اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر shivaseydavi جمعه ۹ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 373 مشاهده پرسش
    سلام دکترجان خیلی ممنون از پاسختون به من ولی دکتر جان اگه اشکالی نداره یه دکتر اورولوژیست خوب به من معرفی کنید گفتید شاید بیضهسوم علامت کیست یا بیماریهای مشابه باشه آیا برا پسرم مشکلی پیش میاره واینکه پسرمو عمل میکنن ومشکلی برای پسرهفت ساله من در آینده پیش نمیاد ممنونم از اینکه با حوصله جواب سوالهای ما را میدهید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۹ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      غالبا مشکلی نیست به یک ارولوژیست در شهرتان مراجعه کنید تا سونوگرافی انجام دهند
  • تصویر کاربر shivaseydavi سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 456 مشاهده پرسش
    سلام دکترجان خسته نباشید پسرمن در قسمت بیضه هایش مشکلی وجود داره که برام سوال شده پسر من هفت سالشه وبه جایه اینکه دو بیضه داشته باشه سه تایی شده دکتر جان این یکی اضافه چیه من باید چیکار کنم شما از کدوم شهرین ما تو شیراز هستیم تو رو خدا منو راهنمایی کنید واگه تو شیراز نیستید یه دکتر خوب تو شیراز به من معرفی کنید باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بیضه سومی که شما ذکر می کنید احتمالآ فتق یا هیدروسل یا کیست هست لذا بهتره به ارولوژیست در شیراز مراجعه تا هم معاینه شود و هم سونوگرافی. من تهران هستم و البته عاشق زادگاه پدری
  • تصویر کاربر مهدی سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 442 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    وقتتون بخیر
    22 سالمه.چندین ساله که بعد از رفتن به دستشویی ، حدود 10 یا 20 یا نیم ساعت بعدش به صورت کنترل نشده ای ادرارم خارج میشه(در حدی که به خارج شورتم سرایت میکنه ).واسه اینکه بهتر بتونید مشکلم رو درک کنید،جزئیات مشکلاتم رو میگم: غالبا هنگام شروع ادرار در دستشویی،باید اندکی صبر کنم.پس از اتمام ادرار،وقتی استبرا میکنم دوباره مقدار زیادی ادرار (نه یکی دو قطره بلکه تقریبا 40 قطره) ازم خارج میشه.درضمن خودارضایی هم چندین سال منظم داشتم.ولی ترک کردم.فکر میکنم قبل از خودارضایی هم، چنین مشکلی رو داشتم ولی دقیق یادم نمیاد.گاها حتی بعد از 1 ساعت ادرار رفتن، این مشکل خروج کنترل نشده ادرار رو دارم.حداکثر مقدار ادراری که به صورت کنترل نشده ازم خارج میشه حدود نیمی از سرنگ های معمولی آمپول بوده.این مشکل،باعث شده نتونم نماز بخونم و من رو با عذاب وجدان شدیدی رو به رو کرده.هر چند توبه کردم و خودارضایی رو ترک کردم ولی به خاطر این مشکلم،امیدی به ادامه زندگی شاد رو ندارم .......... دعاتون می کنم کمک کنید تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      علائم شما شبیه کسی است که دیورتیکول یا تنگی مجرای ادراری دارد لذا بهتره بررسی شوید
  • تصویر کاربر علیرضا سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 372 مشاهده پرسش
    سلام. من از یک ماه پیش (3 روز بعد از رابطه جنسی، محافظت شده، فقط برای کمتر از 1 دقیقه دهانی بدون محافظت) دارای درد در ناحیه بیضه هستم (تعداد زیادی انزال در دو روز داشتم). از هفته پیش هم سوزش نیز اضافه گردید. آزمایش ادرار (3 مرتبه) خون و اولتراساند هم داشتم و آنتیوبیوتیک نیز مصرف نمودم زیر نظر دکتر. دکتر گفت مورد حاصی نیست و برطرف میشود (بیماری واگیری موجود نبود). در ماه گذشته 2 بار نیز استمنا داشتم که درد را بسیار زیادتر در هر بار میکرده. خواهشن راهنمایی نید چه کار کنم. خیلی نگرانم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره چندماهی هیچگونه فعالیت جنسی نداشته باشید
  • تصویر کاربر مجید سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 366 مشاهده پرسش
    با سلام و تشکر
    جناب دکتر من 26 سالمه و با سابقه بی اختیاری ادرار تا 8 سال پیش تازه چند روزه مشخص شده تنگی مجاری در ناحیه قدامی به طول 4 سانت دارم. با توجه به عوارض عمل و احتمال عود تصمیم به عدم عمل دارم و میخوام با گیاهان دارویی و رعایت اصول تغذیه ای باهاش سر کنم و شاید درمان.در ضمن بنده متاهل هستم و6 ماه عروسی کردم و نگران از عمل و دردسرای بعدش و عودش و میگم شاید سر کردن باهاش کمتر اذیتم کنه تا عمل.ازتون خواهش میکنم که یه راهنمایی مناسب به بنده ارائه بدید.سلامتی برایتان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      تنگی مجرای بارداری یک اتفاق و بیماری مکانیکال و فیزیکی است لذا داروها هیچ اثری در رفع و درمان آن ندارند و با به تاخیر اندازی جراحی فقط عوارض را برای خودتان بیشتر می کنید عوارضی که در مقاله سایت به آن اشاره کرده ام در حال با پیوند از بافت مخاط دهان براحتی این بیماری قابل درمان است لذا اکیدا توصیه می کنم این ذهنیت اشتباه را از ذهن خود خارج ساخته. و بدنبال درمان قطعی از طریق جراحی باشید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۵ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط