اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر سامان جمعه ۱۹ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 287 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر جباری.ببخشید اقای دکتر امروز یک مساله ای برام پیش اومد که چند سوال برام ایجاد کرد.خواستم درمورد بیماری هاری و نحوه انتقال ان از شما چندسوال بپرسم.1.ویروس هاری حداکثر چقدر میتواند در خارج از بدن، زنده بماند؟2.ایا بزاق خشک شده سگ مبتلا به هاری(مثلا یک روز گذشته است که بزاق سگ مبتلا به هاری که به دیوار، بزاقش رامالیده ،و یک روز است که خشک شده)میتواند در صورت مهیا بودن سایر شرایط (مثل زخم و خراشیدگی و...که راهی برای ورود ویروس به بدن است) باعث انتقال ویروس شود یا اگر بزاق خشک شود دیگر امکان انتقال ویروس به بدن وجود ندارد؟3.اقای دکتر ما یک همسایه ای داریم که یک سگ ولگرد چند وقته در خونشون تو باغچه اومده بود و همش دور بر خونشون و در و دیوارشون تاب میخورد و البته الان چند روزیست که این سگه رفته.من امروز رفتم زنگ و در خونه همسایه رو زدم چون کارشون داشتم.بعد احساس کردم که کلید زنگ دارای رطوبتی است.وبه ذهنم خطور کرد که نکنه این سگی که چند وقت اینجا بود و دور و بر این خونه و دیوارش تاب میخورد یه وقت اومده این زنگ رو لیس زده و دارای هاری بوده و الان این زنگ الوده به بزاق و ویروس سگ بوده و یه وقت من هم چون دستم زخم کوچکی داشت،الوده بشم.اقای دکتر به نظر شما من چیکار کنم؟ایا لازمه به جایی مثل دکتر و... مراجعه کنم.؟اقای دکتر خیلی رفتم تو فکر. خواهش میکنم مثل همیشه راهنماییم کنید و اگه ممکنه باز هم بزرگی کنید و سوالاتمو تک تک جواب بدید .ببخشید اقای دکتر سوالم خیلی ربط به ارولوژی نداره اما من فقط شما رو دارم.خواهش میکنم کمکم کنید و اگه لازمه به جایی رجوع کنم ممنون میشم راهنماییم کنید. خیلی سپاسگزارم.با تشکر.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      برای اطلاع از بیماری هاری بایستی با متخصص عفونی مشورت کنید یا اینکه به مرکز بهداشت و درمان محل سکونت تان مراجعه کنید
  • تصویر کاربر محمدرضا پنجشنبه ۱۸ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 283 مشاهده پرسش
    muhammadreza khaleghi:
    سلام آقای دکتر ، من سرباز هستم و چند وقته بیضه هام درد میکنه و اصلا پایین نمیاد ، التهاب و عفونت بیضه داشتم و بستری شدم و اول تشخیص هرنی اینگوینال دادن ولی تو معاینه فیزیکی و سونو چیزی مشخص نشد ، الان هنوز درد دارم و دکتر میگه چون بیضه هات پایین نمیاد تو عقیمی و برام ازمایش اسپرماتو گرافی نوشته ، میخاستم ببینم واقعا من مشکل دارم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      برای آگاهی از وضعیت بازوزی تان توصیه می کنم آزمایش اسپرم انجام دهید
  • تصویر کاربر حمیدرضا پنجشنبه ۱۸ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 323 مشاهده پرسش
    با عرض سلام، بنده هنگام برقراری رابطه جنسی، بسیار عرق می کنم، به طوری که میشه گفت رفتم زیر دوش، به نظر شما این بیماریه؟ من یه مقدار کبدم چرب هست، پرکاری تیروئید ندارم، چون آزمایش دادم، براتون بگم که هنگام فوتبال هم خیلی عرق می کنم، از اونجایی که من خیلی سریع راه میرم در هنگام راه رفتن هم عرق می کنم. دیگه بگم که بدنم سالمه، شیره انگور، کشمش و شیرینی زیاد مصرف می کنم. براتون بگم که قبل از دخول، خیلی عرق می کنم، جوری که همسرم میگه تو مثل کوره می مونی، آقای دکتر، این حالت را دوست ندارم، به این دلیل که همش قطره های عرقم روی همسرم میریزه و از اونجایی که من خیلی خیلی دوسش دارم، میترسم که این موضوع باعث اذیتش بشه، در این مورد باید چی کار کنم؟ خواهش می کنم که هر چه سریع تر بهم جواب بدید، از طرف دیگه این موضوع باعث استرس شده برام. خواهش می کنم بهم جواب بدید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      از اونجابی مه عرق کردن شما امری عمومی است و دردیگر مواقع نیز رخ می دهد توصیه می کنم به متخصص غدد مراجعه کنید
  • تصویر کاربر سعید پنجشنبه ۱۸ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 278 مشاهده پرسش
    ازمایش اسپرم چه ازمایشی است من فکر کنم تا بحال ندادم..و عکس ها را با گوشی چگونه ارسال کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      آزمایش اسپرم. بصورت خودارضایی و دادن منی است در این ازمایشات هورمون ها ایراد دارد لذا حتما باید ازمایش اسپرم بدهید
  • تصویر کاربر حامد چهارشنبه ۱۷ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 283 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید من تقریبا دو سال هست ک اقدام برای بچه دار شدن کردم ک متوجه شدم واریکوسل دارم
    من 6 ماه پیش عمل واریکوسل داشتم دو ماه بعد از عمل ازمایش اسپرم دادم و 6 ماه بعد از عمل یک ازمایش دیگه دادم ک عکسهاشو براتون ارسال میکنم و هنوز بچه دار نشدیم .الان هم تقریبا دو سال هست ک دفع مدفوع با درد دارم ک بعد از آن تا شب هم مقعد و هم الت تناسلیم میسوزه .حالا من عکس هارو میفرستم لطفا نکات خوب و بد آزمایشم رو بهم بگید .
    ممنونم از لطفتون سلام آقای دکتر خسته نباشید من تقریبا دو سال هست ک اقدام برای بچه دار شدن کردم ک متوجه شدم واریکوسل دارم
    من 6 ماه پیش عمل واریکوسل داشتم دو ماه بعد از عمل ازمایش اسپرم دادم و 6 ماه بعد از عمل یک ازمایش دیگه دادم ک عکسهاشو براتون ارسال میکنم و هنوز بچه دار نشدیم .الان هم تقریبا دو سال هست ک دفع مدفوع با درد دارم ک بعد از آن تا شب هم مقعد و هم الت تناسلیم میسوزه .حالا من عکس هارو میفرستم لطفا نکات خوب و بد آزمایشم رو بهم بگید .
    ممنونم از لطفتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
    2. تصویر کاربر حامد سه شنبه ۱۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      چ کار باید بکنم آقای دکتر کمکم کنید ممکنه از سوزش التم باشه
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      ارتباطی با سوزش ندارد من IUI را پیشنهاد می کنم
    4. تصویر کاربر حامد سه شنبه ۱۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      یعنی با دارو نمیتونم بچه دار شم اخه من میخوام طبیعی بچه دار شم بخدا خسته شدم
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۷ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      امکانش هست ولی فطعی نیسن
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱ تیر ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط