اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر مجيد دوشنبه ۱۸ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 272 مشاهده پرسش
    سلام
    من ٣٤ سال دارم و در سن ١٤ سالگي بيضه سمت چپم كه نزول نكرده بود عمل كردم والان همون بيضه تقريبا داخل كيسه هست ولي كوچيكه و به گفته پزشك بيضه سمت راستم سالم هست. ميخاستم ببينم با اين وضعيت ميتونم بچه دار شم؟
    ممنون.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۸ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای پاسخ به این سوال بایستی آزمایش اسپرم انجام دهید
  • تصویر کاربر احمد دوشنبه ۱۸ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 314 مشاهده پرسش
    با عرض سلام جناب دكتر! من ميخواستم بدونم كه سايز نورمال بيضه ها چقدر و يا چه اندازه است و چطور بدانم تا سايز بيضه من نرمال است ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۸ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای اطلاع از نرمال بودن بیضه ها نیاز به معاینه و بعضا سونوگرافی از بیضه ها است و سایز طولی بیضه حداقل 4 سانت هست
  • تصویر کاربر محمود یکشنبه ۱۷ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 253 مشاهده پرسش
    سلام ضمن تشکر از الطاف حضرتعالی ، مستدعی است اینجانب را راهنمایی فرمایید . بنده 54 سال سن دارم ودر تابستان سال جاری تحت عمل آنزیوپلاستی عروق قلب قرار گرفتم با توضیح فوق مصرف داروهایی مانندsildenafil , l ومشابه آن برای من چگونه است ؟ متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      مصرف سیلدنافیل با بعضی از داروهای قلبی مثل نیتروکانتین ممنوع هست و حداقل 48 ساعت قبلش بایستی قطع شود با اینحال با توجه یه اینکه پزشک قلب تان بهتر از هر کس دیگری وضعیت قلبی شما را می داند با ایشان حتما بایستی مشورت کنید
  • تصویر کاربر سیمین سه شنبه ۱۹ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 264 مشاهده پرسش
    سلام من رابطه جنسی مشکوک داشتم.شریک جنسیم میگه که دوست دختر قبلیش زنگ زده که من آلوده به ویروس hpvنوع ۱۶ و۱۸ هستم.ما هیچکدام ضایعه پوستی نداریم که نشاندهنده آلودگی باشد.بنظرشما ماهم آلوده ایم؟چطوری ازسالم بودن یا نبودنمون مطلع شویم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمال آلودگی حتی بدن وجود ضایعه ی آشکار وجود دارد لذا بهتره هم معاینه شوید و هم آزمایش دهید
    2. تصویر کاربر سیمین شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      هزینه آزمایشش چقدره؟تو شهر ما آزمایش برای این ویروس وجود نداره.چقد خطرناکه این بیماری؟؟؟لطفا داهنمایی کنین
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      هزینه بستگی به بیمه دارد آزادش بین 200 تا 300 هزارتومان هست این دو ویروس 16 و 18 از نوع پرخطر می باشند
    4. تصویر کاربر سیمین شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      پس با معاینه سطحی به نتیجه ای نمیرسیم؟؟؟درمان پذیر هست؟؟؟
    5. تصویر کاربر سیمین شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      با اولین مقاربت انتقال پیدا میکنه؟فقط ازطریق آلت تناسلی انتقال پیدا میکنه؟؟؟
    6. تصویر کاربر سیمین شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      ازما آزمایش خون میگیرن؟؟؟آخه زگیل یا هرچیزه مشکوکی نداریم...لطفا به سوالام جواب بدین
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      پس با معاینه سطحی به نتیجه ای نمیرسیم؟؟؟............................معاینه هم بایستی بشوید
      درمان پذیر هست؟؟؟..........................خیلی اوقات بله
      با اولین مقاربت انتقال پیدا میکنه؟.............................نه حتما ولی هرچه دفعات رابطه بیشتر باشد احتمال انتقالش بیشتر است
      فقط ازطریق آلت تناسلی انتقال پیدا میکنه؟؟؟.........................از طریق دهان یا مقعد آلوده هم قابل انتقال ست
      ازما آزمایش خون میگیرن؟؟؟.......................خیر از نواحی مشکوک که تاس جنسی داشته اید نمونه می گیرند
    8. تصویر کاربر سیمین دوشنبه ۱۸ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      میخوام بدونم نمونه رو از پوستمون بر میدارن یا مایع منی،بزاق.یا چی؟؟؟
    9. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      نمونه را از پوست ناحیه تناسلی یا دهانه ورودی واژن یا داخل دهان می گیرند و ترشحات بدن مثل منی یا بزاق ارزشی ندارند
    10. تصویر کاربر سیمین سه شنبه ۱۹ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      ممنونم از راهنمییتون.
    11. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    12. نمایش سایر 10 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 243 مشاهده پرسش
    با سلام واحترام
    کجی الت تناسلی من به سمت پایین و حالت خمیده است .
    آیا به روش درمانی از نظر جنابعالی نیاز هست یا خیر؟ {عکس ارسال شده}
    آیا در روش جراحی "بعد از عمل "محل بخیه همیشه حس میشود و در هنکام دخول درد در الت احساس میشه ؟
    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من میزان انحنا خیلی زیاد نیست و نیازی به درمان و جراحی ندارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱ تیر ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط