اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر ابراهیم چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 279 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید و تشکر از لطفتتون.من خیلی وقتتون رو نمیگیرم.من28 سالم هست و مجردم چند سوالی هست که تکرر ادرار دارم آزمایش عفونت ادراری چند بار دادم و عفونت نداشتم سونو مثانه پر و خالی دادم و باقیمانده ادرارم با مثانه خالی حدود5 سی سی بود و همین مقدار کم کم زیاد میشه و هر تقریب یه ساعت و نیم باید تخلیه کنم البته هنگام ادرار هیچ سوزش و دردی هم ندارم و اگه تخلیه هم نکنم اذیت نمیشم قبلا خواب هم معمولا دو مرتبه میرم و نصف شبم اصلا بلند نمیشم برای ادرار به توصیه پزشک قرص بتانکول25 هر8ساعت میخورم و میخواستم بدونم مشکلم چی هست و چکار کنم هر آزمایش هم که لازم هست بگید انجام بدم و پاسخشو بفرستم.ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      چارت ادراری تهیه کنید یعنی یک ۲۴ ساعت که منزل هستید جدولی پر کنید که در آن دفعات ادرار و حجم ادرار و نیز دفعات و حجم مایعات مصرفی همراه با ذکر ساعت آن بنویسید.
      اقدام دیگر ادرار کردن بر اساس زمانبندی است. یعنی اینکه مثلا هر ۳ ساعت ادرار کنید و در بین فواصل ۳ ساعت با احساس ادرار تان مقابله و مقاومت کنید
  • تصویر کاربر ميلاد چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 330 مشاهده پرسش
    سلام آقاي دكتر
    ببخشيد دوباره مزاحم ميشم
    آقاي دكتر شما گفتيد متوازن نبودن بيضه ها نشانه ي بيماري يا عيب نيست
    فكر كنم اين در صورتيه كه از اول اينجوري باشه آدم ولي من جديدا بيضه ي چپم يكي دو سانتيمتر پايينتر از بيضه ي راستم اومده. از اول اينجوري نبوده
    يه سوْال ديگه هم دارم:
    اينكه من مدام به صورت ناخودآگاه ادرارم رو قطع ميكنم
    اين موضوع مشكلي براي مثانه يا كليه هام ايجاد نميكنه؟
    ضمن اينكه ورم پروستات دارم و ادرارم ضعيفه و با تاخير(بعضي مواقع ١٠ دقيقه اي) مياد
    ترس و اضطراب زيادي هم دارم و ميدونم اين روي پروستاتم تاثير ميزاره ولي خب نميتونم لحظه اي بهش فكر نكنم
    الان بيشتر نگران پايين اومدن بيضه ي چپم هستم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای عدم همترازی بیضه که اخیرا رخ داده بهتره معاینهشوید تا اگر مشکلی باشه تشخیص داده شود.
      قطع غیر ارادی جریان ادرار می تواند مضر باشد و به دلیل ترس واضطراب تان باشد
  • تصویر کاربر الناز شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 285 مشاهده پرسش
    با سلام بنده دختری هستم 22 ساله متاهل 3 روزی هست که دچار تکرر ادرار شدید شده ام و اینموضوعبرایم ناراحت کننده است مشکل از کلیه هایه من میباشد و راه درمان چیست؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      تکرر ادرار هم می تواند منشا کلیه و هم از مثانه باشدو وجوددیگر علائم مثل سوزش ادرار و یا درد زیر دل یا درد پهلوها و استرس زیاد به تشخیص و ارائه ی درمان مناسب کم می کند لذا شاید ازمایش ادرار و سونوی کلیه ها مثانه و یک شرح حال کامل کمک کننده باشد
  • تصویر کاربر یاسمین شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 308 مشاهده پرسش
    پیرو سوال با شماره o12p516486 می خواهم خودم مطمئن شوم تا این وسواس از ذهنم برود و فنازو پیریدین را هم به همین دلیل و به پیشنهاد خود شما استفاده می کرده ام و می خواهم مثلا یک ماهی استفاده کنم تا کامل مطمئن شوم که آیا هنگام بلند شدن از توالت یا بیرون امدن از حمام ریزش دارم یا نه ممنون می شوم دارویی معرفی نمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      این قرص برای درمان نیست بلکه برای تشخیص این است که شما واقعا ریزش ادرار دارید یا اینکه یک وسواس ذهنی یا ترشحات واژینال هست لذا مصرف کوتاه مدت آن مشکلی ایجاد نمی کند و داروی جایگزین دیگری ندارد و احتمالا برای یک هفته مصرف هم تکلیف شما را مشخص می کند
  • تصویر کاربر یاسمین شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 389 مشاهده پرسش
    با سلام من دنبال قرص یا دارویی می گردم که بی ضرر باشد و بتونم چندماهی عدم ریزش ادرارم را کنترل کنم اخه فکر می کنم ادرارم می ریزد چند وقتی از فنازوپیرید ین استفاده کردم ولی دچار کم خونی شدم که گفتند از این دارو می تواند باشد . از نظر سونو و غیرو هم مشکلی ندارم اگر دارویی بی ضرر ترا ز فنازوپیرید ین موجود است لطف کرده و معرفی کنید و طریقه مصرف آن را نیز توضیح دهید ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      فنازوپیریدین تاثیری در جلوگیری از ریزش ادرار ندارد اطلاعات شما خیلی ناقص است چونکه ریزش ادرار انواع دارد و داروی هر کدام متفاوت است در ضمن اگر در رمانی که نازوپیریدین می خوردید لباس زیرتان نارنجی نمی شده بدین معناست که ریزش ادرار ندارید و فقط یک وسواس فکری است
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط