اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر خلیلی شنبه ۲۸ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 360 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت اقای دکتر
    من 30 سال دارم
    سالهاست عمل استبرا رو انجام میدم
    سه ماهی میشه که بامشکلات ذیل روبه رو شدم:
    ادرارم بعضی مواقع شبانه روز به سختی و با صرف زمان زیاد تخلیه میشه
    خیلی وقتا بعد ادرار احساس راحتی نمی کنم و نیاز به ادرار کردن دارم ولی خوب اکثرا میتونم مراجعه بعدی به دستشویی رو به تاخیر بندازم
    بعد از ادرار علی الخصوص زمانهایی که ادرارم به سختی خارج میشه با اینکه استبرا میکنم مایع ازالتم خارج میشه
    درمان چیست؟
    ایا مایع مذکور که بیشتر در مواقع "تخلیه ادرار به صورت سخت و ناکامل"
    , خارج میشه با توجه به استبرا میتونه پاک باشه؟
    تا الان این داروها رو مصرف کردم ولی هنوز مشکلم پا برجاست
    ofloxacin 300 و terazosin 2 میل به مدت یک ماه
    تاموسولوسین 0.4 وبالکوفن و سیپرو فلوکساسین 500 به مدت 1 ماه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۸ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      مایعی که بعد از استبرا خارج می شود پاک محسوب می شود. اگر در زمان مصرف دارو علائم کمتر می شود بهتراست طولانی مدت یعنی حداقل 6 ماه تامسولوسین یا ترازوسین و بکلوفن استفاده کنید
  • تصویر کاربر سینا شنبه ۲۸ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 332 مشاهده پرسش
    فرزندم که 8 سال دارد تا کنون سه بار به خاطر هیپوسپادیاس تحت عمل جراحی قرار گرفته ولی متاسفانه یک فیستول در ناحیه ی تحتانی آلت چسبیده به بیضه ایجاد شده و آیا احتیاج به عمل دوباره دارد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۸ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر ادراری که از فیستول بیرون می اید قابل توجه یا آزار دهنده باشد بهتره عمل شوند
  • تصویر کاربر love شنبه ۲۸ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 504 مشاهده پرسش
    با سلام. من 25 سال سن دارم. از انجایی که من در 3 روزگی ختنه شده ام، پزشک مربوطه محل مورد نظر را به خوبی بخیه نزده و همکنون این موضوع باعث تجمع توده های سفید و سفتی در زیر پوست ناحیه بخیه زده شده و همچنین کج شدن الت تناسلی به خصوص در حالت نعوظ را موجب شده است. راه کار چیست؟ ایا باید عمل جراحی و بیهوشی را تجربه کنم یا این مشکل سر پایی میتوان حل کرد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۸ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      تجمع توده های سفید و سفتی در زیر پوست ناحیه بخیه زده شده را با بیحسی موضعی بدون بیهوشی می توان رفع کرد ولی انحنای آلت اگر شدید باشد نیاز به جراحی دارد و بیهوشی
  • تصویر کاربر سعید پنجشنبه ۲۶ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 394 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض خسته نباشید.

    من 22 سال دارم. چند سال است که زود به زود احساس دفع ادرار میکنم (تقریباً هر 1 یا 2 ساعت) و در هر بار هم حجم ادرارم کم است.
    شب ها هم 4 یا 5 ساعت میتونم بخوابم بعدش باید برای دفع ادرار پاشم. و این مساله خوابم را به هم میزند.
    مصرف مایعاتم متوسط و کم است.
    بیماری خاصی ندارم و داروی خاصی مصرف نمیکنم.

    میخواستم بدونم این وضعیت چه نوع بیماری است؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۶ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      این فقط یک علامت است به نام تکرر ادرار که خود علامت بیماری های متعددی می تواند باشد لذا اگر اینحالت آزار دهنده هست بایستی با مراجعه به ارولوژیست معاینه و بررسی شوید
  • تصویر کاربر پیمان پنجشنبه ۲۶ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 384 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    من یکبار سوال کردمشما لطف کردید جواب دادید اگه میشه باز هم جواب بدید.کد رهگیری سوال قبلیم:470d980
    این سوال در ادامه همون سوال هستش.دکتر من گفته بودم که ترشح از مجرا دارم بعد از عمل سیستوسکوپی بخاطر همین بعد از حدود 2 ماه و نیم که 3 دوره قرص امپول تجویز شد و خوب نشدم کشت ادارار دادم که این جوابشه:
    color:yellow/appearance:clear/specific gravity:1.020/ph:6/w.b.c:15_20/RBC:2_3/
    epithelial cells:0-2/bacteria:rare/urine(culture &sensitivity):no growth
    ***بقیه هم مثل کرستال یا پروتین و ...... جواب همشون negative***
    دکتر علایم هم از ابتدا سوزش داشتم که برطرف شده,هنگام ادرار درد ندارم,اگر خیلی ادرار نداشته باشم یکم طول میکشه تا ادرار خارج بشه,فشار ادرار هم خوبه ,رنگ ترشحات مجرا هم سفید هست هم زرد و اگه چند ساعت ادرار نکنم زرد چسبناک هستش.
    ivp دادم که کلیه هام خوب کار میکنه و 2 تا سنگ دارم و در محل سنگها اتساع ایجاد شده.
    ctscan دادم که جوابش دیلاتاسیون خفیف(استاز) سیستم پیلوکالیس چپ مشهود است.تصویر 2 عدد سنگ به اعاد 16.9mm در قسمت تحتانی سیستم پیلو کالیس چپ مشهود است.
    حالا سوالم:اول اینکه با توجه به این موارد و عمل pcnl و سیستوسکوپی(خارج کردن دبل جی) که داشتم احتمال تنگی مجاری ادرار وجود دارد؟ و اگر نه ترشح از مجرا چه دلیلی دارد و چرا درمان نمیشود.
    دوم اینکه با اینکه شما توصیه کردی من اب زیادی خوردم و از خانه هم بیرون نرفتم و روزه گرفتم و مشکلی هم نداشتم اگر با توجه به ازمایش کشت واقعا روزه خطر داره بگید تا نگیرم.
    خیلی خیلی ممنون قول میدم این سوال اخرم باشه ودیگه مزاحم نشم منتظر جوابتون هستم.خیلی ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۶ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمال تنگی مجرا زیاد نیست و لی علت ترشح را نمی توانم چیزی بگویم
      کشت شما منفی است لااقل این آزمایش دلیلی برای روزه نگزفتن نیست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط