اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر رسول شنبه ۲۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 26232 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من 52 ساله هستم که چند ماه هست کشش جنسی ام صفر شده و سالهاست زود انزالی هم دارم و لسپرماتوسل سمت چپ ام از بیضه چپم بزرگتر شده ولی درد ندارد و دیگر اینکه موهای ساق پاها پر پشت نیست مدتی هست که برخی قسمتها ریزش دارد لطفا راهنمائی فرمائید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      در مورد اسپرماتوسل اگر آزاری ندارد می توانید کاریش نداشته باشید ولی اگر از نظر حجم و سنگینی اذیت می کند می توانید برش دارید
      در مورد کم توانی جنسی و کم شدن تراکم موهای ساق پا معمولا از علائم اختلالات عروقی و تنگی عروق می باشد. بهتر است حتما از نظر قلبی چک آپ شوید. برای کم توانی جنسی هم می توانید از قرص تادالافیل 10 میلی یک ساعت قبل از رابطه ی جنسی استفاده کنید.
      اگر بیماری قلبی دارید و داروهای قلبی مصرف می کنید قبل از مصرف قرص با پزشک معالج قلب خود مشورت نمائید.
  • تصویر کاربر mahdi جمعه ۱۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 283 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر خسته نباشين بنده ميخواهم بروم دانشكده افسري اكه درزمان قبل أز عقب جندمرتبه مورد تجاوز قرار كرفته باشم.5سال قبل .الآن ميفهمن.باتشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      خير نمي فهمند
  • تصویر کاربر ابوالقاسم جمعه ۱۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 291 مشاهده پرسش
    سلام. من مدت چند ماه اعتیاد به متادون دارم.به تازگی دچار بی میلی جنسی شدم. در زمان رابطه آلتم میخوابه و به آون شدت قبل سفتی نداره. میخواستم بدونم میتونم در زمان مصرف متادون یا تریاک از قرص سیلدنافیل یا ویاگرا استفاده کنم. مشکل خاصی پیش نمیاد. اوردوز یا سکته .یا تشنج.یا اگر نمیتوانم از این قرص ها استفاده کنم چکار کنم در زمان اعتیاد آلتم سفت بشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      مصرف اين دو با هم مشكلي ايجاد نمي كند بشرطي كه مشكل قلبي نداشته باشيد
  • تصویر کاربر كسرى جمعه ۱۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 243 مشاهده پرسش
    سلام
    من ١٧سالمه و چند وقته كه بالاى بيضه سمت چپم يه كيسه مانند(تقريباً انداره ى نصف يه بيضه هستش)رو هس ميكنم ،هيچ دردى هم احساس نميكنم ميخواستم ببينم بايد چى كار كنم
    لطفا راهنماييم كنيد
    متشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      احتمال دارد كيست اپيديديم باشد . براي تشخيص دقيق توصيه مي كنم سونوگرافي از بيضه ها انجام دهيد
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۱۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 291 مشاهده پرسش
    سلام دکتر.خسته نباشید.
    من حدودا ۶ ماه پیش تو ادرارم خون مشاهده کردم ولی ب دکتر مراجعه نکردم.البته این خون با مسکن نوافن و قرص سفیکسیم ۴۰۰ بعد از چند روز ک البته با درد زیاد هنگام ادرار بود بر طرف شد.الان ۲ ماهه ازدواج کردم ولی به دلیل اینکه بین سفت شدن آلتم برا بار اول و دوم حداقل ۱۰ تا ۱۵ دقیقه وقفه وجود داره و همین باعث نارضایتی همسرم شده در حال جدا شدن از هم هستیم.
    لازمه بگم من خیلی وقته ک خودادضایی میکردم و خیلی وقتها هم از خروج سریع منی از سر آلتم با دست جلوگیری میکردم.
    حالا سوالم اینه ک‌۱/ آیا این وقفه بین سفتی آلام و این مدت عادیه یا غیر عادی؟ و ۲/آیا مشکل من از خودادضاییه ک‌انجام میدادم یا نه؟ و ۳/الان ک دیگه تو ادرار خون نیست ولی همچنان زمان ادرار کمی سوزش در محل خروج ادرار حس میکنم باید ب دکتر متخصص مراجعه کنم یا لازم‌نیست؟
    ممنون میشم اگه راهنمایی کنید.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      ١) عادي و طبيعي است
      ٢) خير
      ٣) ترجيحا بهتره مراجعه و معاينه شده و ازمايش دهيد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲ تیر ۵ تعداد بازدید: 726 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط