اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر ashkan سه شنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 262 مشاهده پرسش
    سلام.از هر چند پسر یک نفر به سرطان بیضه مبتلا میشه ؟معمولا چه کسانی شانس سرطان دارند؟بیتشر در چه سنی اتفاق میفتد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      آماری در ایران نداریم و میزان بروز سرطان بیضه در مناطق جغرافیایی متفاوت است بیشترین میزان بروز در کشورهای Scandinavia, Germany, Switzerland, and New Zealand; بروز متوسط در United States and Great Britain;و کمترین میزان در Africa and Asia می باشد.
      در 3گروه احتمال وقوع بیشتر است. . نهان بیضگی یا همان عدم نزول بیضه، وجود سابقه خانوادگی سرطان بیضه، وجود سابقه سرطان بیضه طرف مقابل در خود فرد.
      شایع ترین سرطان مردان در سن 20 تا 40 سالگی است و دومین سرطان شایع در سن 15 تا 19 سالگی بعد از لوسمی یا همان سرطان خون است
  • تصویر کاربر ashkan سه شنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 336 مشاهده پرسش
    سلام.من برای افزایش تعداد اسپرم به مدت 3 ماه قرص کلومیفن مصرف کردم.بعد از مصرف که ازمایش هورمون دادم مقدار تستسرون و هورمون fsh بالا تر از حد طبیعی رفته بود.اخیرا که ازمایش دادم همه ی هورمون ها نرمال بودن.نگرانه اینم که مصرف این قرص ها مشکلی ایجاد کرده باشه برای من به خاطر اینکه هورمون ها بالاتر از حد مجاز رفته بوده.نظره شما چیه.متشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      آزمایش هورمونی قبل از مصرف کلومیفن هم داشته اید؟
  • تصویر کاربر محبی سه شنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 676 مشاهده پرسش
    با سلام وخسته نباشید ،آقای دکتر موقعی که همسرم از پشت باهام نزدیکی میکنه باعث بیرون اومدن مدفوع میشه که باعث خجالتم میشه لطفاً راهنماییم بکنید چه کاری انجام بدم که این اتفاق نیافتد .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در کل انجام سکس مقعدی توصیه نمی شود و عوارض دارد و کراهت زیادی هم از نظر شرعی دارد
  • تصویر کاربر حامد دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 277 مشاهده پرسش
    با سلام
    آقاي دكتر بنده هيدروسل خفيف دارم و دكتر ارولوژ فرمودند كه احتياجي به عمل نيست . ميخواستم سوال كنم آيا با طب سنتي مي توانم آب كيسه بيضه ام را تخليه و از بين ببرم كه احتياجي به عمل جراحي نباشد؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در کل هیدروسل خفیف نیاز به درمان ندارد و با طب سنتی هم رفع نمیشه
  • تصویر کاربر حسام دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 365 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید خدمت دکتر گرامیوببخشید من حدود 9 ماه پیش رابطه جنسی بدون کاندوم داشتم اما الان لکه ایی سفید روی نوک التم و چند دانه ی قرمز ریز روی نوک التم ایجاد شده است علت چیست هراز چند گاهی سئزش ادرار نیز داشتم و دارموعلت اصلی چیست؟
    و سوال دیگر اینکه چند اهی هستش که درد مفاصل دست و پا را نیز به همراه دارم و همچنین درد در کشاله رانها و زیر بغل دستها بدن درد هستم و موقع ارضا مایع منی زرد رنگ هستش.لزفا جواب را به ایمیلم بدهید اسباب زحمتتان.با شکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بابت لکه های سفید و دانه های قرمز نیاز به معاینه دارید بابت درد مفاصل به روماتولوژیست مراجعه کنید
      بابت
    2. تصویر کاربر حسام دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      با تشکر از شما دکتر گرامی.چون ازمایش اچ ای وی دادم نفی بودش خدا رو شکر .میتوانم بدونم ایا دوباره لازم است ازمایش بدم و نیازی به این موضوع دارد این موارد یا خیر با تشکر
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر نیازی نیست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۹ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط