیست
    3. تصویر کاربر داوود دوشنبه ۱۲ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      خب حالا تو ازمون های وزارت بهداشت همچین معاینه ای میگیرن؟؟
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۳ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      بعید می دونم
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر حسین... یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 336 مشاهده پرسش
    باسلام و عرض ادب خدمت جناب آقای دکتر جباری، بنده فرزند پسر سه ساله دارم که بعلت هیپوسپادیاس شدید سه بار تحت عمل جراحی قرار گرفته است که متاسفانه تاکنون خوب نشده و دو تا سوراخ دارد یکی مابین بیضه ها (بیضه دوشاخ) و دیگری در میانه بدنه آلات قرار دارد و نوک مجرا آلت بسته است (نوک مجرای آلت کور است ) که توسط جراح ارولوژی بزرگسال (فلوشیب ارولوژی اطفال ) در تبریز عمل جراحی گردیده است خواهشمند است راهنماییم کنید که چکار کنم .چند درصد موفقیت در مرحله چهارم جراحی وجود دارد که فرزندم خوب بشه از شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و درصدی را مطرح کنم.
  • تصویر کاربر یاسمین یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 307 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید من از نظر کلیه و رحم و دکتر زنان چک شده و سونوگرافی کلیه و رحم انجام دادم و مشکلی نداشتم ولی همش فکر می کنم فقط و فقط در لحظه ی اول هنگام بلند شدن یا بیرون امدن از حمام ادرارم می ریزد حدود یکسالی هم فنازوپیریدین برای رنگی شدن ادرار خوردم و چیزی از ریختن ندیدم به نظر جنابعالی آیا خیال است یا واقعا این امکان دارد که فقط اول کار بریزد و دیگر حتی اگر دوازده ساعت هم توالت نروم نریزد؟بخدا اگر من را ازاین فکر و خیال در آیم با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      اگر رنگی نمی شود خیال هست نه واقعیت
  • تصویر کاربر مالک دوشنبه ۵ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 308 مشاهده پرسش
    باعرض سلام به خدمت آقای دکتر جباری. آقای دکتر من 23 سالمه در10سالگی به بار عمل فتق سمت چپ انجام داده امودر22 سالگی یه بار واریکوسل سمت چپ انجام داده ام ،هورمونهایم ضعیف است و8ماه که تحت نظر پزشک غدد جناب آقای دکتر بهرامی ت ستستورون میزنم صورتم بی مو است الان هنوز هم آلتم کوچک وبیضه ی چپم کوچک ونرم است وزیر بیضه ی چپم عروق خونی کشیده شده است نمیدونم مشکلم چیست هم هورمون هایم ضعیف هم آلتم وهم بیضه ی چپم کوچک آقای دکتر شما راقسم به هر که دوسش داری کمکم کن اصل روحیم خوب نیست مثل پسر 15 ساله میمونم درمورد سنم باید قسم بخورم که 23 سال دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      کمکی از دست من بر نمیاد و توصیه می کنم که زیر نظر همان پزشک غدد معالجه را ادامه دهید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۰ خرداد ۵ تعداد بازدید: 719 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط