اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهدی سه شنبه ۱۴ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 627 مشاهده پرسش
    با سلام و وقت بخیر
    پسر 22 ساله هستم.علائم تنگی مجرای ادراری را 10 ساله که داشتم تاکنون ولی دکتر نرفتم.علائم من : زور زدن در ادرارکردن به خصوص ابتدای شروع ادرار،عدم تخلیه کامل ادرار،اکثر اوقات چند قطره ادرار بعد از اتمام ادرارم به صورت غیرارادی چکه می کند.ولی سابقه عفونت ادراری یا خون ریزی نداشته ام تاکنون.جدیدا که متخصص ارولوژیست مراجعه کردم آزمایش VCUG و یورتوگرفی انجام دادم.نتیجش این بود که همه چیز نرمال بوده ولی کالیبر یورترای خلفی در قسمت مامبرانوس و بولبر در هر دو کلیشه کمتر از نرمال است.(کاهش کالیبر مجرای خلفی)
    می ترسم دیگه به دکتر مراجعه کنم واسه درمان.مشکل من چیه؟ آیا درمان غیر جراحی وجود داره ؟اگه جراحی کنم یا روش غیر جراحی رو برای درمان انجام بدم در آینده چه عوارضی برای من در پی خواهد داشت؟آیا مشکلات نعوظ و دیگر مشکلات جنسی درآینده پس از ازدواج نخواهم داشت؟؟ میشه خواهش کنم هزینه تخمینی درمانش رو با جراحی یا غیر جراحی بگید؟ و اینکه اگه بخوام شما جراحی کنید،نوبت من واسه چند ماه دیگه میشه؟
    دستتون درد نکنه
    تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۴ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      این عکس نرمال هست و تنگی در آن مشاهده نمی شود
  • تصویر کاربر امیر دوشنبه ۱۳ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 505 مشاهده پرسش
    سلام آقاي دکتر

    بنده 27 ساله و مجرد هستم و در شيراز زندگي ميکنم.از سنين کودکي متوجه شدم که سر الت تناسلي من بخصوص در حالت erection حدود دو سه ميليمتر بزرگتر (در واقع پهن تر) از حالت طبيعي هست. درواقع کمي بيش از حد باز بودن و کمي پايينتر قرار گرفتن سوراخ مجاري ادرار باعث اين موضوع شده است. با بالارفتن سنم و رشد فيزيکي اندامهاي بدن اين موضوع بيشتر به چشم مي آمد. البته تقريبا هيچوقت اين قضيه باعث ناراحتي بنده چه از لحاظ فيزيکي و چه از لحاظ روحي نشده بود و دفع ادرار و مني به راحتي صورت ميگرفت. پارسال که موضوع را با مادرم مطرح کردم متوجه شدم که با هيپوسپادياس مينور (minor) متولد شدم و در زمان ختنه يک جراحي کوچک براي حل اين مشکل صورت گرفته است. اينکه چقدر اين جراحي موفقيت اميز بوده يا نه، نميدانم. ولي اين را خوب ميدانم که اکنون در حالت erection وقتي که لباس زير به تن دارم، تماس سوراخ مجاري ادرارم با لباس زير کمي اذيت کننده است. آقاي دکتر سوراخ مجاري ادرارم باز تر از حد معمول است و دامنه طولي آن از نوک سر الت تا هفت هشت ميليمتر پايين تر يعني جايي که بايد خط زيرين ختنه گاه باشد هست.( همانطور که ميدانيد اين قسمت حساس ترين نقطه جنسي مرد است). همانطور که گفتم در حالت erection اين "شکاف" بيشتر نمايان هست و برافروختگي و کشيده شدن لبه زيرين سوراخ را راحت مشاهده ميکنم و به چشم خودم و همينطور همسر اينده ام فکر ميکنم صحنه جالبي نباشد! علاوه بر اين، لمس کردن اين قسمت توسط خودم اصلا برايم احساس خوشايندي نيست و فکر ميکنم در زمان intercourse و بخصوص لمس آن توسط همسر اينده ام هم خوشايند نباشد. و در آخر "فکر ميکنم" که لذت ejaculation در من(به دليل بزرگ بورن سوراخ) کمتر از حد معمول هست. البته تجربه سکس نداشته ام ولي متاسفانه masturbation زياد. ميخواستم نظر شما رو در اين رابطه بدونم. ممنون.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۳ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      نسبت به احساسات و تفکرات شما نظر ندارم ولی درکل این موضوع خیلی در کیفیت سکس شما دخیل نیست گرچه این موضوع با جراحی قابل حل می باشد ولی بهتره تا بعد از ازدواج صبر کنید و اگر مشکل جدی بود اقدام به جراحی کنید
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۱۱ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 23088 مشاهده پرسش
    آقای دکتر من با شروع ماه رمضان و گرفتن روزه در این ماه دچار تکرر ادرار شدم بطوریکه وقتی صبح از خواب بلند میشدم تا بعد از ظهر تقریبا" سه تا چهار بار ادرار میکردم و مقدار و فرم ادرارم هم طبیعی و مثل همیشه بود ولی به محض اینکه به افطار نزدیک میشدم و آب بدنم رو به اتمام بود تعداد ادرار های من بطور چشمگیری افزایش پیدا میکرد و گاهی اوقات نزدیک به بیست بار ادرار میکردم ! البته مقدار ادرارم فوق العاده کم بود و به محض اینکه از دستشویی بیرون میومدم دوباره احساس میکردم ادرار دارم و همیشه مقداری ادرار رو توی مجرای ادرارم احساس میکردم دارم ! با اتمام ماه رمضان هم هنوز مشکلم برطرف نشده ! ممنون میشم اگه راهنمایی کنید بنده رو
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۱ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره از با آزمایش و سونوگرافی ارزیابی شوید اگر همه چیز نرمال باشد معمولا بتدریج برطرف خواهد شد
  • تصویر کاربر جعفر یکشنبه ۱۲ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 434 مشاهده پرسش
    با سلام اینجانب وقتی میرم ادرار بعد ادرار زیر ناحیه رو که فشار میدم چندین مرتبه باز ادرار میاد در ضمن بعد ادار که میام بیرون وقتی دست یا شلوارم به آلت میخوره احساس میکنم ادرار میاد یا وقتی خم و راست میشم ذره ای ادرار میاد و آزمایش ادرار هم دادم مشکلی نداشت سونوگرافی هم دادم همه چی سالم بود فقط چن وقت پیش یه بار پروستات با 28 گرم مشاهده شد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۲ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      استبراء کنید
  • تصویر کاربر امیردهقانی پنجشنبه ۹ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 368 مشاهده پرسش
    سلام آقی دکترخسته نباشید
    آیاکمرنگ شدن منی نشانه ی ناباروریه؟من منیم کمرنگ شده آیادرست میشه درضمن واریکوسل دارم
    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۹ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      آیاکمرنگ شدن منی نشانه ی ناباروریه؟..........الزاما ارتباطی نیست و ملاک قطعی نیست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 714 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط