اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر حسن یکشنبه ۲۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 2136 مشاهده پرسش
    با سلام من و همسرم جهت بررسی دلایل احتمالی در تاخیر بارداری به مرکز ناباروری ابن سینا مراجعه کردیم که طبق آزمایش مورفولوژی فقط 2 درصد از اسپرم ها نرمال اعلام شد (رنج نرمال بالای 4 درصد) و طبق سونوگرافی واریکوسل هم ندارم. دکتر مرکز معتقد بود تنها روش ICSI خواهد بود اما قبلش یک مرحله IUI هم توصیه کرد. با این وجود ما تصمیم گرفتیم قبل از استفاده از روش های کمک بارداری درمان غذایی و دارویی رو هم امتحان کنیم، بعد از دوهفته مجدد در آزمایشگاه مرکزی آزمایش دادم که این بار با یک روش اندازه گیری دیگر تعداد اسپرم با مورفولوژی نرمال 55 درصد (رنج نرمال بالای 60 درصد) اعلام شد. اکنون با توجه به این که روش این دو آزمایشگاه متفاوت بوده میخواستم بپرسم شرایط بهبود پیدا کرده یا نه؟ و این که توصیه میکنید چند ماه با همین روش غذایی دارویی (قرص Fertilaid و خوراکی های گرم) ادامه بدیم و در صورت عدم موفقیت بعدا سراغ روش های دیگر برویم. (تصاویر دو آزمایش نیز به پیوست می باشد) با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      برای مقایسه نتایج، بایستی هر دو آزمایش را در یک آزمایشگاه انجام دهید.
      اگر سن تان زیر ۳۰ سال هست می توانید چند ماهی صبر کنید
    2. تصویر کاربر حسن شنبه ۲۷ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      با سلام
      یعنی انحراف 8 درصد از میزان نرمال نسبت به انحراف 50 درصدی از میزان نرمال، دلیلی بر بهبود شرایط نمیتونه باشه؟
      به فرض تنها آزمایش دوم نظرتون در خصوص امکان باروری به روش طبیعی چیست؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      براساس ازمايش دوم احتمال باروري به روش طبيعي وجود دارد
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر ابالفضل شنبه ۲۷ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 291 مشاهده پرسش
    با سلام یکی از بیضه های من یکی زاویش متفاوت تر از اون یکی است ویکم هم پایین تر از اون یکی است و گاهی اوقات هم همون بیضه ای که پایین تر است دچار درد میشو و پس از مدتی خوب میشو این درد بیشتر هنگام جنابت رخ میدهد ایا خطر ساز است و بیضه مشکلی دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      با توضیحات شما بعید می دانم مشکل جدی و خطر سازی باشد با اینحال توصیه می کنم سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید اگر سونو نرمال باشد می توانید مطمئن باشید که مشکل خاصی نیست
  • تصویر کاربر علی شنبه ۲۷ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 315 مشاهده پرسش
    با سلام: شب جنب شده بودم که قسمت آلت تناسلی را فقط با آب خالی شستم و بعد از عوض کردن لباس های زیر هیچ مشکلی نداشتم که در هنگام خواب به شکم خوابیده بودم . ساعت 8 متوجه شدم قسمت ختنگاه قسمت راست آلت تناسلی به صورت موضعی وروم شدید کرده.چند بار این قسمت را شستشو دادم و خیلی کم بهبود یافته و از طرفی در مابین هر دو قسمت کشاله ران و آلت تناسلی با فشا ر دست احساس درد شدید کردم. بعد از گذشت چند ساعت درد بهبود یافته و شل شدگی عضله پا و درد خفیف کمر احساس کردم و بعد از این مرحله سردرد و تب و لرز شدید بدنم را گرفت. قابل ذکر است در 3 روز متولی به خاطر کم کردن چربی شکمم به شدت کمربندم را محکم می بستم.تا به حال این اتفاق صابقه نداشته!!!!!!!!!!
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۷ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      حساسیت، عفونت و فشار ناشی از سفت بستن کمر بند ۳ علت احتمالی مشکل شما می توانند باشند توصیه می کنم در ثورت عدم بهبود در چند روز آینده حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر میرمحمد جمعه ۲۶ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 248 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید چند وقتی است در موقع راه رفتن بیضه درد میگیره یا در منزل نشسته ام موقع پام میزارم روی هم درد میگیره بعد فشار به کل بدنم میاد مخصوصا به پهلوها شکمم بی حال میشم
    بیضه سمت چپم احساس میکنم غده غده شده مشکل از چی میتونه باشه
    قبل از این موضوع اول که دستشویی میرفتم مدفوع میکردم فشار میومد به پهلوهام
    بعد از اون موضوع بیضه پیش اومد دکتر هم رفتم سونوگرافی برام نوشته تا دهم تیر طول میکشه بیاد
    از نظز شما چه مشکلی میتونه باشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۶ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      شايد واريكوسل يا فتق باشه
    2. تصویر کاربر میرمحمد جمعه ۲۶ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      نمیتونه از عفونت از کلیه ها باشه چون موقع ادرار و مدفوع هم اینجوری میشم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۶ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      عفونت كليه معمولا با تب و لوز علايم ادراري سوزش و تكرر ادرا ر همراه هست با اينحال ازمايش ادرار و كشت ادرار نيز به تشخيص كمك مي كند
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر Saeed جمعه ۲۶ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 233 مشاهده پرسش
    سلام میخواستم ببینم سوزاک آزمایش خاصی داره یا از روی همون آزمایش ادرار معمولی و آزمایشcbc معلوم میشه ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۶ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      براي سوزاك نمونه گيري از ترشحات مجرا يا از ابتداي پيشابراه نمونه گيري مي كنند
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲ تیر ۵ تعداد بازدید: 726 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط