اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر مریم پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 298 مشاهده پرسش
    با سلام. لطفا آزمایش اسپرم همسر بنده را تفسیر بفرمایید:
    volume................4.5cc
    PH...................7.6
    viscosity............Normal
    Low Motility............40%
    Active Motility................20%
    40%.............Non motile
    Abnormal Forms...............10%
    sperm count...............110000000
    W.B.C...................4-5
    متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      طبیعی است
  • تصویر کاربر خانم پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 7307 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر. وقتتون بخیر. شرمنده ک مجبورم رک بپرسم .منی همسر بنده در هنگام ارضا سرعت و یاحالت پرتاب شدن ندارد و بیشتر انگار به بیرون میفتد و میریزد. میخواستم بپرسم ایا این حالت طبیعی است یا نشون دهنده ی مشکلی هست؟
    و اینکه چه ازمایشاتی رو میتونیم انجام بدیم تا از امکان باروری اقایون مطمءن بشیم و در صورت نیاز دوره درمان رو شروع کنیم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اینحالت مشکل محسوب نمیشه
      برای اطلاع از باروری همسرتان آزمایش اسپرم بایستی انجام دهند
  • تصویر کاربر علیرضا چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 321 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خدمت جناب آقای دکتر
    احتراما نتیجه آزمایش اسپرموگرام اینجانب در پیوست به حضور ارسال شده خواهشمندم در صورت امکان بفرمایید که با توجه به این نتیجه، آیا نابارور هستم ؟ و با توجه به اینکه واریکوسل ندارم برای افزایش تعداد اسپرم های کلاس A و افزایش تعداد normal morphology چه باید کرد؟
    با تشکر فراوان بابت وقتی که گذاشتید...
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر شما نابارور نیستید و نیاز به اقدامی هم ندارید آب سرد در کل برای بیضه ها خوب است و هربار که دستشویی می روید 2 الی 3 دقیقه آب سرد روی بیضه های خود بریزید
    2. تصویر کاربر علیرضا چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      جناب دکتر ممنون از پاسخ شما، ولی این نکته رو هم باید عرض کنم که کیسه بیضه همیشه سرد و همیشه به شدت جمع و چسبیده به بدن هست برای رفع این مشکل چه کنم، شاید این موضوع باعث گرم شدن بیضه ها شود. ضمنا ممنون میشم که بفرمایید rate اسپرمهای کلاس A به صورت نرمال چقدر باید باشد .
      با تشکر فراوان
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر ایمان سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 257 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید و تشکر بابت مطالب خوبتون
    جناب دکتر من 30 سال سن دارم و تا چند وقت پیش تنها مشکلم این بود که بعد از ادرار دوباره باید چند ئانیه بعد ادرار باقی مونده را تخلیه میکردم الان چند وقته پس از ادرار و گذشت چند دقیقه احساس میکنم باید برای نوبت ادرار بعدی دوباره به دستشویی برم البته اگه نگهش دارم مشکلی نیست حتی با نشستن این احساس زیاده اما اگه همون لحظه بیرون برم تا چند ساعت احساس ادرار ندارم
    عادتهای بد من هم اضافه وزن 40 کیلویی و عادت نشستن طولانی هست که گاهی اوقات از خستگی نشستن قدم میزنم و اینکه تا چند وقت پیش چایی و دلستر به میزان زیاد چند لیوان در روز مصرف میکردم که قطع کردم. با ترک عادتهای بدم احساس بهتری بدست میارم و در کل این مشکل با تغییر رفتار من حالت نوسانی پیدا میکنه.ممنون میشم در این مورد کمک و راهنمایین کنید بابت طولانی شدن متن عذر خواهی میکنم با تشکر.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اضافه وزن و ضعف عضلات از دیگر علل می باشد که با ورزش و کلهش وزن بهبودی حاصل خواهد شد
  • تصویر کاربر نیما سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 3696 مشاهده پرسش
    سلام.
    بعد از هر انزال، ضعف بسیار شدیدی دارم و چشمانم سیاهی میرود. طوریکه تا نیم ساعت نمی توانم حتی پلک بزنم، ازبس که بیحال می شوم.
    خودم کاملا متوجه میشم که بدلیل انزال، قندم افتاده و حتما باید شیرینی جات و یا آب قند بخورم.
    در ضمن قند خون بنده هم 90 هست.
    چی مصرف کنم؟ نیاز به مکمل یا مولتی ویتامینی دارم؟ اگر بله، چه برندی و چه مدت؟ مرد 33 ساله-لاغر اندام و دارای سیستم بدنی بسیار ضعیف که با یک نسیم کوچک سرما میخورم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      شاید مصرف ویتامین E 400 و یک دوم قرص آسنترا 6 ساعت قبل از نزدیکی شرایط شما را بهتر بکند البته قطعی نیست ولی به امحانش می ارزد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۹ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط