اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر آرتیمان جمعه ۱۲ تیر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 352 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر بدن من خیلی کم مو هستش و من میخوام بدن پر مویی داشته باشم
    از کدوم داروها میشه برا اینکار استفاده کرد.
    تستوسترون موضعی موثره یا خیر؟
    باتشکر
    24 ساله
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      می تواند مضر باشد ابتدا بایسنی آزمایش هورمونی انجام دهید
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۱۲ تیر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 299 مشاهده پرسش
    جناب اقای دکتر میشه ازشما خواهش کنم اگر میشه به من بگید چه ازمایشی برای اینکه بدونم مشکلی ندارم و می تونم بچه دار بشم باید انجام بدم که من برم ازمایشگاه بعد نتیجه رو برای شما اسکن کنم بفرستم عاجزانه خواهش میکنم کمکم کنید من 2000کیلیو متر با تهران فاصله دارم وگرنه حضوری خدمت میرسیدم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      آزمایش اسپرم بدهید یا بعبارتی semen analysis
    2. تصویر کاربر مهدی جمعه ۱۲ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      ممنونم واقعا ممنونم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    4. تصویر کاربر مهدی جمعه ۱۲ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      بازم ممنونم درمورد نحوه یا بهترین نحوه نمونه گیری اگر لینک در این زمینه برای پاسخ گویی هست که قبلا پرسش شده ممنون میشم اعلام کنید
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      نه فقط فاصله آزمایش با خرین آزمایش اسپرم 2 تا 3 روز باشد
    6. تصویر کاربر مهدی جمعه ۱۲ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      ایا ازمایشگاه خاصی باید رفت
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      خیر
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر میثم چهارشنبه ۱۰ تیر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 315 مشاهده پرسش
    سلام.آقای دکتر 24 ساله هستم.در سن 8 سالگی بیضه نزول نکرده ام(بیضه سمت چپی) را عمل کرده ام. الان آزمایش اسپرم دادم که نتیجه اینجوری اومده:
    Volume. 2.0ml
    PH. 8.0
    Liquefaction Time. 40min
    Appearance. Milky
    Viscosity. Normal
    Alive sperm concentration. -
    در بررسی میکروسکوپی لامرطوب با عدسی 40 در 6_7 میدان میکروسکوپی یک عدد اسپرماتوزیید اکثرا بدون حرکت مشاهده گردید.

    Motile sperm concentration. 0.0M/ml
    Functional sperm concentration. 0.0M/ml
    Sperm Motility index. 0

    All sperm. N.A
    All Motile sperm. 0.00M
    Func. Sperm. 0.00M

    میخواستم بدونم آیا اصلا امیدی هست که با عمل جراحی و... من بچه دار بشم.

    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۰ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      نیاز به بررسی بیشتری دارید که شامل بررسی های هورمونی، ژنتیکی احتمالا نمونه برداری از بیضه هست
  • تصویر کاربر علی جمعه ۱۲ تیر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 422 مشاهده پرسش
    با سلام پسری 26 ساله هستم که در کلاس پنجم دبستان بیضه راستم ضربه خورده واز محل خود به بالا ودر ناحیه انگونینال جابجا شده است بیضه چپم مشکلی ندارد که متاسفانه دیر متوجه این موضوع شدم حالا میخواهم بدونم که ایا این موضوع در اینده میتونه مشکل ساز (بچه دار شدن و..)بشه یا نه؟همچنین ایا نیازی به جراحی هست یا خیر و درصورت جراحی مشکلی در اینده به وجود نمی اید؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۰ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمال بروز مشکل در آینده هست و توصیه می کنم جراحی شوید که به صلاح شماست
    2. تصویر کاربر علی چهارشنبه ۱۰ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      ممنون از پاسختون.ایا باید پایین اورده شود و یا از بدن خارج شود؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر بشود پائین آورد بهتره که پائین آورده شود در غیر اینصورت در صورت اجازه شما می توان از بدن خارجش کرد
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۱۰ تیر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 312 مشاهده پرسش
    سلام
    جناب اقای دکتر من 4سال پیش ازدواج کردم و بعد از 3سال از همسر طلاق گرفتم ،و الان 6ماه دوباره ازدواج کردم سنم 30سال هست ،زن اولم خیلی چاق بود و اعتیاد به خوردن مواد از نوع تریاک داشت، ومن فکر می کردم به همین دلیل. بچه دار نمی شدیم، زن دوم ناراحتی کلیه داره،و مشکل دیگه ای نداره ،و خودم در زمانی که دبیرستان میرفتم یک بار تو دعوا طرف با زانوش زد تو بیضم ،نمی دونم خیلی میترسم مشکل داشته باشم و نتونم بچه دار بشم ضمنا بیضه های حالت تعادل ندارن و سمت راستی انگار پوستش یکم بالاتر گرفته باشن یه جوریه طوری که التم در حالت انزال یا حالت معمول یا در حالت نزدیکی به سمت چپ یه خورده کج هست ،البته در زمان کودکی وقتی ختنه انجام شده. توی بازی دوستم افتاد روم و بخیه ختنه ام پاره شد و خون امد من به دکتر مراجعه نکردم و احساس میکنم چون بخیه پاره شده و دوباره خود در مانی و پانسمان پدرم پوستش خوب عمل نیومده و باعث کج شدن التم شده ،این مشکل من هست نظر شما چه ایا من باید دکتر مراجعه کنم و ضمنا تو شهر ما اوروژلیست نیست و من ساکن استان سیستان و بلوچستان در شهر ایرانشهرم،ضمنا من هیچ دردی هم در بیضه هام و التم ندارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۰ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در عکس که همه چیز طبیعی است و مشکلی من نمی بینم
    2. تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۱۰ تیر ۹۴( 1 دهه پیش)
      ایا نیاز هست ازمایشی انجام بدم و بعد نتیجش رو برای شما اسکن کنم و بفرستم خواهش میکنم کمکم کنید من الان 30سال سن دارم هم سن سالهای من الان بچه هاشونrیا5ساله هست خواهش میکنم کمکم کنید،من توان مالی ام زیاد نیست یه کارمند قرار دادی هستم،هزینه اومدن به شهرستان برام زیاده
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۹ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط