اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر حسین یکشنبه ۲۱ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 267 مشاهده پرسش
    با سلام و خدا قوت خدما دکتر جباری بزرگوار
    من چندین سوال دارم :
    ۱ - من یکبار قبل از سال ۹۰ با همکلاسی خود سکس دهانی داشتم و ایشان آلت تناسلی من را خوردند و من بعد دو سال رفتم آزمایش دادم گفتند که هیچ مشکلی نیست حتی به دیگر مراکز مشاوره هم رفتم گفتند مشکلی نیست ضمناً من هر سه ماه یکبار آزمایش c.b.c میدهم و به دکتر خون و آنکولوژی نشان میدهم و ایشان میگویند که چیزی نیست و خوبه میخواهم ببینم این ها کافی است ؟
    ۲ - آیا با این اولین رابطه ای که داشتم امکان تغییر در آلت تناسلی هست ؟
    ۳ - خود ارضایی مفید است یا خیر ؟
    چون نگرانم
    ممنون میشم پاسخ بدین و کمکم کنین و اگر نشد حضوراً جهت ویزیت حضوری بنده را معاینه کنید
    با سپاس فراوان .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۱ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      ۱- میخواهم ببینم این ها کافی است ؟.........................اگر همانزمان آزمایش های عفونت های منتقله از طریق رابطه ی جنسی را انجام داده اید کافیست
      ۲ - آیا با این اولین رابطه ای که داشتم امکان تغییر در آلت تناسلی هست ؟.....................چه تغییری؟
      ۳ - خود ارضایی مفید است یا خیر ؟.............................خیر
  • تصویر کاربر اسماعيل شنبه ۲۰ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 396 مشاهده پرسش
    آقاي دكتر محترم و عزيز سلام و خسته نباشيد ، من پسري ٢٤ ساله هستم و فقط يك بيضه راست دارم قصد ازدواج دارم و چند روز پيش رفتم آزمايش اسپرم دادم ، ميخواستم آزمايشم رو ببينيد و اگه مشكلي هست و امكان ناباروي در آزمايش من ديده ميشه ؟
    Volume:7.0
    Color:milky
    Appearance:opalescent
    Viscosity:normal
    Ph:alkaline
    Liquifaction time:normal
    Sperm count/ml:64million/ml
    Motile:66%
    Rapid progression:58%
    Non motile:34%
    W.B.C/h.p.f:4-5
    R.B.C/h.p.f:0-1
    Ep.Cell/h.p.f:0-1
    Abnormal Forms:3%
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      این آزمایش نرمال هست
  • تصویر کاربر جاسم شنبه ۲۰ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 278 مشاهده پرسش
    متولد30/6/1358ميباشم وتاسن 25سالگي که همزمان با ازدواج بود هيچ گونه مشکل جنسي نداشتم ودر سال1384 ازدواج کردم ولي متاسفانه در همان شب زفاف نتوانستم عمل جنسي خودم را انجام بدهم خلاصه بعد از يک هفته با بدترين حالت روحي ورواني به پزشک زناشويي مراجعه کردم وبا تجويز داروهايي مانند قطره افروديت وسيلدنافيل خوشبختانه توانستم بعد از يک هفته کارم را انجام دهم واين يعني ادامه فعالیتهای جنسی بمدت هفت سال زندگي کردن با قویترين قرصهاي جنسي و داروهاي متفرقه بود که خودشان هم عوارضي داشتن ولي کم کم ديگر اين داروها هم جوابگو نبودن وسر انجام بعد از هفت سال زنم طلاق گرفت وبمدت سه سال مجرد مانديم که شايد بهبود پيدا کنيم ولي با زهم ازدواج مجددو باز هم بعد از شش ماه ناتوانی جنسی از هم جدا شديم وهم اکنون مجرد ميباشم غافل از اينکه بدانم که مشکل وبيماري من چيست البته علاقه و میل شديدي به رابطه جنسي دارم ودر حال حاظر با ديدن فيلم در عرض يک روز ميتوانم خودم رو دوبار ارضا کنم البته در حالت خوابيده جالب اينجاست که هر نوع ازمايشات را که گرفته ام همگي بر سلامتي جنسي من گواه ميدهند در پايان فقط خواستم که علت بيماري ومشکلم را بدانم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      به سکسولوژیست برای تعیین علت مشکل تان مراجعه کنید چون ظاهرا جنبه ی روانی دارد
  • تصویر کاربر علی شنبه ۲۰ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 1113 مشاهده پرسش
    باعرض سلام
    اقای دکتر من پارسال هر هفته یک شب احتلام شبانه داشتم
    مجرد هم هستم
    حدود یک سال است به دلیل افسردگی خیلی جزئی فلووکسامین نصرف میکنم و در این یک سال شاید دوبار در خواب محتلم شدم و همچنین به دلیل عدم احتلام شدیدا تحت فشار جنسی هستم و گاهی اوقات مجبور به خودارضایی میشوم.
    حالا سوال بنده این است عدم احتلام در این یکسال ،حداکثر دو سه بار، طبیعی است؟
    مثلا چند وقت پیش که مصرف نکردم یک ماه دچار احتلام شدم
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      هم افسردگی و هم قرص فلووکسامین می توانند علت کاهش دفعات احتلام شما در خواب باشند
  • تصویر کاربر فرهمندی شنبه ۲۰ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 341 مشاهده پرسش
    با سلام و وقت بخیر
    آقای دکتر بنده مرد مجردی 30 ساله هستم،با 170 قد و 63 کیلو وزن
    در حالت نعوظ بیضه های بنده بعد از (دوبار در روز یا روزانه یکبار!)به داخل بدنم بالا می آیندوبه آلت می چسبند! در حین نعوظ احساس درد دارم در بالای کلیه هایم . و در رگی که از بیضه راستم خارج می شوند و به به دنم می رود دقیقاً سمت راست مثانه و باید با دست فشارش دهم که اکثراً غیر از نعوظ هم آن درد را دارم.
    دکتر رفتم سونوگرافی دادم گفتن واریکوسل داری که رفع شده و آزمایش اسپرم دادم که عادی بوده
    با هیچ رابطه جنسی نداشته ام.
    اکنون قصد ازدواج دارم و نگران مساله ناتوانی جنسی هستم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      مشکلات شما ربطی به ناتوانی جنسی ندارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳ تیر ۵ تعداد بازدید: 727 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط