اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهرداد سه شنبه ۱۳ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 247 مشاهده پرسش
    سلام
    بنده خیلی سال پیش حدود 15 سال پیش هیدروسل داشتم و جراحی شدم
    مشکل اینجاس که بعد از جراحی شکل بیضه (سمت راست) که جراهی شده بود تغیر کرده و برامدگی احساس میکردم
    برای معاینه بعد از جراحی که پیش دگتر رفتم بهشون گفتم معاینه هم کردن اما گفتند که طبیعی هست بعد از عمل این تغیرات
    الان حدود 15 سال از جراهی گذشته اما یه مقدار گاهی اوقات فکرم رو مشغول میکنه و نگران میشم چون این سایت هارو هم چک کردم نوشتند اگه برامدگی باشه سرطان هست و ... حالا نمیدونم چون از بعد از جراهی به این شکل شده و دکتر هم جواب داد که طبیعی هست دیگه مراجعه نکردم اما همونطور که عرض کردم گاهی فکرو رو در گیر میکنه این شد که خواستم یه راهنمایی بفرمایید خیلی ممنون میشم ازتون.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۳ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      تغییرات بعد از عمل معمولا طبیعی است ضمن اینکه اگر خدای ناکرده سرطان بود تا بحال خیلی رشد کرده بود با اینحال برای آرامش ذهن تان می توانید سونوگرفی از بیضه ها انجام دهید
  • تصویر کاربر شاهین سه شنبه ۱۳ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 300 مشاهده پرسش
    سلام دکتر،من به بیماری میلوما مبتلا شده بودم مدت 8 هفته با ولکید دگزا متازن وتالیدومید شیمیدرمانی شدم وسپس 2 سال پیش پیوند اتولوگ شدم .بعداز پیوند6ماه دارو نخوردم در این مدت نعوظ داشتم بعدازآن تا عید 95 تالیومید میخوردم نعوظ نداشتم الانه که7ماهه قطع کردم نعوظ شبانه دارم ومیلم هم خوبه ولی توی بیداری نعوظ ندارم ویا ضعیف وناپایداره لطفا راهنمائی کنید متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۳ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 643 مشاهده پرسش
    سلام
    من در خارج از ایران از داروی تزریقی tri mix استفاده می کردم ! در تهران داروخانه ای که این نام تجاری را داشته باشد ، نیافته ام!!در ایران از چه نام های تجاری برای این داروی ترکیبی استفاده می کنند ؟
    در صورت عدم فروش آزاد ، آیا امکان مراجعه و ویزیت توسط شما برای تجویز این دارو وجود دارد ؟
    اطلاعات دارویی را پیوست کرده ام !
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بعيد مي دونم آمپول trimix در ايران موجود باشد با اينحال مي توانيد از دارخانه هاي هلال احمر يا ١٣ آبان يا اطلاعات دارويي بپرسيد و البته در ايران اگر پيدا كرديد حتما نياز به نسخه دارد
  • تصویر کاربر هموطن یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 324 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید
    بنده تو آنالیز اسپرم به این نتایج رسیدم آیا از نظر باروری دچار مشکل هستم ؟
    اگر بله آیا درمان وجود دارد
    ممنون از شما
    Volume 6ml
    Total sperm count 52 million/ml
    Liquefaction. 30
    Motility :
    Grade1 20
    Grade 2 30
    Grade3 5
    Grade4 5
    Grade5 40
    Viscosity normal
    Abnormal forms 30
    Normal morphology 70
    Ph 8
    Color = milky
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      طبیعی است
  • تصویر کاربر mostafa شنبه ۱۷ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 377 مشاهده پرسش
    با سلام
    جوانی هستم 22 ساله دانشجو . از خبر ها و پیام هایی که در تلگرام می خوانم و سخنرانی هایی که از قبل گوش داده ام . همه و همه در ذهنم ایجاد شک در من کرد که نکنه من از نظر جنسی ضعیف یا ناتوان باشم
    چون از بچگی بنیه ضعیفی داشتم .
    سوال هام اینه که از کجا بفهمم که : 1- اگر در آینده ازدواج کردم و خواستم با همسرم همبستر شم می تونم از نظر جنسی تامینش کنم ؟
    2- اسپرم هام سالم هستن و می تونم بچه سالم داشته باشم یا اصلا می تونم بچه دار بشم
    3- آیا در آینده از رابطه جنسیم با همسرم راضی خواهم بود یا نه . مهم تر از همه مثل این اخبار فاجعه آمیز طلاق به خاطر نارضایتی همسران از همدیگه در پی رابطه جنسی . یکی از مورد های این اخبار من نباشم
    4- چطوری خودم رو ماینه کنم ببینم از نظر جنسی سالم هستم آخه در دوران راهنمایی و دبیرستان فکر کنم 10 ها بار مورد ضربه خوردن توپ با اندام تناسلی شدم یا مورد شوخی های احمقانه هم کلاسی هام قرار گرفتم نمی دونم از این بابت صدمه دیدم یا خیر
    سوال آخر : من به بیماری برص مبتلا هستم و برای همین باید نور درمانی با امواج فرا بنفش میکردم ( مثل این دستگاه ها که برنزه میکنن )
    بعد از چند جلسه احساس کردم که احساسم نسبت به آلت تناسلیم کم شده و یه جورایی لمس شده برای همین نور درمانی رو ادامه ندادم !
    احساس میکنم که قبل از نور درمانی آلت تناسلیم نسبت به درد یا آب گرم حساس تر از حالا بوده و حالا حتی آب گرم ناگهانی شیلنگ دست شوئی هم برای این قسمت از بدنم مشکلی ایجاد نمی کنه ! یعنی دیگه یادم نمیاد که از آب گرم سوخته باشم .
    ببخشید که سوالام زیاد شد لطفا به بنده پاسخ بدین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳ تیر ۵ تعداد بازدید: 727 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط