اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر ش.ص یکشنبه ۲۱ تیر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 324 مشاهده پرسش
    خسته نباشید اقای دکتر سوالی داشتم از خدمتتون میخواستم بپرسم تغییرات اب و هوا ممکنه به تکرر ادرار ربط پیدا کنه؟چون من از وقتی ساکن شهر کرج شدم تکرر ادرار دارم .البته ازمایشات مربوط به عفونت ادرار و سونوگرافی مثانه انجام دادم و مشکلی نداشتم ولی تکرر ادرار چندساله که منو عذاب میده و دانشجو هستم نمیتونم بخاطر مشکلم از خونه خارج بشم البته بیماری دیابت دارم دکتر گفتند ممکنه بخاطر بیماریم دچار مثانه عصبی شده باشم و به همین علت بهم داروهایی مثل قرص باکلوفن .اکسی بوتینین و چند قرص دیگه دادند ولی همه ی این قرص ها مشکل من رو دو چندان کرد و تکرر ادرارم رو شدیدتر بجز قرص باکلوفن که اون هم فقط دو ماه بهم اثر مثبت داشت و بعدش دیگه بهم تاثیری نداشت این رو هم بگم که وقتی استرس میگیرم مشکل تکرر ادرارم خیلی شدیدتر میشه ...شبها هم چندین بار تا صبح بخاطر تکرر ادرار از خواب بیدار میشم.من در این بین به مدت هشت ماه به شهر کاشان سفر کردم و دائما اونجا بودم و دراین مدت هیچ مشکلی از نظر تکرر ادرار نداشتم و حالم خیلی خوب بود اما از وقتی دوباره به کرج برگشتیم مشکلم مجدد به سراغم اومده بنظر شما ربطی به اب و هوا داره یا مشکل از جای دیگیریست؟بیست و یک ساله هستم و مجرد.خیلی ممنونم که وقت گذاشتین.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۱ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته تغییر آب و هوا و در واقع بروز آلرژی می تواند تاثیر گذار باشد اما علل دیگری مثل استرس محیط کار یا زندگی هم می توان تاثیر گذار باشد
  • تصویر کاربر joo چهارشنبه ۱۷ تیر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 415 مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب
    جناب آقای دکتر مثانه من بیش فعاله :و به تکرر و بی اختیاری شدید مبتلا هستم
    عمل بوتاکس مثانه را شما در بیمارستان دولتی انجام میدهید؟
    اگر آره در کدام بیمارستان؟
    آقای دکتر با بوتاکس بهتر جواب میگیرم یا با عمل دیگه ای ؟
    متاسفانه با مصرف دارو جواب نگرفتم امکان دارد با مصرف طولانی دارو جواب بگیرم کما اینکه در مدت طولانی عواض دیگری از جمله کاهش میل جنسی و پرخوابی و ..... مشاهده شده
    لطفا به تمام سوالاتم پاسخ بفرمایید و نظرتان را برایم بفرمایید مهم میباشد
    از اینکه حوصله میفرمایید و به سولاتمان پاسخ میفرمایید کمال تشکر و فدر دانی را مینمایم
    ارادتمند شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۷ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر در بیمارستان دولتی من انجام نمی دهم برای بیش فعالی داروهای خوراکی متعددی هست که من نمی دانم شما از کدام تا بحال استفاده کرده اید
  • تصویر کاربر نوید چهارشنبه ۱۷ تیر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 319 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید.
    آقای دکتر من 18 سالمه.گاهی اوقات هنگام ادرار کردن ادرارم چند شاخه میشود ولی هیچ احساس سوزش یا درد ندارم. من میخواستم بپرسم که با توجه به اینکه تا حالا ضربه ای شدید به ناحیه تناسلی من نخورده و سابقه بیماری عفونی هم ندارم آیا این علائم مربوط به تنگی مجرای ادراری میشود یا نه چیز مهمی نیست؟ و آیا به دکتر مراجعه کنم یا نه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۷ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بعیده که تنگی مجرا باشد با اینحال برای معاینه سر سوراخ مجرا و شرح حال دقیق تر بهتره توسط پزشک معاینه شوید
  • تصویر کاربر h.p چهارشنبه ۱۷ تیر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 306 مشاهده پرسش
    با عرض سلام
    حدود دوسالی هست ک کمی ادرار بعد از دستشویی کردن به محض کمی فشار امدن به صورت قطره قطره میریزد و ابا مراجعه به دکتر و تشخیص اولیه بیست سیسی در داخل مثانه میماند و تجویز اولیه قرص پرازوسین بوده ایا کاربردی دار یا نه ؟ یاهمون عمل باید انجام شود؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۷ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      من دارو را توصیه می کنم همراه با ورزش و انجام عمل استبراء
  • تصویر کاربر سجاد چهارشنبه ۱۷ تیر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 364 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر قرص سمناکس غوارض دارد؟ ایا قرص سمناکس در داروخانه ها موجود است؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۷ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      من این دارو را توصیه نمی کنم
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 714 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط