اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۷ آذر ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 369 مشاهده پرسش
    سلام من حدود ده سال هست تنگي مجرا دارم و سه بار تو اين ده سال تنگي رو از طريق عمل بسته باز كردم در دو مرتبه اول برگشت داشت ولي الان يك سال عمل كردم و چون تقريبا هر ٢٥ الي٣٠ روز سوند ميزنم فعلا مشكلي نيست ميخاستم بدونم كه درمان اصلي اين تنگي واقعا امكانش هست؟؟ من بايد تا اخر عمر سوند بزنم؟؟؟
    ممنون از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۷ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
      سلام
      با جراحی باز میشه درمان قطعی و دایمی کرد
  • تصویر کاربر مهدی سه شنبه ۲۱ آبان ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 317 مشاهده پرسش
    عرض سلام و ادب خدمت شما
    من 4 ماه پیش عمل یورتروپلاستی انجام دادم و تا الان خداروشکر مشکلی نداشتم.
    میخواستم از حضور تون بپرسم چه زمانی و بعد از چه مدت از مسئله تنگی مجرا خیالم راحت میشه
    با تشکر از شما ❤️
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۱ آبان ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      اصولا اگر تا یکسال عود نکنه بعدش خیلی بعیده که عود کند

  • تصویر کاربر مهران شنبه ۲۵ آبان ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 557 مشاهده پرسش
    سلام دکتر خسته نباشید من پسری 24 ساله هستم که همچنان دچار شب ادراری هستم. اما این مشکل هرشب نیست میانگین حداقل هفته ای 3 بار. البته بعضی مواقع هر شب هم اتفاق افتاده تو هفته. بعضی مواقع هم یک هفته اتفاقی نمیفته. یه بار برای معالجه در طول خدمت سربازی ( بدلیل رایگان بودن خدمات) پیش پزشک اورولوژی رفتم و آزمایش خون و ادرار و سونوگرافی انجام دادم که نتیجه سونوگرافی نوشته بود هیچ چیز یافت نشد اما چون دکتر جلوی انترن ها گفت این فیلمشه و میخواد معافی بگیره روم نشد نتیجه رو بهش نشون بدم.
    خواهش میکنم کمک کنید این موضوع خیلی روی آینده من تاثیر داره!
    1. تصویر کاربر مهران سه شنبه ۲۱ آبان ۹۸( 6 سال پیش)
      :|
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۵ آبان ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      باید بررسشی شوید و اگر نرمال بودید یکسری توصیه و در نهایت دارو برای تان تجویز خواهد شد

    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر رسول شنبه ۲۵ آبان ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 454 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    جناب دکتر پدر بنده حدود 12 سال هست از مشکل تنگی مجرای ادرا رنج می برند...پزشکان ارومیه به شیوه سرپایی هر 6 تا 8 ماه یکبار ایشان را معالجه می کنند...چن روز پیش ادرار ایشان کاملا قطع شد و پزشکان مجبور شدند تا سونت را از داخل شکم با ایشان وصل کنند....و فردا و پش فردا در بیمارستان برای ادامه جراحی قرار است بستری شوند...مشکل ایشان از زمان بچگی و به دنبال سونت گزاری در آن زمان به وجود آمد...البته یکبار هم به صورت کاملا باز تحت عمل قرار گرفتند که چند سال تنگی نداشته ولی دوباره بیماری عود نمود... درمورد این روش درمان بیماری شما می خواستم بدونم آیا درمان آن قطعی است و اینکه راهنمایی های لازم رو اعلام بفرمایید...واقعا ممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۵ آبان ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      ابتدا بایستی عکس رنگی مجرا را ببینم تا بتوانم نظر دقیق بدهم بنام RUG , VCUG

  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۲۳ آبان ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 422 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید خدمت استاد گرانقدر
    آقای دکتر نوزاد در ماه سوم به دلیل هیدرونفروز کلیه چپ و تنگی های متعدد مجاری ادرار عمل سیستوسکوپی شده است و بعد از 2 ماه سونوگرافی انجام شده است که هر دو کلیه راست و چپ را درگیر کرده است .
    آقای دکتر سوال من این است که چرا با وجود ذکر خالی بودن مثانه در سونوگرافی الان ، کلیه راست هم درگیر شده است ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ آبان ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      اطلاعات ناقص تر از آنستکه بتوانم نظری بدهم از پزشک معالج شان بپرسید

درحال دریافت اطلاعات
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط