اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر آرشام یکشنبه ۱۷ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 314 مشاهده پرسش
    آقای دکتر با سلام،ممنون که این امکان رو فراهم کردید تا از این طریق از وجود شما بهره برده و مشورت بگیریم.
    جناب دکتر علائم عفونت ابتدایی بیضه که هنوز به مرحله حاد نرسیده چه چیزایی هستن و آیا این عفونت تازه را سونوگرافی نشان میدهد یا خیر.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اولین نشانه درد بیضه هست و بعد کم کم بزرگی و تورم و قرمزی و سفتی و. معاینه و سونوگرافی در مراحل اول هم می تواند تشخیص د6د
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اولین نشانه درد بیضه هست و بعد کم کم بزرگی و تورم و قرمزی و سفتی و. معاینه و سونوگرافی در مراحل اول هم می تواند تشخیص د6د
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر ملیحه یکشنبه ۱۷ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 262 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر وقتتون بخیر دختری ۲۵ ساله هستم ک مدت شش ماهه با همسرم ک ۳۰سال دارد عقدکردیم.همسرم در این مدت هربار ک رابطه سکس داشتین آب منی خیلی کم و زلالی ازش خارج میشد و این مشکل باعث درد و رنجورخاطری وی میشود.باتوجه ب اینکه او احتلام میشود و مشکلی در انزال در خواب ندارد آیا این مساله نگران کننده است؟درمانی دارد.یا پس از عروسی برطرف میشود؟؟خواهش میکنم جواب بدید من خیلی نگرانم.با تشکر فراوان

    Sent from Huawei Mobile
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر در خواب محتلم می شود شکلی ندارند. اگر عادت به خودارضایی داشته باشند در سکس طبیعی با مشکل مواجه هستند. اگر مشکل دیرانزالی داشته باشند متاسفانه دارویی ندارد
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر در خواب محتلم می شود شکلی ندارند. اگر عادت به خودارضایی داشته باشند در سکس طبیعی با مشکل مواجه هستند. اگر مشکل دیرانزالی داشته باشند متاسفانه دارویی ندارد
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر سیداحسان جمعه ۱۵ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 330 مشاهده پرسش
    با عرض سلام وخسته نباشید نمیدانم که آیا این مشکل من از طریق اورولوژی قابل درمان هست یا خیر اما خواهشمندم منو راهنمایی کنید من یک سال است که ازدواج کردم و تا کنون نتونستیم ازدواج کنیم و خانم من به هیچ عنوان اجازه نزدیکی رو به من نمیده و از درد آن وحشت دارد و او را نزد ماما بردم که هیچ مشکل نداشته اما او بسیار وحشت از نزدیکی دارد و در ضمن من هم از لحاظ تمایل جنسی در نقطه بسیار ضعیف قرار دارم و الان در این یک سال حتی مقاربت معمولی نداشتم و این مسئله روی روح وروان هم من و هم همسرم بسیار تاثیر گذاشته و در ضمن خانواده ها از این مسئله اطلاع ندارن و مرتب به ما فشار آورده که بچه ای به دنیا بیاوریم اما هر دوی ما نمیتوانیم این مسئله رو با کسی بازگو کنیم بارها در اینترنت سرچ کردم و تنها چیزی که توانستم پیدا کنم سکس تراپیست بود که فقط در تهران شاید بتوانیم این پزشک را پیدا کنیم و ببخشید این حرف رو میزنم ما به دلیل وضع مالی نه چندان خوب نمیتوانیم این ریسک را کرده باشیم که تا آنجا هزینه کنیم و بعد جوابی نگیریم پس از شما خواهشمندم تا آنجایی که میتوانید به عنوان برادر منو راهنمایی کنید و باز آرزوی سلامتی رو برای شما خواستارم . منتظر جواب شما خواهم بود با تشکر موسوی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۵ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      حتما می پذیری که مشکل شما آنچنان ساده نیست که با چند کلمه در اینترنت برطرف شود. به کلینیک سلامت خانواده بیمارستان طالقانی تهران که دولتی و کم هزینه هست مراجعه کنید در ولنجک
    2. تصویر کاربر سیداحسان جمعه ۱۵ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      با تشکر فراوان از شما آیا آنجا نتیجه میگیریم و سکس تراپ میتواند ما را در این کار یاری کند ببخشید
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۵ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      بله انشاالله البته این مشکل با یک جلسه برطرف نخواهد شد و هر دوتای شما بایستی با هم بروید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر نیما جمعه ۱۵ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 269 مشاهده پرسش
    باسلام
    از انجاییکه داخل این پرسشنامه بیش یک صفحه آپلود نمیشه و شما در دفعه قبل متذکر شدید صفحه دومش کجاست صفحه اصلی یا اول ارسال میکنم ممنون میشم بررسی نمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۵ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      این آزمایش کاملا طبیعی است
    2. تصویر کاربر نیما جمعه ۱۵ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      ممنون و سپاسگذارم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۵ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر علی پنجشنبه ۱۴ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 534 مشاهده پرسش
    سلام
    من چند روز پیش یک سوال در مورد توده خیلی کوچک که سمت راست اپیدیدیم بر روی بیضه سمت راستم بود پرسیدم و شما گفتید که بهتر معاینه شوم
    من به متخصص اورولوژی مراجعه کردم و مشکلم رو گفتم و ایشون معاینه کردند
    ولی اصلا اون توده ی کوچک رو لمس نکردند و گفتند که این توده مال خود بیضه هست وسرطانی نیست و مشکلی نداری و معاینه واریکوسل هم انجام دادند .

    درضمن سونوگرافی که پزشک قبلی که بدون معاینه واسم نوشته بود که هم نشونش دادم و توی سنوگرافی هم چیزی دیده نشده بود .
    میخواستم از شما هم بپرسم که ایا واقعا این توده برای من مشکل ساز نیست ؟ و احتمال اینکه سرطانی باشه نیست ؟
    نیاز نیست که به پزشک دیگه ای مراجعه کنم ؟
    سایتتون واقعا عالیه
    از اینکه وقت میگذارید و به سوالات پاسخ میدهید واقعا ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۴ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      تو ه های سرطانی بویژه در بیضه رشد وافزایش سایز پیش رونده ای دارند گرچه من بعید می دانم که سرطان یا چیز مهمی باشد ولی با اینحال بهتره از نظر افزایش سایز طی روزها و چند هفته آینده خودتان چک کنید و اگر افزایش اندازه توده مذکور را حس کردید حتما با پزشک دیگری چک کنید.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۸ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط