اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر سحر جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 528 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید خدمت شما دکتر جباری.
    من 17 سالمه و تاحالا 3 بار نزدیکی از پشت داشتم
    دیگه تکرار نمیکنم و ترسم از اینه که پزشک قانونی مثلا ئر سن 23 سالگی من بگه که قبلا از پشت نزدیکی داشتم :( و باعث شه همه زندگیم و آبروم از بین بره.خیلی میترسم دکتر پزشک قانونی چندسال دیگه متوجه این موضوع میشه ؟؟ :(
    اخرین باری که نزدیکی داشتم 1 هفتس که میگذره ئوست پسرم آبشو داخل پشتم خالی کرد اما حس میکنم ریخته روی قسمت جلو , ترس از حاملگی دارم ممکنه ترسم به جا باشه ؟؟ دکتر لطفا جوابمو بدید ممنونم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      پزشک قانونی بعیده که متوجه شود ولی بابت احتم حامگی نمی توانم نظری بدهم
  • تصویر کاربر رضا جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 293 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر جباری
    من هفت ماه پیش جراحی واریکوسل سمت چپ انجام دادم خوبشدم دیشب دست کشیدم بیضم یه توده خیلی کوچیک اندازه یک دانه ماش چسبیده به گوشه پایین خود بیضم خیلی سفته ولی درد نداره آیا مشکلی بوجود میاره؟ترسیدم سرطان بیضه نباشه؟؟؟خیلی ترسیدم ممنون میشم زودتر پاسخ بدین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بعیده با اینحال بهتره معاینه شوید
  • تصویر کاربر اسماعيلي جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 379 مشاهده پرسش
    با سلام
    دختر من 18 ماهه است حدود خرداد ماه عفونت اداري گرفت و با دارو بهبود پيدا كرد.تقريبا هر ماه آزمايش داديم و نتيجه منفي بود و عفونت نشان نميداد.در ماه آذر به علت سرماخوردگي 3 هفته از چرك خشك كن استفاده ميكرد.هفته گذشته سوزش اداري داشت آزمايش گرفتيم نتيجه آزمايش رو ضميمه كردم.دكتر بردم سفيكسيم داد گفت 48 ساعت بخورد براي پنج شنبه آزمايش نوشت.ميخواستم بدونم نبايد كليه اش اسكن بشه يا سونوگرافي كنيم.گفتن اگه دير بشه ممكنه به كليه اش بزنه.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله بهتره انجام شود
  • تصویر کاربر احمد جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 285 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشین چند روزه یک عازضه خیلی منو رنجونده از بچگی بیضه سمت راست یک کمی خیلی کم بزرگتر از بیضه سمت چپ بوده ولی یک هفته پیش با کمی درد بیضه سمت راست توجهم جلب شد و دیدم الان بیضه سمت راست کمی بیشتر از چپ بزرگتر است یعضی احساس میکنم خیلی بزرگتر شده
    و وقتی لمس میکنم برآمدگی ها و نا همواری هم مشاهده میکنم و 21 سال دارم
    نمیدونم روی این موضوع حساس شدم باعث شده یا چی ولی احساس میکنم بزرگتر میشه.
    مشکل چیست نیاز به عمل دارد؟
    نگران کنندست؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره معاینه شوید و در صورت نیاز سونوگرافی انجام دهید
  • تصویر کاربر مجتبی چهارشنبه ۱۷ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 451 مشاهده پرسش
    سلام
    میخواستم بدونم این جواب سنوگرافی چه معنی میده و درمانش چیه؟
    [ بیضه چپ به ابعاد 24*42 وبیضه راست به ابعاد 28*43 میلی متر ابعاد واکوی پارانشیم نرمال دارند.
    اپیدیم در سمت چپ نمای نرمال دارد. ولی دو کیست به قطر 4 میلی متر در سر اپیدیم راست دیده میشود.
    شواهدی از واریکوسل دیده نمیشود ولی هیدروسیل در سمت راست مشهود است.]
    اول این که ابعاد بیضه ها نرمال هستن یا نه؟
    اینم بگم که یکمی درد تو بیضه چپم و کشاله ران و بعضی وقتا تو شکمم احساس میکنم و بیضه راست بخاطر همون هیدروسیل تقریبا تا دوبرابر بزرگتر از سمت چپی شده
    1. تصویر کاربر مجتبی دوشنبه ۱۵ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      راستی من 21 سالمه
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۵ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ابعاد بیضه ها نرمال است. کیست اپیدیدیم و هیدروسل نیازی به درمان ندارد مگر انکه درد یا سنگینی آزار دهنده ایجاد کنند
    3. تصویر کاربر مجتبی چهارشنبه ۱۷ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      اقای دکتر ببخشید دوباره مزاحم میشم
      یادم رفت بگم که دکتر یه قرص داده به اسم سیپروفلوکساسین گفت برای عفونته
      تو اینترنت دربارش تحقیق کردم متوجه شدم انتی بیوتیک خاصی هستش و مصرفش شرایت خاصی داره و ممکنه عوارضی هم داشته باشه
      موندم بخورمش یا نخورم؟
      اصلا میتونه به درمان هیدروسل کمک کنه!؟
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۷ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط