اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر فرزاد شنبه ۲۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 267 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید من ناشنوا معلم تربیت بدنی هستم من 4 سال پیش ازدواج کردم و یک بچه دارم بعد از فتق بیضه سمت راست عمل کردم اسپرم ضعیفه صفر درصد بدنم ضعیفه همیشه سرم میزاره بعضی وقتی بیضه سمت چپ درد میکنه زن دوم گرفتم ولی حامله نمیشه مشکل من است اسپرم ضعیفه هرروز ورزش میکنم دوچرخه و مصرف ویتامین ث و آمپول تقویت کردن اسپرم زد ترک نوشیدنی گاز دار تا 6 ماه دوباره آزمایشگاه اسپرم گرفت جواب اسپرم ضعیفه صفر درصد چیکارکنم راهنمایی بده ممنون از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بایستی آزمایش هورمونی انجام داده و در صورت لزوم نمونه برداری از بیضه انجام دهید
  • تصویر کاربر علی جمعه ۲۱ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 261 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت آقای دکتر
    من تقریبا ماهی یکبار به خودم سوند شماره 14 میزنم که با ماه اسفند میشود 6 ماه و در سوند زدن از ِِِژل لیدوکایین 2 درصد استفاده میکنم
    حال میخ.ام بدونم برای سر بودن آلت میتوانم علاوه بر ژل / اسپری لیدوکایین را فقط به سوند اسپری کرده و عمل سوند زدن را انجام دهم یا خیر ( چون واقعا اذیت میشم)
    2. من تا چه وقت باید سوند زدن را ادامه بدهم؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۱ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر اسپری را توصیه نمی کنم. اینکه تا کی باید سوند بزنی به شدت تنگی و طول تنگی و علت آن دارد
  • تصویر کاربر شیرین شنبه ۲۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 349 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    آقای دکتر برادر من 34سالشه و طی بررسی ها یرای درد مزمن لگن ، آنالیز منی انجام شده که شمارش اسپرم، صفر بوده....البته از چند هفته قبل تامسولوسین مصرف میکرده، اخیرا کاهش لیبیدو و ریزش موهای صورت به صورت آره آتا داره....
    آیا تامسولوسین میتونه با انزال رتروگرید اسپرم کانت صفر بده؟
    چه بررسی های دیگه ای باید انجام بدیم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در انزال رتروگرید مایع منی خارج نمی شود لذا اصلا نمونه ی منی برای ازمایش کردن وجود نخواهد داشت
  • تصویر کاربر Ali شنبه ۲۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 253 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض احترام
    آیا امکان برداشت بیضه ها بدون وجود هرگونه بیماری وتنها با درخواست و رضایت خود شخص در ایران امکان پذیره؟
    اگه مانعی نداره و میشه این عمل را انجام داد در کل ایران توسط چه پزشکانی با چه تخصصی انجام میشه؟
    هزینه تقریبی عمل چقدره؟
    خواهش میکنم به سوالاتم پاسخ کامل بدهید .
    دلیلش هم اینه که من همجنسگرا هستم. یعنی اینکه از بچگی غریزه جنسیم مثل دختراست ولی تغییر جنسیت برام غیر ممکنه و ایجاد رابطه با یک مرد هم برام غیر ممکنه (به خاطر مسایل شرعی و اعتقادی) با این همه فشار جنسی که روی منه و امکان ازدواج با یک مرد هم برام وجود نداره باعث شده هر روزی روزی چند بار خودارضایی کنم که این نیز خود گناه بزرگیست و عوارض جسمی و روحی این کار دیگه داره منا از پا درمیاره.
    به خاطر همین این سوال را پرسیدم چون اگه بشه هر دو بیضه را بردارم ترشح هورمون های جنسی و صفات مردانه که دوست ندارم بسیار کم میشه در نتیجه غریزه جنسی من هم برای رابطه با یک مرد که برام غیر ممکنه از بین میره یا بسیار کم میشه در نتیجه از این فشار روحی و جسمی آزاد میشم......
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر امکان این عمل به دلایلی که می فرمائید نیست اما می توانید از داروهای ضد هورمون های مردانه استفاده کنید
  • تصویر کاربر کامی شنبه ۲۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 408 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام
    ضمن تشکر از خدمات ارزشمند و انساندوستانه جنابعالی، اینجانب 37 سال دارم و چندماهی است ازدواج کرده ام و بطور طبیعی هم سالم هستم. همسر بنده سادات هستند و طبع ایشان بسیار گرم و تمایل شدیدی به رابطه جنسی طولانی دارند (به گفته ایشان بیش از یک ساعت و بعضاً تمام طول یک شب کامل تا صبح) و حال آنکه اینجانب بعد از چند دقیقه ( بین 2 الی 5 دقیقه) به طور طبیعی به مرحله انزال رسیده و ارضا می شوم و نعوظ خود را بطور کامل از دست می دهم. در حال حاضر برای پاسخ به نیاز طبیعی همسرم نیاز دارم تا هم مدت نعوظ بنده طولانی شود و هم انزال بنده به تاخیر بیافتد. لطفاً راه حل پزشکی جنابعالی برای هر یک از این وضعیت ها (جلوگیری از انزال زودرس و طولانی شدن مدت نعوظ ) چیست؟
    با تجدید احترام
    کامی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۸ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته هر فرد توانایی های خاصی دارد و نباید انتظار غیر واقعی داشت ولی استفاده از قرص تادالافیل 10 میلی 2 ساعت قبل از رابطه و نیز کرم زایلاپی می تواند کمک کننده باشد
    2. تصویر کاربر کامی چهارشنبه ۱۹ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      جناب آقای دکتر
      با تشکر از شما
      لطفاً در خصوص نحوه استفاده از تادالافیل و کرم زایلاپی رو راهنمائی بفرمائید.
      با تشکر
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      تادالافیل را ۱ ساعت قبل از رباطه و کرم را ۲۰ دقیقه قبل از رباطه استفاده و قبل از شروع رابطه آلت رابشورید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲ تیر ۵ تعداد بازدید: 726 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط