اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر فرزاد جمعه ۱۳ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 317 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت دکتر جباری
    بنده 26 سالمه و حداقل 7.8 سالی ک یادمه بیضه های من در اکثر ساعات شبانه روز بصورت بالا و پایین در حال حرکت میباشند و تا حالا هیچگونه دردی از ناحیه بیضه و دیگر جاها نداشتم.
    تو رو خدا از نگرانی در بیارین منو ک ایا این امر طبیعیه یا دچار بیماریه خاصی امثال واریکوسل و... میباشم
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۳ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بالا و پائین رفتن بیضه ها بخودی خود نشانه ی بیماری نیست و نگران کننده نیست و الزاما نشانه ی واریکوسل هم نیست
  • تصویر کاربر زهرا پنجشنبه ۱۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 303 مشاهده پرسش
    باسلام وتبریک سال نو.من حدود یکسال عقدم .شوهرم از ابتدا خواستگاری دارای زگیل تناسلی بود ولی به من نگفت تا اینکه با پیگیری متعدد خودم تا بهمن 94 متوجه شدم شوهرم این بیماری دارد رابطه من با شوهرم به صورت سطحی وبدون دخول بوده ورابطه دهانی داشتم اما ابی قورت ندادم وقصد جدایی از همسرم داشتم واز واکسن گارداسیل 1از ان ترزیق کردم ودوماه دیگه باید بعدی تزریق کنم ویکماه پیش دکتر متخصص معاینه کردم وزگیل نداشتم می خواستم ببینم 1_ایا ازمایش هست که بدهم ببینم من دارای ان ویروس هستم لطفا نام دقیق ان ازمایش بیان کنید .2_ان بازدن واکسن ها اگر قصد عروسی داشته باشم بیماری به من نمی رسه و3_ایا جدایی از همسرم بهتره و4_ایا همسر من هم باید واکسن بزنه ؟لازم بذکر که بگم همسرم طبق جواب ازمایش از نوع کم خطر ان را داشته لطفا مراراهنمایی کنید باتشکر از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      با سلام و تبریک سال نو
      1_ایا ازمایش هست که بدهم ببینم من دارای ان ویروس هستم لطفا نام دقیق ان ازمایش بیان کنید ..................آزمایش HPV PCR از نواحی که در تماس جنسی بوده است
      2_ان بازدن واکسن ها اگر قصد عروسی داشته باشم بیماری به من نمی رسه؟..............................این واکسن فقط 4 نو از شایع ترین ویروس ها را که البته دو نوع کم خطر و دو نوع دیگر پر خطر می باشد پوشش می دهد لذا اگر نوع ویروس همسرتان یکی از این 4 نوع باشد بعد از تزریق واکسن به شما منتقل نخواهد شد ولی اگر یکی از این 4 نوع نباشد امکان ابتلا هست
      3_ایا جدایی از همسرم بهتره؟ ................................من در این مورد نمی توانم نظری بدهم
      4_ایا همسر من هم باید واکسن بزنه ؟.........................خیر نیازی نیست
  • تصویر کاربر شادمان پنجشنبه ۱۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 275 مشاهده پرسش
    باعرض سلام واحترام..جناب دکتر بنده حدود 5 ماهه ازدواج کرده ام متاسفانه در این مدت فهمیدم که خانمم تمایل زیادی به برقراری رابطه زناشویی نداره می خواستم لطف کنید که راه درمانی برای این مشکل بیان بفرمایید...با آرزوی موفقیت روزافزون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      با سلام و تبریک سال نو
      بی میلی در خانم ها علل متعدد دارد از علل فیزیکی و جسمانی گرفته تا علل هورمونی و علل روانی لذا ابتدا توصیه می کنم با یک متخصص زنان مشورت کنید و اگر همه چیز طبیعی بود سپس با روانپزشک مشاوره کنید
  • تصویر کاربر روزبه پنجشنبه ۱۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 258 مشاهده پرسش
    سلام
    آقای دکتر من هر دو سه هفته یکبار جنب میشم و بعضی موقع ها این جنبی دو تا سه روز پشت سر هم رخ میده میخاستم بدونم این مشکل در رشد و حتی چاقی تاثیر داره؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      با سلام و تبریک سال نو
      مشکلی نیست و تاثیری در چاقی ندارد
  • تصویر کاربر araz یکشنبه ۱۵ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 270 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر سال نو مبارک بند 6 5 سال قبل عمل واریکوسل انجام دادم الان دارم بدنسازی کار میکنم میخواستم به تعداد6 عدد تستسترون تزریق کنم ایا 6تا تزریق کنم برام خطر داره به عملم عوارض داره به نظر شما تزریق کنم یا نه نظر شما برام بسیار مهمه خواهشک جواب بدین کامل میخوام بدونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۳ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      تزریق تستوسترون تاثیری روی واریکوسل ندارد ولی روی اسپرم سازی تاثیرات مضری دارد و اسپرم سازی را سرکوب می کند
    2. تصویر کاربر araz جمعه ۱۳ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      حالا آقای دکتر بنده که 5 تا ناندرلون 2 تا تستسترون تزریق کردم دیگه عقیم هستم دیکه امیدی به بچه داری نیست یعنی با یک تزریقم اسپرم را سرکوب میکنه
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۵ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      معمولا ایناتفاق رخ نمی دهید و با گذشت زمان اسپرم سازی از سر گرفته می شود بویژه برخی تزریق HCG بعد از مصرف تستوسترون را برای بازسازی بیضه توصیه می کنند ولی در کل مصرف تستوسترون توصیه نمی شود
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲ تیر ۵ تعداد بازدید: 726 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط