اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر ساره سه شنبه ۱۰ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 616 مشاهده پرسش
    سلام من پسری هفت ساله دارم وقتی بدنیا امد گفتند نیمه ختنه است دوساله بود فهمیدیم سوراخ ادرار خیلی پایینتر از حد طبیعی است در مشهد عمل هیپوپادیاس انجام شد مقداری بالاتر امدنزدیک یک سانت به کلاهک دکتر دیگه بردم گفت مشکلی از لحاظ باروری وادرار نداره مگه برای زیبایی به نظر شما چه کنم دوباره عمل لازمه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۰ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر از راس و نوک آلت 1 سانت پائین تر هست جراحی الزامی نیست مگر همانطور که همکارم گفتند بخاطر بحث زیبایی
  • تصویر کاربر عماد دوشنبه ۹ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 767 مشاهده پرسش
    سلام دکتر

    دکتر من بدون اینکه وقت خاصی داشته باشه ، بعضی وقت فشار ادرارم به شدت کم میشه و ادرارم نازک میشه و کاملا مشخصه که کامل تخلیه نمیشه ادرارم

    چند وقت پیش سونوگرافی کردم ، از شانس بد اون روز تو بدترین حالت ممکن بودم و خیلی کم خودم رو خالی کردم و 200 سی سی باقی مونده ادرارم شد و سایز پروستات طبیعی بود

    بعضی وقتا ادرار همراه با انحراف همراه است

    ازمایش ادرار هم دادم تمامی علائم منفی بود.

    ممنون میشم کمکم کنید

    با قُرص و دارو خوب شدنیه یا نیاز به جراحی دارم؟ و اینکه مشکل رو پیگیری کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۹ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      معمولا با دارو بهتر می شود
  • تصویر کاربر افشين دوشنبه ۹ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 444 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر.طاعات قبول.من جواني31 ساله هستم كه مدتي پيش عقدكردم.يك بار با همسرم رابطه زناشويي (از پشت)انجام دادم و البته رابطه دهاني هم داشتيم.از فرداي آنروز تا به امروز هنگام ادرار و درحالت عادي سوزش بدي دارم و اينكه يك درجه تب هم دارم..
    تورا بخدا راهنماييم كنيد.ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۹ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمالا دچار عفونت شده اید بهتر حضوری به ارولوزیست مراجعه کنید
  • تصویر کاربر یغما دوشنبه ۹ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 363 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر،من 35 سال سن دارم و مدت دو سال می باشد که متوجه شده ام یک کلیه دارم،هیچ مشکل کلیوی نیز پس از انجام آزمایش های مربوطه ندارم،لیکن از همان زمان ادرارم بصورت باریک و بدون فشار خارج می باشد،که دلیل انجام سونوگرافی دو سال پیش نیز همین موضوع بود که متوجه تک کلیه بودن مادرزادی شدم،اکنون مجددا سونوگرافی انجام دادم و مقداربسیارکمی پروستات من بزرگ بود و مدت یک ماه هر شب یک عدد کپسول امنیک 4 درصد استفاده کردم که افاقه نکرد لطفا اعلام فرمائید دلیل این موضوع چه می تواند باشد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۹ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      شاید تنگی مجرای ادراری داشته باشید یا علل دیگری. لذا انجام تست یورودینامیک و شاید عکس رنگی از مجرای ادراری یا سیستوسکوپی نیاز باشد
  • تصویر کاربر مسعود یکشنبه ۸ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 566 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت اقای دکتر
    4 سال مشکل ادراری و درد در مجرا دارم و این درد ها گاهی خیلی زیاد می شود اما شب ادراری ندارم
    ازمایش سونوگرافی انجام دادم اندازه مثانه نرمال مثانه پر و خالی نرمال و چند سی سی در مثانه باقی مانده بود که ان هم نرمال زده بود و کلیه نرمال و التهاب و بزرگی پروستات دیده نشد .
    سیستسکوپی انجام دادم در سال 89 و تو برگه گزارش این طور بیان کرده است
    بیمار تحت LA و در پوزیشن لیتوتومی پس از پرپ شماره 19 با لنز 30 درجه وارد مجرا شد تنگی دیده نداشت سوراخ های حالبی به شکل نرمال رویت شد سنگ و ضایعه تومورال دیده نشد ضایعات پتشیال به صورت پراکنده در مخاط مثانه رویت شد بیمار کاندید درمان مدیکال می باشد
    و امسال عکس برداری از مجراری ادراری انجام دادم و یک گرفتی ناچیز دیده شد
    سوالی که داشتم ضایعات پتشیال یعنی چه؟
    ایا تمام مشکلات از گرفتگی ناچیز است و ممکن است میکروب در ان جا باشد ؟
    ممنون میشم راهنمایی کنین و در صورت لزوم خدمتتون برسم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۸ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ضایعات پتشیال یعنی چه؟...یعنی خونریزی های خفیف سطحی در دیواره مثانه
      ایا تمام مشکلات از گرفتگی ناچیز است و ممکن است میکروب در ان جا باشد ؟... بعید می دانم
      درمان این درد ها سخت است ولی در صورت تمایل می توانید حضوری مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط