اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر شقایق جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 382 مشاهده پرسش
    اقای دکتر عزیز من دختر مجرد و بیست ساله هستم حدود یک ماهه که تکرر ادرار گرفتم.تکرر ادرارم اکثر اوقات قطره قطرس و احساس میکنم موقع ادرار مثانم کاملا تخلیه نمیشود و داعما احساس پری مثانه من رو آزار میدهد تکرر ادرارم به این صورت نیست که فورا نیاز شدید به تخلیه ی ادرار داشته باشم و هنگامی که مثانم پر میشود میتونم حدودا تا یکی دو ساعت برای تخلیه اقدام نکنم و اذیت نمیشوم.رنگ ادرارم طبیعیه و هیچ سوزش یا دردی در حین ادرار کردن ندارم.فقط این تکرر ادرار م هست که هر پنج دقیقه تکرار میشه و منو اذیت میکنه راستی یک دکتربرام ازمایش ادرار نوشت و هیچ مشکلی از نظر عفونت و رنگ و بوی غیر طبیعی یا توده های متراکم در ادرارم نبود و ایشون گفتند هیچ مشکلی در ادرارم وجود ندارد و برام قرص نیتروفورانتوئین تجویز کردند ولی همچنان مشکل من پابرجاست .خوشحال میشم نظر شما رو راجع به مشکلم بدونم.با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من اگر مدتی بی توجهی کنید بهتر خواهید شد نیاز به اقدامی ندارید و مشکل جدی هم ندارید
  • تصویر کاربر بیژن دوشنبه ۱۵ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 301 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ادب حضور آقای دکتر
    مردی هستم با 49 سال سن متاهل و دارای دو فرزند پسر مدت سه چهار سالی می باشد که به راحتی نمی توانم ادرار کنم . به متخصص اورلوژی مراجعه کردم گفتن تنگی مجاری ادرار داری و همان جا توی مطب برام میله زد که خیلی اذیت شدم تا دو سه ماه خوب بود ولی مجددا تنگ شد و دوباره مراجعه کردم و مثل قبل برایم میله زد ( تا حالا سه بار میله زدم) الان مدت یکساله به خاطر درد شدیدی که میله زدن دارد به دکتر مراجعه نکردم توی این مدت هم عفونت مجاری ادرار پیدا کردم هم اینکه نوک آلتم دست می زنم درد میگیره و یک لکه سفید رنگ بر روی آن نمایان شده همچنین دیگر میل زیاد جنسی ندارم بخاطر اینکه وقتی دارم ارضا میشم احساس درد می کنم چند وقت پیش پیش دکتر دیگه رفتم که ایشان پس از گرفتن کشت ادرار و تجویز دارو < انتی بیوتیک گفتند که اگه خوب نشدی می بریمت اتاق عمل و از ناحیه کمر بی حست می کنیم و مجاری ادرارت را باز می کنیم آقای دکتر وقتی آنتی بیوتیک مصرف می کنم دیگر خبری از عفونت و بوی بد نیست وقتی دارو تمام می شود دوباره عفونتم عود می کند . سر آلتم دست می زنم درد می گیره و یک لکه سفید رنگ بر روی آن ظاهر شده و از نوک مجاری ادرام ترشح سفید رنگ بد بویی خارج می شود و باید هر روز شورتم را عوض کنم . اقای دکتر از خروجی مجاری ادرام سر آلت بخوبی واضح است که تنگی در نوک آلتم می باشد و ربطی به انتهای آن ندارد و لایه های پوستی سفید رنگی مشاهده می شود که از پماد تریامسینولون ان ان روزی دوبار با نوک درجه تب سنج به داخل آن می زنم ولی اینکار هم نتیجه ای درستی نداده است . لطفا این بنده حقیر را راهنمایی نمایید در این خصوص راه درمانی وجود دارد که از این همه درد و رنج خلاص شوم . منتظر پاسخ شما عزیز هستم با تشکر رضیئی 11/10/93
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      با شرح ماجرایی که دادید احتمال به بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس یا BXO مبتلا هستید که اگر تشخیص درست باشد (بعد از معاینه و ارزیابی های مربوطه) نیاز به جراحی دارید و گرنه سرایط تان بتدریج بدتر می شود
    2. تصویر کاربر بیژن دوشنبه ۱۵ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      با سلام تشکر از پاسختان آقای دکتر این بیماری که فرمودید چه نوع بیماری است علتش چیست و آیا با جراحی بهبودی حاصل می شود ؟ میشه در مورد جراحیش و هزینه اش بیشتر توضیح بدهید؟ با تشکر
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۵ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره ابتدا معاینه شوید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مجید یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 266 مشاهده پرسش
    با سلام مجدد
    آیا هر زخمی در این ناحیه قابلیت تبدیل به تنگی را دارد؟
    چاره جلوگیری از آن چیست؟با توجه به اینکه بنده مجبور ب سوند زدنم
    برای بنده 15 روز مانده تا 6 ماه سوند زنی (میانگین یکبار در روز)تمام شود، از این به بعد (با توجه به زخم ایجاد شده کنونی)روند سوند زنی چگونه باشد؟
    ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      الزاما زخم منجر به تنگی نمی شود. اگر در حال حاضر سوند زدن بدون مشکل عبور می کند نهمان روند قبلی را ادامه دهید
    2. تصویر کاربر مجید یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      متشکرم جناب دکتر
      سه روز است بخاطر زخم ایجاد شده سوند نزدم.از امشب مجدد شروع میکنم و باتوجه به پایان شش ماه و اتمام سوند زنی روزانه تا چند روز آینده و نیز توصیه قبلی شما دو یا سه روز یکبار اقدام به سوند زدن خواهم نمود.اگر توصیه ای هست بفرمایید لطفا
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      نه توصیه ی دیگری ندارم
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مجید پنجشنبه ۱۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 350 مشاهده پرسش
    با سلام و صبح بخیر خدمت شما جناب دکتر
    جناب دکتر پیرو سوال سه روز پیش اینجانب که در مورد تنگی مجرا بود و اینکه آخرین باری که سوند زدم کمی بیش از مدت معمول سوند را نگه داشته و حرکت دادم و در نهایت دچار خونریزی شدم که البته بعد از دور روز که سوند زنی را قطع کردم رفع شد، میخواستم بدونم آیا این نوع زخم ایجاد شده به طور قطع یا با احتمال بالا می تواند باعث ایجاد تنگی در ناحیه صدمه دیده شود؟لطفا راهنمایی نمایید.(احساس می کنم در ناحیه اسفنگتر پیش آمد چون به دلیل سفت نگه داشتن این ماهیچه در هنگام خروج سوند درد احساس شد.
    خدا یارتان باد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمال دارد ولی کم یا زیادش را نمی توان پیش بینی کرد
    2. تصویر کاربر مجید پنجشنبه ۱۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      با سلام مجدد
      آیا هر زخمی در این ناحیه قابلیت تبدیل به تنگی را دارد؟
      چاره جلوگیری از آن چیست؟با توجه به اینکه بنده مجبور ب سوند زدنم
      برای بنده 15 روز مانده تا 6 ماه سوند زنی (میانگین یکبار در روز)تمام شود، از این به بعد (با توجه به زخم ایجاد شده کنونی)روند سوند زنی چگونه باشد؟
      ممنونم
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 327 مشاهده پرسش
    هزینه واریکوسل چقدر است و بیمار باید چقدر استراحت کند
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      هزینه به بیمارستان و بیمه تان بستگی دارد و یک شب بستری و یک تا دو هفته استراحت نسبی دارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 714 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط