اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر بی شنبه ۸ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 291 مشاهده پرسش
    با سلام
    ما حدود 5 سال است که عقد هستیم همسرم فقط یکبار با من رابطه بر قرار کرده و ابش خارج شده است و می گوید رابطه بعد عروسی و من هر چه خواهش می کنم پیش دکتر اورولوژی و روانپزشک نمی اید به نظر شما از او بچه می شود چون بعضی وقت ها تصمیم می گیرم از او طلاق بگیرم چون من خیلی دوست دارم بچه دار شوم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون معاینه و احتمالا آزمایش نمی توانم نظری بدهم
  • تصویر کاربر سمانه دوشنبه ۲۴ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 572 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر همسر من مدتی پیش برای بدنسازی داروهای هورمونی شدیدی میخوردند و میل جنسی عجیب زیادی داشتند به صورتی که روزی 5-6 بار نیاز به نزدیکی داشتن و ناگهان این دارو رو قطع کردن
    الان ازمایش سطح تستسرون دادن و میزانش از حد طبیعی خیلی پایین تره
    دکتر بهشون گفته دچار کوچیکی شدید بیضه ها شدند و از این به بعد تمایل به جنس مخاالف ندارن و همجنسگرا خواهند شد
    این گغته صحت داره؟ همسر من درمان نمیشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته داروهای هورمونی روی سایز بیضه و میزان هورمون تستوسترون در خون می گذارد ولی باعث همجنسگرایی نمی شود. البته هورمون ها معمولا بعد از چند ماه طبیعی می شود و طی این مدت می توان HCG نیز تزریق کرد یا اینکه صبر کرد تا بیضه ها مجددا فعال شوند
    2. تصویر کاربر سمانه یکشنبه ۹ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      آقای دکتر جدیدا گفتن مردونگیشون از بین رفته و غده ها دیگه ترشحی نمیکنند.اگه واقعا این باشه درمانی هست؟ من به حرف های این دکتر متاسفانه اعتمادی ندارم فقط از یاس و ناامیدی با ما صحبت کردند
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      درمان را در پاسخ قبلی خدمتتان عرض کردم
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سعید جمعه ۷ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 295 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر.چندروزی هست بیضه سمت چپم دردخفیفی داره.راستش گاهی خودارضای میکردم.که دیگه انجامش نمیدم و ترک کردم.علتش چی هست؟بیضه هام کوچیکه.میترسم برم دکتر بگه عقیم شدی یا پروستاتت مشکل پیداکرده .یا...لطفا سریعاجوابم رو بدید.سپاسگزارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۷ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بعیده مشکل جدی داشته باشید ولی توصیه می کنم برای مشخص شدن وضعیت تان بهتر است توسط پزشک معاینه شوید
  • تصویر کاربر عبدالرحیم جمعه ۷ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 245 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خواهشنمدم جهت کاهش میل جنسی یا وجود داروی موثر در این زمینه بندهرا راهنمایی فرمایید با سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۷ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      آزمایش هورمونی بدهید و اگر طبیعی بود کم میلی شما جنبه ی روانی دارد و نیاز به مشاوره ی روانشناسی خواهید داشت
  • تصویر کاربر حسن شنبه ۸ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 267 مشاهده پرسش
    الت تناسلی من 45 درجی ب سمت چپ مایل است و در رابطه دچار مشکل میشوم و نیاز ب عمل دارم . ممنون میشوم اگر هزینه عمل را ب من بگویید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۷ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      حدود 3 تا 3 ونیم میلیون
    2. تصویر کاربر حسن شنبه ۸ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      ایا دفترپه بیمه هم قبول میکنید ؟با تشکر
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      خیر اما می توانید صورت حساب بگیرید و به بیمه ارائه دهید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳ تیر ۵ تعداد بازدید: 726 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط