اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر شادی. سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 294 مشاهده پرسش
    سلام. من دختری بیست ساله هستم. مشکلی که برام پیش اومده اینه که شب خواب ادرار کردن میبینم و این مشکل برام پیش میاد و بلافاصله از خواب میپرم.تا به حال دو بار این مسئله برام پیش اومده به فاصله یه سال. دفعه اول استرس بدی به من وارد شده بود ولی دفعه ی دوم هیچ مشکلی نداشتم. و راستش الان دیگه موقع خوابیدن کمی نگرانم که دوباره این اتفاق پیش بیاد.
    ممنون میشم منو راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      با توجه به اینکه فقط 2 بار درسال اتفاق افتاده است به نظر موضوع نگران کننده ای نیست با اینحال یک بررسی و ارزیابی اولیه می تواند در برخی موارد علل احتمالی را تشخیص دهد
  • تصویر کاربر اکبر سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 339 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید.من یه فتق ریز دارم ک بعضی اوقات درد میکنه.ولی الان چند روزی هستش ک کلاهک التم درد میکنه و این درد در حالت نعوذ هم هست خواستم بدونم علتش چیه؟؟در ضمن طول التم در خالت نعوذ ۱۲سانت هست خواستم بدونم نرماله یا نه..با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      درد کلاهک آلت علل متعددی می تواند داشته باشد مثل التهاب پروستات یا التهاب موضعی مجرای ادراری یا همان ناحیه کلاهک
      لذا اگر تداوم داشت بهتره پیگیری کنید
  • تصویر کاربر حسن یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 415 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر بنده 2 ماه پیش یک سوال ثبت کردم که به نظر مدتی سایتتون مشکل دار شده بود و نمیشد چیزی ثبت کرد و الان هم اون موضوع بسته شده ، کد پیگیری سوال این بود : i00m111277
    در خصوص ادامه همون موضوع که ادرارم شدیداً کف میکرد و رنگ و بودار شده بود شما فرمودید باید آزمایش بدم من هم پیش یک متخصص رفتم و ایشون آزمایش خون و ادرار و سنوگرافی و داپلر نوشتن که بعد جواب رو پیش دکتر بردم گفتن آزمایشتون هیچ مشکلی نداره ! و فقط 3 بسته 10 تایی قرص ( افلوکسیر 200 ) تجویز کردن و من هم اون قرص ها رو مصرف کردم اما همچنان این مشکل من پا برجاست !
    یک چیزی رو که خودم تست کردم اینه که اگه روزی 3 الی 4 لیتر آب بخورم ادارم طبیعی میشه اما بعد از 4-5 روز اینجوری آب خوردن خسته شدم !
    یک مسئله دیگه هم میخواستم سوال کنم که شاید در جواب آزمایش اشتباه شده باشد این است که آزمایش خون من صبح ناشدا بود و آزمایش ادرار 4 بعد ظهر بود و آزمایش سنو گرافی 8 شب بود ، دکتر سنو گرافی گفته بود که وقتی بعد از آزمایش خون صبحانه خوردی دیگه هیچی نخور به جز آب فراوان من هم بعد صبحانه فقط آب خوردم یعنی در زمان ساعت 4 بعد از ظهر که آزمایش ادرار دادم ، ادرارم خیلی سفید و بدون رنگ و بو بود ! آیا به نظر شما ممکن است این همه آب اشتباه در آزمایش ادرار به وجود بیاورد ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله مصرف زیاد آب می تواند در نتیجه آزمایش تاثیر بگذارد می توان آزمایش ادرار را فقط تکرار کرد البته خیلی اوقات عت مشکل شما همین کم ابی بدن تا هست و مشکل جدی و بیماری نیست
  • تصویر کاربر احمد یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 351 مشاهده پرسش
    باسلام واحترام وتشکر اززحمات شما اقای دکتر من 46 سال دارم چند سالی است قبل ازخواب دستشویی می روم ولی تا میخواهم بخوابم احساس سوزش وکشش در بیضه مجاری ادراری دارم وراحت نیستم بعضی شبها شاید چندین با به دستشویی می روم وبه پزشک مراجعه کردم ازمایش دادند گفتند مشکلی ندارید ازطریق لوله مجاری ادراری را مشاهده وگفتند یک چسبندگی بین مجاری ادرار وخروجی منی وجود دارد که اگر عمل کنیم احساس لذت جنسی شما مختل وناراحتی عصبی زیادی دراین سن دارد حال من چه کنم که بیشتر شبها راحت نمی توانم بخوابم واین خود باعث ناراحتی عصبی وروحی من شده ایا دارویی بخصوص گیاهی چون من ورم معده هم دارم وجود دارد مشکلم راحل کند باتشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته اطلاعات شما ناقص است ولی اگر فقط در شب مشکل دارید بعیده مشکل جسمی داشته باشید. به هر حال ابتدا بایستی تشخیص قطعی داده شود و سپس درمانی متناسب با مشکل تان پیشنهاد گردد
  • تصویر کاربر حسين یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 280 مشاهده پرسش
    سلام آقاي دكتر ضمن عرض خسته نباشيد. بنده در تاريخ 94.05.01 به دليل وجود تومور در بيضه راست تحت عمل جراحي در شهر تبريز قرارگرفتم . و در آزمايش خوني كه بعد از انجام عمل انجام داده ام . بتاي خونم از 316 به 13 رسيده است.دكتر جراحم به من گفتند كه با دو سه پزشك ديگر هم مشورت كنيم كه آيا با كنترل و پيگيري درمان را ادامه بدهيم يا شيمي درماني صورت گيرد. لازم به ذكر اينكه نتيجه آزمايش پاتالوژي نشان از اين دارد كه خوشبختانه به ساير اعضا بدن سرايت نكرده.اگر هم لازم باشد حضورا اين هفته خدمت شريفتان برسيم .ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      تبریز پزشکان خوب و متبحری دارد و نیازی به مراجعه به تهران نیست بهتره به پزشک خود اعتما کنید و درمان را در شهر خودتان ادامه دهید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 714 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط