اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر تابان چهارشنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 302 مشاهده پرسش
    سلام دکتر ببخشد من در مورد مشکل پسر ده ساله ام به شما گفته بودم که از سمت راست زیر شکمش تا سمت راست التش درد میکرد میخواستم خواهش کنم اگر ممکن است جواب سوال را به این ایمیلم بفرستید قبلا از راهنمایی و کمک شما متشکرم و ممنون که برای ما وقت میگذارید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      امکانش نیست
  • تصویر کاربر تابان چهارشنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 242 مشاهده پرسش
    سلام پسری دارم ده ساله که مدتی است میگوید زیر دلش سمت راستش تا بالای التش درد میکند گاهی اوقات انگار که یک رگ سمت راست بدنش در زیر شکمش به طرف التش باد میکند که وقتی دستشویی میرود معمولا خوب میشود در ضمن پسرم کم خونی دارد و ختنه هم نشده وزنش هم خیلی کمه ماه پیش به دکتر عمومی بردمش معاینه اش کرد و به او داروی مترونیدازول داد و گفت اگر سمت راستش زیاد درد پیداکندممکن است اپاندیس باشد ولی پسرم هیچکدام از علایم اپاندیس وعفونت ادراری هم ندارد و فقط میگوید درد دارم لطفا زودترراهنمایی کنید چی بخوره و چکارکنم چون من توان پرداخت ویزیت دکترمتخصص راندارم با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون معایه نمی شود پاسخی داد. ویزیت پزشک متخصص با بیمه در بیمارستان های دولتی زیر 10 هزار تومان هست لذا بهتره پسرتان توسط متخصص ارولوژی در یکی از بیمارستان های دولتی ویزیت شوند. احتمال فتق و یا پیچ خوردن دوره ای و موقت بیضه هست و شاید علل دیگر لذا نیاز به معاینه دارند
  • تصویر کاربر نیما شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 262 مشاهده پرسش
    باسلام وخسته نباشید آقای دکترنوجوان 18ساله هستم وهمیشه قطره ای ادرار خارج میشه وقتی ادرار میکنم کاملا خالی نمیشه بایدچیکارکنم؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر سابقه ی بیماری خاصی و تنگی مجرای ادراری ندارید بهتر است نسبت به این قضیه توجه نکنید و بعد از ادرار کردن استبرا کنید
  • تصویر کاربر طاهری شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 520 مشاهده پرسش
    با عرض سلام خدمت جناب آقای دکتر جباری
    بنده پسری 3 ساله دارم که به تشخیص پزشک متخصص اورولوژی در اصفهان مبتلا به هیدروسل ارتباطی است (البته هیدروسل شدید نیست و فتق نیز ندارد) و پیشنهاد دادند که زودتر عمل شود.
    در سونوگرافی اندازه بیضه راست8×10 و بیضه چپ 6×14 و تشخیص پزشک سونوگرافی :
    Rt sided hydrocele of cordon spermatic
    آیا کوچکتر بودن بیضه راست طبیعی است یا به دلیل هیدروسل است؟
    وآیا ما می توانیم برای کاهش عوارض بیهوشی تا 4 سالگی صبر کنیم؟
    البته پسرم در 4 ماهگی ختنه شد و به تشخیص پزشک متخصص اورولوژی و جراح اطفال ختنه نیز کمی ایراد دارد.(تشخیص دادند که کمی از مخاط برداشته شده و زائده گوشتی زیر آلت ایجاد شده و گفتند ضمن عمل هیروسل اصلاح ختنه هم انجام می دهیم)
    اگر امکان دارد لطف کنید بهترین پزشک برای انجام این عمل در اصفهان را به ما معرفی کنید .
    به نظر شما بیمارستانهای اصفهان برای جراحی کودکان مناسب است؟
    اگر لازم باشد از نظر ما ایرادی ندارد که در یکی از بیمارستانهای خوب تهران عمل شود.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر با فتق همراه هست بهتر است عمل را به تعویق نیاندازید. اصفهان ارولوژیست های متبحر و بیمارستان های دارد و نیاز به مراجعه به تهران نیست. دکتر یزدانی از اساتید به نام اصفهان هستند
  • تصویر کاربر سعیدچ سه شنبه ۱۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 233 مشاهده پرسش
    سلام دکتر در ارتباط با بی اختیاری و تکرر سوال کرده بودم ا ز خدمتتون فرمودی که اطالاعات زیاد درس نیس عکس ازمایش و سونوگرافی خدمتتون فرستادم باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      مهم گپ و گفت و شرح حالی است که بین بیمار و پزشک در قالب پرسش و پاسخ مطرح می شود و بعد هم معاینه و در درجه ی بعدی آز مایش و ....................
      لذا با توجه به جدی بودن مشکل تان کمک چندانی نمی توانم بکنم گرچه سونو و ازمایش طبیعی است
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط