اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر سعید شنبه ۱۸ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 305 مشاهده پرسش
    با عرض سلام خدمت اقای دکتر بنده 36 سال سن دارم و مشکل پرکاری تیرویید داشته ام که با مصرف ید رادیواکتیو به کم کاری تبدیل شد مشکلم به خاطر چهره ام هست که هیچ رشدی تو صورتم ندیدم و قیافه ام از 18 سال تا الان ثابت مونده وظاهرم هیچ تغییری نکرده و صورت پسرانه دارم وهمین موجب شده پوست صورتم خیلی صاف مثل پوست صورت 15 ساله ها باشه و ریش هم ندارم زیاد،ایا با تزریق امپول تستوسترون امکان داره پوست صورتم تغییر کنه یعنی به صورت پوست پرتقالی مانند بشه میخواهم بدونم امیدی هست به اینکه صورتم مردونه بشه خواهش میکنم کمکم کنید نمیدونم چکار کنم واقعا از شما سپاسگذارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۸ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم و ازمایش هورمونی حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر سینا جمعه ۱۷ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 292 مشاهده پرسش
    با سلام .
    من ۳۵ سال سن دارم مجرد هستم به خاطر مشکلات مالی تا الان نتوانستم ازدواج کنم ۲ سال پیش واریکوسل داشتم عمل کردم بعد از عمل اسپرم مجددا صفر بود rarely در ضمن اندازه آلت هم ۱۲ سانت هست. من خیلی خود ارضایی کردم از سن ۱۴ سالگی تا الان هفته ای ۳ بار . همه خودارضاییها به خاطر مشکلات و عذابهای روحی و اتفاقات بد خانوادگی بود. رفتم رویان میگن برو فریز کن ببین فریز میکنن یا نه اگه نشد باید برم برای عمل نمونه برداری میکرو تسه . سوال من این هست الان یه دختر خوب برای ازدواج پیدا کردم از مشکلم چیزی نمیدونه. آیا من میتونم ازدواج کنم؟ آیا درسته که من ازدواج کنم؟ من تا الان سکس نداشتم آیا اندازه آلت نرماله؟ میخوام خودکشی کنم راهی ندارم برای اون خانم خواستگار آمده و من نمیتونم به جز ایشون با کسی ازدواج کنم. خواهش میکنم کمکم کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۷ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      شما مي توانيد ازدواج كنيد البته دختر مورد نظرتان بايستي از اين موضوع مطلع باشند. سايز الت نرمال هست
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۱۷ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 238 مشاهده پرسش
    سلام دکتر...
    این بیماری چرخش بیضه در چه صورتی رخ میده؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۷ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      سلام
      چرخش بيضه مي تواند خود بخود يا در صورت ورزش يا ضربه يا ..... بوجود ايد
  • تصویر کاربر امير جمعه ۱۷ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 346 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشيد خدمت دكتر جباري بزرگوار
    چون پاسخ داده نشد با عرض پوزش مكررا ارسال كردم
    من از حدود ١ سال پيش روي سطح بيضه چپ خود چند برجستگي رگ مانند لمس ميكنم كه از خود بيضه هستند و از پشت بيضه بطور افقي به اطراف بيضه آمده اند، اينها جدا از بيضه نيستند و گاهي برجسته تر و گاهي معمولي هستند
    بخاطر احساس درد مبهم به ارولوژيست مراجعه كردم
    پزشك اورو گفت چيزي نيست
    سونوگرافي نرمال بود . فقط سه كيست ساده با حداكثر ابعاد ٣*٧ در ٧*٣ در بيضه چپ و دوتا هم در راست ديده شد
    ٢ بار سونو كردم در جاهاي مختلف همين نتيجه بود
    حتي از روي وسواس ٣آزمايش را هم انجام دادم:
    LDH: 294
    AFP: 1.5
    B-hcg: 0
    و نوشت كه نرمال هست
    ولي من هنوز هم به توده بيضه شك دارم و نگراني منرا دچار حالات عصبي كرده
    آقاي دكتر مرا راهنمايي كنيد اين برجستگي هاي رگ مانند نسج بيضه و چسبيده ب آن چيست، چقدر احتمال تومور و .. وجود دارد و من بايد چكار كنم؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۷ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      به نظر من مشكلي از جمله تومور نداريد و بيشتر وسواس فكري پيدا كرده ايد
  • تصویر کاربر نيما جمعه ۱۷ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 293 مشاهده پرسش
    باسلام دكتر بنده يك ماهه پيش نزد دكترم مراجعه كردم و بيضمو معاينه كرد سالم بود خواستم بدونم كه ارضا نشدن تغييري تو سايز بيضه ها ايجاد ميكنه من ١ ماه است كه تو خوابم حتي نتونستم محتلم بشم و فكر ميكنه بيضه هام بزرگ شدن به نظر شما مشكلي است؟؟دكترم كه ماه پيش گفت سالمه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۷ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      ارضا نشدن تاثيري در شايز بيضه ها ندارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳ تیر ۵ تعداد بازدید: 727 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط