اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر فتاحی جمعه ۶ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 264 مشاهده پرسش
    جناب آقای دکتر، سلام
    حدود 8 سال هست که از بیماری پیرونی (احتمالا) رنج می برم، چون متاسفانه امکان مراجعه به پزشک نداشتم.
    از نظر کجی آلت مشکلی برام ایجاد نکرده بود، یعنی کجی خاصی (جز کمی به چپ که مادرزادیست چون پلاک در زیر آلت هست) برام ایجاد نکرده بود.
    مشکل اصلی حالت شبه چسبناکش بود.
    آقای دکتر نمی دونم باید آیندم رو نابود شده ببینم یا نه.
    یه سوال دیگه ای که داشتم، برای سربازی، این الان حالت شدید پیرونی محسوب می شه یا معمولی؟
    برای بهبودش کرم هیدروکورتیزون فایده ای داره؟
    درمانی هست؟
    بی نهایت ممنونم از وقتتون آقای دکتر...
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۶ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      من بجز انحنای مختصری به سمت چپ که خودتان هم اشاره فرمودید مادرزادی است مشکل دیگری نمی بینم و منظورتان از چسبناک بودن را متوجه نمی شوم اطلاعی از قوانین سربازی ندارم بدون معاینه نمی توان تشخیص پیرونی و یا درمانی را مطرح کرد
  • تصویر کاربر فرید چهارشنبه ۴ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 314 مشاهده پرسش
    سلام دکتر.
    من 22 سالمه تا الان رابطه جنسی هم نداشتم
    به عفونت ادراری مبتلا شدم. نتیجه آزمایش ادرار هم نشون داد که میزان باکتری و گلبول سفید در ادرارم بالاست. دکتر سفیکسیم تجویز کرده از امروز شروع کردم به مصرف. میگفت باید سونوگرافی بری. در دو ماه اخیر دوبار تب و لرز داشتم.مقدار گلبول قرمز در ادرارم طبیعی بود. به نظر شما مشکل من همین عفونت ادراری هست یا خدای نکرده مشکلات پروستات؟ سوزش ادرار داشتم که به پزشک مراجعه کردم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۴ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به احتمال زیاد همین عفونت ادراری است اما در سن شما که تجربه فعالیت جنسی ندارید باید دنبال علت آن گشت چون این بیماری در شرایط شما معمول نیست
  • تصویر کاربر رها چهارشنبه ۴ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1315 مشاهده پرسش
    آیاممکن است به دلیل عدم هماهنگی فیزیولوژیک اندام تناسلی همسران مجاری ادرار حین نزدیکی به نحوی دچار آسیب شود که فرد قادر به تخلیه کامل ادرار نباشد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۴ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته سوال تان خیلی کلی و کمی مبهم است ولی در کل بله امکانش هست. شیوه های غیر معمول و غیر اصولی مقاربت و عدم تناسب اندام تناسلی می تواند آسیب رسان باشد
  • تصویر کاربر علیرضا چهارشنبه ۴ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 3971 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید اکه میشه درباره ای انحراف ادراربه سمت چپ توضیخ بدهید ایا خطرناک است ایادرمان دارد که به حالت طبیعی برکردد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      انحراف ادرار به سمت چپ معمولا به دلیل انحراف آلت یا مشکلی در سوراح حروجی ادرار می باشد ولی چیز خطرناکی نیست و جای نگرانی ندارد. اینکه به حالت طبیعی بر می گردد یا خیر بستگی به علتش دارد ولی در کل به نظر نمیاد چیز مهمی باشد
    2. تصویر کاربر علیرضا سه شنبه ۳ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      اقای دگتر چون الان یک ماه است این مشکل دارم ایا احتمال دارد سوزش بعداز ادرارم مشکل همین قضیه باشه
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      بله امکان داره
      بهتره به ارولوژیست مراجعه و معاینه و بررسی های لازم شوید
    4. تصویر کاربر علیرضا سه شنبه ۳ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      امکان اینکه با دارو درمان شه وجود دارد آقای دکتر
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۴ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      بله دیروز هم که برایتان دارو نوشتم
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر علی سه شنبه ۳ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 247 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر عزیز
    من پسری 24 ساله هستم و الان چند مدتی است که با مشکل تنگی مجرای ادرای مواجه شدم
    21 اردیبهشت 94 عمل کردم و نزدیک به هشت روز سوند فولی داشتم الان دوباره تنگی برگشته ولی با این تفاوت که قبل از عمل دوتا تنگی داشتم ولی الان یکیش برگشته
    امروز رفتم پیش دکترم و گفت بهم ، گفت بعضی موقع ها پیشرفت نداره همونجور میمونه بعضی موقع ها نه ، وقتی دیدی داری دوباره اذیت میشی بیا دوباره عمل کنم تا دوباره شدیدتر نشه مثل قبل
    نظر شما چیه با سوند نلاتون شماره 16 یکی دو ماهی به خودم سوند بزنم تا تنگی باز بشه و عمل دوباره نکنم؟
    این کار درسته ؟
    چون من دوس ندارم دوباره عمل بشم
    توروخدا کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      یکی از راه های جلوگیری از عود تنگی سوند زدن فرد به خودش هست ولی این کار بایستی با احتیاط انجام شود تا از تشدید تنگی جلوگیری شود.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 714 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط