اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر تک پنجشنبه ۲۳ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 339 مشاهده پرسش
    با سلام ، من دو سال پیش ارتباط مقعدی چندین بار البته نه به خواسته خود داشتم ؛ بعد از چند ماه فکر کنم عضله اسفنکترم شل شده و تا حالا که حدود دو یال میشود مدام یه بوی خاصی مانند بوی مدفوع از من خارج میشه و اصلا قطع نمیشه ؛ مواقعی که در خانه هستم و استرس ندارم این بو کم میشه و یا اصلا نمیاد وقتی که بیرون هستم یا استری دارم این بو مدام از من میاد ؛ میخواستم بدونم این بیماری بدون جراحی و با ورزشهای مداوم کیگل در خانه بهبود پیدا میکنه ؛ لطفا راهنمایی کنید ، متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      با متخصص جراح عمومی مشاور ه کنید
  • تصویر کاربر ح پنجشنبه ۲۳ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 295 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر سوال داشتم خدمت شما من بعد از استمنا کردن بعد ازیکی دو هفته ترشحاتی از الاتم خارج میشه دلیلش چیه در ضمن برای درد بیضه وبرای معاینه میتونم به دکتر عموم مراجعه کنم دلیل چروک شدن بیضه چیه خواهش میکنم راهنمایی ام کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ترشحات ناشی از غدد پروستا یا مجرای ادراری است و مشلی نیست. برای معاینه بهتره به ارولوژیست مراجعه کنید چروکیدگی کیسه بیضه واکنشی به تغییرات دما و تغییرات شرایط اعصاب و روان فرد است
  • تصویر کاربر سعید پنجشنبه ۲۳ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 291 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر:
    من یه آزمایش دارم که مولفه هاش ایناست .خواستم خواهش کنم بررسی کنید و یه جواب به بنده بدید:
    volume:3.0
    ph:7.9
    color:milky
    viscosity:normal
    liquifaction:compelete
    sperm count:40
    motilyty:20
    non motility:80
    abnormal forms:63
    ep:1-2
    wbc:1-2
    rbc:0-1
    در ضمن من یکی از بیضه هامو به دلیل تورشن از دست دادم.بیضه راستو از دست دادم.ممنون میشم جواب صریح بدید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۲ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      حرکت اسپرم ها ضعیف است
    2. تصویر کاربر سعید پنجشنبه ۲۳ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      ممنون از پاسختون.میشه بفرمایید آیا مداوا میشه.آیا در بارور شدن تاثیری داره؟
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر محبوبه چهارشنبه ۲۲ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 377 مشاهده پرسش
    باسلام پسری دارم 2سال و5ماهه از دوران نوزادی به هیدروسل مبتلا بوده به چندین پزشک مراجعه نمودیم آخرین بار متخصص به ما گفت نهایتا برای فروردین باید عمل بشه میخاستم بدونم دیر نمیشه الان هیدروسلش دوطرفه هست حداکثر زمانی که میشه بمونه وعمل نشه چقدره؟ همه نگرانی من اینه که وقتش نگذره و باعث اختلال بارداریش نشه؟باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۲ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      هیدروسل تأثیر منفی روی باروری نداره و زمانی که برای عملش تعیین کردند دیر نیست.
  • تصویر کاربر امیر پنجشنبه ۲۳ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 13310 مشاهده پرسش
    با سلام و تشکر از شما

    دکتر من سونوگرافی فتق دادم و واریکوسل هم دادم مشکلی نداشتم
    چند تا دکتر هم رفتم معاینه کردن گفتن مشکلی نداری

    ولی بعضی موقع ها بیضه هام بالا میان و نزدیک بدن می شن البته از دما ی محیط نیست چون تو خخونه و دمای عادی هم بعضی موقع ها پیش می یاد

    می خواستم بپرسم اگر کسی فتق و واریکوسل نداشته باشد بیضه ها فقط تو محدوده ی مجاز خودشون بالا و پایین می شن ؟ یعنی این جایی که الان واسه من بالا میاد این جا جزو محدوده ی مجاز هست؟

    بعضی موقع ها هم که زیاد بالا میمونه و زیاد استرس دارم درد هم شبش میگیره یه دکتر گفت

    استامینوفین بخور یه دکتر دیگه هم گفت دردش اونقدر نیست که به خواد زندگیتو مخطل کنه ولش کن دکتر سنادی زاده هم 2 سال پیش معاینه کرد گفت چیزی نیست برو .

    ولی چون من جواب سوالم رو نگرفته بودم هی تو ذهنم موند

    این قضیه که آیا اگر کسی فتق و واریکوسل نداشته باشه اون محدوده ای که بیضه بالا میاد جزو محدوده ی مجاز هست یا نه ؟ نزدیک بدن می شن؟ تقریبا می چسبن به بدن
    1. تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۲۲ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      یعنی منظورم اینه اگر کسی فتق و واریکوسل نداشته باشه هر چه قرد هم که بیضه بالا بیاد جزو محدوده ی مجاز هست؟

      تو مواقع آرامش و بدون مشغولیت فکری پایین است
    2. تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۲۲ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      حتی اگر بعضی موقع ها درد داشته باشه
    3. تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۲۲ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      من خیلی از سرطان بیضه می ترسم مشکلی واسم ایجاد نشه ؟
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۲ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله در محدوده مجاز است
    5. تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۲۲ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      دکتر یه توضیحی در باره ی سرطان بیضه نوشته بودید که مربوط به توده یا ندول می شد من روی زیر بیضه چپم یه چیز ریز یه برآمدگی خیلی ریز حس کردم از موقعی که حس کردم خیلی ترسیدم
    6. تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۲۲ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      البته نوشته بودید که همیشه سرطانی نیست . اصلا هم تورم بیضه ندارم
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۲ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر نگران هستید سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید
    8. تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۲۲ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      تو حمام معاینه کردم چیزی حس نکردم
    9. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      پس سرطانی در کار نیست وبی جهت نگران هستید
    10. نمایش سایر 8 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۸ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط