اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر Kuhestani چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 348 مشاهده پرسش
    با تشکر از جوابتان آقای دکتر لطفا اگر توضیح بیشتری بدهید در مورد بیماری بدهید ممنون می شوم، با توجه به مشکل من که تروئید و تزریق سه هفته یک بار تستسرون می باشد و فکر کنم تا مقداری مشکل هیپوگنادیسم بوده که با درمان بر طرف شده برای مسئله ازدواج و بحث ناباروری چکار باید کرد؟ آیا قبل از ازدواج این مسئله را مطرح نمود؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      هیپوگونادیسم به دو شکل هست اولیه و ثانویه بعبارتی اگر ایراد از بیضه باشه برای بچه دار دن کاریش نمی توان کرد ولی اگر از هیپوفیز باشد با تجویز دارو احتمال تولید اسپرم هست
  • تصویر کاربر امیر جمعه ۹ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 271 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    بنده قبلا میل جنسی عالی داشتم و حتی چند بار پشت سر هم میتوانستم رابطه داشته باشم، اخیرا به دلایلی بیضه هایم کوچک شده اند و میل جنسیم بسیار کاهش یافته و تقریبا نصف شده است و نعوذ به سختی حاصل می شود، آزمایش هورمونی نرمال و آزمایش اسپرم هم در حد خوب است، میخاستم ببینم آیا امکانش هست پس از بچه دار شدن با رضایت خودم بیضه هام رو خارج کنم و بجاش پروتز بزارم و با تزریق هورمون، میل جنسی سابقم رو بدست بیارم؟ چون دارم با این وضعیت هم از نظر روحی و هم جنسی اذیت میشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      نه امکانش نیست
    2. تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      پس من چکار باید بکنم؟
      پروتز بیضه الان خیلیا میزارن و زندگی نورمالی دارن
      من با این وضع زندگیم از هم میپاشه
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۹ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      اون هایی که پروتز بیضه می گذارند افرادی هستند که به دلیلی بیضه نداردند نه اینکه به دلیل کوچکی بیضه ، آن ها را درآورده و جاش پروتز بگذارند
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر Kuhestani چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 266 مشاهده پرسش
    من سی ساله هستم و از نوزده سالگی با مراجعه به دکتر غدد سه هفته یکبار تستسترون تزریق می کنم که بعد از مدت یک سال نیم مراحل بلوغ کامل گردید اما لطفا توضیح فرمایید در مورد باروی و ناباروری من؟ واندازه بیضه های نرمال که فکر کنم در این زمینه مهم است چگونه باید باشد؟ و در این زمینه راهنمایی نمایید چه اقدام هایی باید انجام دهم؟ ضمنا کم کاری تروئید هم دارم و روزی یک عدد قرص لئوتروکسید سدیم میخورم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      من اطلاعی از ازمایشات هورمونی اولیه ای که دادید و آزمایش ژنتیکی شما ندارم. ولی اگر به دلیل اختلال مرکزی در غده ی هیپوفیز باشد احتمال دارد با مصرف داروهای hcg و hmg امکان تولید اسپرم ایجاد شود ولی برای سایز بیضه ها کار چندانی نمیشه کرد
  • تصویر کاربر سهراب چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 237 مشاهده پرسش
    سلام دکتر برای عمل جراحی الت پرده دار که توضیح دادید باید چه بکنیم از کجا شروع کنیم ایا خودتون عمل میکنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله من عمل می کنم ولی ابتدا بایستی معاینه شوید تا مشخص شود نیاز به عمل دارید یا خیر
  • تصویر کاربر حسین چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 269 مشاهده پرسش
    با سلام .من چند وقت پیش ازمایش اسپرم دادم ولی تعداد اسپرم صفربود .سونوگرافی و ازمایش دادم همه چی نرمال بود .دکتر بهم یه دوره دارو داد ولی باز هم نتیجه ای نداد .تا اینکه پیش یه دکتر رفتم و داروهای گیاهی و شربت داد .دارم مصرف میکنم .از زمان مصرف دارو احساس میکنم تو بیضه هام اب هست .حتی بعضی وقتها مقداری کم ترشح از التم بیرون میاد .میخواستم ببینم دلیل این چی میتونه باشه ؟امکان داره خوب شده باشه؟ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      دلیلش را نمی دانم اما بررسی های شما کامل نشده و بایستی تست های تکمیلی را انجام دهید
    2. تصویر کاربر حسین چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام منظور از تست های تکمیلی چی هست؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      آزمایشات هورمونی، ژنتیکی و در نهایت نمونه برداری از بیضه ها
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱ تیر ۵ تعداد بازدید: 725 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط