اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر پرویز یکشنبه ۹ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 477 مشاهده پرسش
    سلام من۲۸سالمه برا کاهش وزن نزد عطاری رفتم که کاهش وزن تضمینی میداد دوازده روزه از داروها استفاده میکنم که الان دچار خون ادراری شدم

    ولخته خون در ادرار رو مشاهده کردم ایا این مشکل جدی وخطرناک هست وبه دارو هارو مرتبط میباشد البته لازم بذکر هست که با استفاده دارو ها تشنگی رو هم به همراه داره لطفا جواب سوالمو زودتر بدین چون بد جور نگرانم ممنون از لطفتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۹ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم حتما با مراجعه به ارلوژیست ضمن معاینه ، ازمایش و سونوگرافی انجام دهید
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 466 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب
    سن بنده 48 سال و متاهل دارای 2 فرزند میباشم . مدتی پیش پس از 1تا 2 روز تحریک بصری ، و عدم آمیزش و تخلیه منی ، بیضه هایم دردناک شده بود که با گرم کردن مختصر ناحیه درد و استراحت درد کاهش یافته و چندین روز بعد هم که با انجام آمیزش و تخلیه منی بطور کلی برطرف گردید . که اینحالت هر از چندماهی پیش می آید که در جوابهای جنابعالی مشاهده کردم که فرمودید طبیعی است و مشکلی ندارد .
    حال چند وقتی است مشاهده کردم هنگام سرما کیسه بیضه ها بطور طبیعی جمع شده است ولی در زمان گرما که بیضه ها حالت آویزان دارند ضمن اینکه بیضه راست نسبت به چپ دو سانتی پایینتر است ، بیضه چپ را با سفت کردن ارادی بدنم بطور طبیعی قادرهستم به طرف بالا حرکت بدهم ولی بیضه راستم همانطور بیحرکت بصورت آویزان باقی میماند و انگار عصب حرکتی آن ، مثل بیضه چپم در اختیارارادی من نیست .آیا بیماری خاصی وجود دارد؟ ضمنا با لمس بیضه راستم احساس میکنم اپیدیدیم آن ضخیمتر از بیضه چپ است . با تشکر و سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من توسط ارولوژیست معاینه شوید تا بهتر بتوان پاسخ داد
  • تصویر کاربر مهران شنبه ۸ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 283 مشاهده پرسش
    باسلام پسر11 ساله ای دارم که تازه متوجه شدم(با تشخیص دکتر ) که بیضه هاش میرن توی شکمش و برمیگردن ،به نظر خودم و خودش اغلب البته طبیعی و سر جای خودش هستش ،دکتر میگه باید جراحی و فیکس بشه اما سوال من 1- ایا نیاز به فیکس کردن و جراحی هست یا ممکنه با رسیدن به سن بلوغ و بزرگ شدن این مشکل بر طرف بشه ،2-میخوام مطمءن بشم بیضه های پسرم سالمه و برای بارداری و تولید نطفه مشکلی نداره چکار کنم و چه آزمایشی الان انجام بدم یعنی میخوام بدونم ایا این حالت پسرم بیضه نزول نکرده حساب میشه و در هر صورت ایا به بیضه اسیبی رسیده یا خیر متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر بیشتر اوقات پائین هست به نظر من نیازی به عمل نیست ولی بصورت دوره ای هر ۶ ماه معاینه شوند
      با توجه به سن پسرتان فعلا راهی برای اطلاع از وضعیت کارکرد بیضه ها وجود ندارد بجز سونوگرفی که سایز دقیقی از بیضه ها بدهد
      اینحالت بیضه تحریک پذیر گفته می شود
  • تصویر کاربر l شنبه ۸ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 257 مشاهده پرسش
    سلام
    خسته نباشید
    در جواب این که اگر به پروستات برای تحریک جنسی با دست فشار بیاریم فرمودید امکان تنگی مجاری و التهاب ممکن هست
    .الان من تکرر ادرار دارم.از روس سنگ که بلند میشم چند ثانیه بعد دوباره مینشینم تا چند قطره و گاهی چند سی سی ادرار دارم.
    الان من باید چکار کنم؟تنگی مجرا گرفتم ؟چجوری درمان میشه؟اگر تنگی باشه باید چکار کرد.ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای بررسی بایستی حضورا به ارولوژیست مراجعه کنید.
  • تصویر کاربر مجید پنجشنبه ۶ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 355 مشاهده پرسش
    با سلام پسری ۱۹ ساله هستم حدود یک ماه است که دچار مشکلی شدم به این صورت که بعد از تخلیه مثانه باز هم به شدت احساس ادرار میکنم و بعد از خروج از دسشویی مقداری ادرار نشت میکند در اغلب موارد این مقدار کم است ولی گاهی حجم ادرار خروجی زیاد است لازم به ذکر است که آزمایشات کامل ادرار و خون انجام داده ام اما موردی مشاهده نشده است با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۶ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اطلاعات تان برای ارزیابی و پاسخگویی خیلی ناقص است. بهتر است حضورا توسط ارولوژیست ارزیابی بیشتری شوید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط