اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۹ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 626 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید.
    من ۷ یا ۸ ساله که تقریبا ۲ تا ۳ بار در هفته خود ارضائئ انجام میدادم.الان یک سالی میشه که ازدواج کردم و هفته ای ۳ بار سکس دارم.میخواستم بدونم چرا مایع منی من شاید از ۱۰ بار انزال فقط شاید ۱ بار جهش داره؟
    دلیلش چیه؟
    ٖآیا روی باروری تاثیر داره؟
    چطور میشه جهشش رو بیشتر کرد؟
    ۳ بار سکس در هفته زیاده؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      با کم کردن دفعات سکس و انجام ورزش کگل می توان جهش منی را افزایش داد البته این موضع اهمیت چندانی نداشته و نقشی در باروری ندارد
  • تصویر کاربر محسن سه شنبه ۲۹ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 280 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر .خسنته نباشید .به عنوان سوال اخر.راستش من از این که با تیغ بیضه هام رو بزنم پشیمون شدم
    میخام چهارشنبه که امتحانام تموم میشه با یه نخ از بالای اسکروتوم گرهشون بزنم تا خون بهشون نرسه و تورشن پیش بیاد .فقط یه سوال دارم میخابم بعدش یه قرص خواب بخورم و بخوابم .مشکلی نداره خوابیدن ؟خواهش میکنم جواب سوالم در مورد خوابیدن رو بدید چون میدونم شما لطف دارین و منو منع میکنید از این گره زدن ولی من تصمیمو گرفتم وبعدشم میرم بیمارستان تا ورشون دارن .فقط میخام بدونم خوابیدن تو اون حال مشکلی داره یا نه؟ممنونم.میدونم که نباد چیزی بخورم اما خواب رو نمیدونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      متاسفنه نمی توانم در این مسیر همراهی تان کنم
  • تصویر کاربر جاسم سه شنبه ۲۹ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 245 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشيد.،،،،، چندی پیش خود ارضایی میکردم اما مدتی است این کار زشت و ناپسند را کنار گذاشته ام،، جناب آقای دکتر آیا راهی برای بهبود وضع جسمانی ام وجود دارد،، مثلا درد کمر،، آیا شما راه درمانی برای آن سراغ دارید،، چه کار کنم تا وضعیتم بهتر شود؟؟ لطفاً راهنمایی ام کنید.... ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای درد کمر با متخصص مغز و اعصاب مشورت کنید ولی در کل این مشکل از عوارض خودارضایی نیست
  • تصویر کاربر j سه شنبه ۲۹ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 367 مشاهده پرسش
    سلام
    از صداقتتون بابت اینکه فرمودید عمل جراحی هم جواب نمیده ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
  • تصویر کاربر حسین شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 229 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    وقتتون بخیر، خدا قوت
    من الان چند ماهی میشه که ازدواج کردم و متوجه موضوعی شدم که ذهنم رو درگیر کرده اونم مربوط به نعوظ آلتم میشه.
    زمانی که استارت رابطه رو میزنم و در حال معاشقه های اولیه هستم آلتم در حالت نعوظ قرار میگیره اما بعد از حدود یک ربع 20 دقیقه ای به حالت اولیه برمیگرده و بعد از اون حتی با لمس دوباره یا تحریک حالت نعوظ پیدا نمیکنه
    قبل از ازدواج مشکلی در نعوظ نداشتم اما حالا این اتفاق افتاده و این طبیعتا کمی ذهنم رو درگیر کرده میخواستم بدونم تشخیص شما چیه و راهکارش چیه؟؟؟

    مرسی از لطفتون
    سپاس و احترام برای شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      علل متعددی می تواند داشته باشد مثل سابقه ی خودارضضی در گذشته یا ضعف بدنی و نداشتن تمرکز و ...........لذا بایستی دنبال علت گشت و تا حد ممکن آنرا برطرف کرد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱ تیر ۵ تعداد بازدید: 725 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط