اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر Sanaz سه شنبه ۱۵ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 732 مشاهده پرسش
    سلام. من حدود چند روز پیش با نامزدم برای بار دوم بعد از شش ماه رابطه ی جنسی دهانی داشتم و برای اولین بار آلت ایشون رو تو دهانم گذاشتم که البته چند دقیقه بیشتر نتونستم تحمل کنم و ایشون هم همینکارو البته فقط برای قسمت بالایی واژن من انجام داد چون پریود بودم و نمیشد کامل این کارو کنه و بقیه ی رابطه بصورت مالش از روی لباس بود ولی متاسفانه بهد از رابطه متوجه شدم آلت ایشون لباس زیر منو خونی کرده و مطمعنم خون از خودم نبود و ماله ایشونه و در هنگام ادارار سوزش شدید و ترشحات غیرعادی دارن خودشون گفتن قبلا سوزاک داشته حالا با این تفاسیر ممکنه منم مبتلا شده باشم و با توجه به اینکه سوزاک داره و قبل از من هم چندین سال پیش رابطه جنسی با دیگران داشته ممکنه منم سوزاک یا ایدرز گرفته باشم؟
    و اگر گرفتم درمان و هزینه درمان سوزاک چقدر هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۱ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
    2. تصویر کاربر Sanaz شنبه ۱۲ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      عذر میخوام بازم سوال میپرسم نامزدم رفته ازمایش ادرار داده و میگه جواب سوزاکش منفیه و سوزاک نداره و سوزش ادارشم بخاطر قرص ویاگرایی بوده که خورده ولی من بازم اطمینان ندارم و آزمایش دادم ولی جوابش نیومده هنوز .
      دکتر این آنتی بیوتیک هایی که شما گفتید رو بدون تجویز پزشک میشه تهیه کرد ؟ و دوم اینکه اگه مبتلا نشده باشم و این انتی بیوتیک هارو از الان بخورم تا جواب ازمایشم بیاد مشکلی پیش نمیاد؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سوزاک در ازمایش معمولی ادرار نشان نمی دهد گرچه ممکن است واقعا ایشان بیماری نداشته باشند
      انتی بیوتیک معمولا با نسخه هست ولی شاید برخی داروخانه خابدون نسخه هم بدهند
    4. تصویر کاربر Sanaz دوشنبه ۱۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      پس چجوری مشخص میشه خود من هم آزمایش ادرار و خون دادم . متاسفانه توی شهری که هستم متخصص خیلی خوب توی این زمینه وجود نداره. آقای دکتر من از سوزاک گلو به شدت وحشت دارم با توجه به اینکه رابطه ی دخول نداشتیم و ارال سکس بود باید چه آزمایشی بدم؟ متخصصی که من رفتم فقط آزمایش خون و ادرار نوشته واسه گلوم چیزی نگفت چه آزمایشی واسه سوزاک گلو باید بدم ؟ واقعا نمیدونم چیکار کنم.
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۵ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      برای تشخیص سوزاک از ترشحات مجرای ادراری و یا ترشحات دهان و ته حلق نمونه گیری میشه
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۱۰ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 301 مشاهده پرسش
    میخواستم بدونم که مشکل پرده الت تناسلی دارم یا نه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۰ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر ناشناس جمعه ۱۱ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 388 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    بنده ۱۴ سالمه حدود یه سال پیش مو های شرمگاهی و ... و آلتم رشد کره و تمام علائم شروع شدن دوران بلوغ را داشتم اما استحلام نشده ام
    میخواستم بدونم که آیا عقیم هستم؟
    البته به طور ختنه شده به دنیا اومدم و مجاری ام حدودا پایین بود و در هشت سالگی عمل جراحی انجام دادم.ممکنه که در جراحی خطایی رخ داده باشه و یا اینکه جون همچین مشکلی داشتم عقیم باشم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۱ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر اکبر جمعه ۱۱ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 320 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    پسر من که 7 سالشه
    امروز بررسی کردم ی دونه بیضه طرف چپ رو فقط داره
    و بیضه طرف راست رو نداره اصلا
    چرا ؟ ????

    خواهشا سریع جواب بدید ممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۱ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۱۰ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 1331 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر جباری
    من از زمان نوجوانی زمان زیادی را برای دفع ( البته بیشتر برای دفع مدفوع) صرف میکرم. که این مورد باعث ناراحتیم بود. در سن 22 یا 23 سالگی بعضی مواقع هنگام دفع ادرار تحریک شده و ارضاء میشدم که بعد از یکسال تمام شد. تقریبا 4 یا 5 سال بعد از ازدواج بتدریج به زودانزالی و زمان بیشتر برای دفع ادرا منجرگشت بصورتیکه خروج ادرار به حالت ریزش و قطع و وصلی بود و حالت جهشی از بین خیلی ضعیف و در بیشتر مواقع از بین رفته بود. اما فشار مثانه و پشت شکمی تا تخلیه کامل که در انتها بصورت قطره قطره میگشت ادامه داشت. این موضوع هنگام ارضاء شدن باعث از بین رفتن خروج منی از حالت جهشی و فشار بیش از اندازه به ناحیه شکم و حالت تخلیه بصورت ترشح شده بود. این عارضه روزبه روز بیشتر گشته کنترل ارضاء از دستم خارج شده بود و با کوچکترین تحریکی ارضاء میشدم برای درمان و بررسی به پزشک مراجعه و آزمایش و .. غیره انجام دادم که جواب منفی به داشتن پروستات و تخلیه ناقص و موارد هورمونی بود با مصرف تعدادی قرص تجویز دکتر بصورت مقطعی عارضه برطرف شد ولی بهبودی حاصل نشد بعد از آن متوجه شدم این عارضه با انجام مقاربت جنسی بیشتر شده و تا یک هفته ده روز ادامه پیدا میکند. البته از داروهای گیاهی تجویز پزشک هم استفاده کردم که اثر موقتی داشتن . فعلا این عارضه برای چند روزی بهتر میشه و یا شدت پیدا میکنه. من یک عمل جراحی فتق هم داشتم که بعد از آن منطقه زیر شکمم احساس سفتی و درد خفیف در هنگام فشار دارم که موقع دفع ادرار در آن ناحیه احساس گرفتگی و مانع از خروج ادرار را دارم.
    از پاسخ شما و راهنمایی و همچنین از صبر و حوصله ای که جهت خواندن مشکلم کردین تشکر میکنم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۰ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۹ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط