اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر داود دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 389 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر و خسته نباشید!آقای دکتر من الان 35 سالمه!چند سال پیش برای یه آزمایش تو ادرارم خون دیدن که پزشک مربوطه چون سونوگرافی دادم و بقول خودش سنم جوون بود گفت زیاد مهم نیست و من متاسفانه زیاد اهمیت ندادم!خونه ما تهران هستش اما بعنوان مهندس ناظر مشغول انجام پروژه در شهر بدون امکانات جم در استان بوشهر هستم!پارسال هم متاسفانه در آزمایش بالینی پزشک طب کار باز به من گفته شد در ادرارم خون هست که باز به دلیل انجام پرزه طولانی مدت در خارج از تهران به دکتر مراجعه نکردم!تا اینکه امروز در یک برنامه تلویزیونی متوجه شدم نشونه خون در ادرار خیلی خطرناکه!و خیلی ترسیدم که مشکلم جدی باشه!من در ناحیه بیضه و(مقعد)و کشاله ران و پاهام احساس درد دارم بعضی اوقات که حدس میزدم از مشکل پروستات باشه!البته کار با کامپیوترم میکنم کمی زیاد!آقاد دکتر لطفا کمکم بکنید!چون خیلی ترسیدم و اصلا زده به سرم کارمو ول کنم راه بیفتم برم تهران پیش پزشک و حتی مرخصی ندادن کارم ترک کنم!چون خیلی ترسیدم و اصلا خواب و خوراک ندارم!اینجا دکتر مناسب نیست و منم از ترس دارم افسرده میشم!خواهش میکنم کمکم بکنید و بگید باید چه خاکی بر سرم بریزم!منتظر جوابتون هستم و ممنونم از اینکه کمکی بکنید!
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم فعلا سونوگرافی کلیه ها و مثانه و پروستات بدید
  • تصویر کاربر David سه شنبه ۲۵ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 337 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر،من همونی هستم که این سوال و داشتم:
    من وقتی به دنیا آمدم یکی ازبیضه هام نبود بیضه ی سمت چپم نبود واون رو با عمل جراحی بیرون آوردندوالآن هم پاین تر از دیگر بیضه ام قراردارد به طوری که ابتدای بیضه ی چپم،انتهای بیضه ی راستم است!میدانم بیماری رایجی هست در مردان،ولی برای من فکرکنم بیش از 1 سانتی متر باشد.
    باعلم به قضیه بالا،بیضه ی سمت چپ من از بیضه ی سمت راست من بزرگتر است چیزی در حدود 2یا3برابر،به علاوه فکرمیکنم که بیضه ی سمت چپ من که بزرگتر است خیلی به دردحساس تراست وبا کوچکترین فشاری احساس درد میکنم اما نه خیلی زیاد ولی قابل لمس است(دربعضی اوقات هم که بین پاهایم هست بهش فشاروارد میشه دردمیگیرد) ولی در بیضه ی سمت راست چنین مشکلی راندارم(درد میگیرد ولی مثل چپ حساس نیست)
    درضمن هیچ گونه برجستگی در بیضه هایم دیده نمیشود.واینجانب درحال مصرف فین پشیا(داروی ضدریزش مو) هستم،وورزش بدنسازی را هم به مدت 3سال انجام میدهم.
    بابت جواب ممنون ولی:
    همونطورکه گفتید به پزشک مراجعه کردم و پزشک گفت بیضه چپت بزرگ نیست و رشد کرده ،وقتی بیضه ی چپ و با راست مقایسه میکنید این طور فکرمیکنی که بیضه چپت بزرگتره ولی در اصل بیضه ی سمت راستم هست که کوچیکه.گفت حالا هم که میخوای مطمئن شی برات آزمایش اسپرم مینویسم.
    آقای دکترمشخصات بیضه ی من به این شکل است:
    چپ:طول بین 5 تا 6 ساننت وعرض هم حدود3.5
    وراست هم حدود 3.5تا4سانت وعرض حدود 2.5
    به نظرتون مناسب است ؟لازم هست که سونوگرافی کنم ؟این اختلاف طبیعی است؟
    آقای دکترخواهشا این سوالمو حتما جواب بدید:
    این دردی که در بیضه سمت چپم هست خیلی کم هست و تقریبا به صورت دل دل کنان است ؟ به خاطر بزرگیه یا حساسیت بیش ازحدمن؟وقتی حواسم بهش نیست هیچ دردی ندارم ولی موقع خواب یا استراحت احساس میکنم.درضمن وقتی به دنیا آمدم بیضه ی چپم نبود.

    من خودم هم درشت هیکل هستم حدود 1مترو90سانت قدو100کیلو وزن.
    ممنون میشم کامل برام توضیح بدبد.
    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظرتون مناسب است ؟ل.............بله مناسب است
      لازم هست که سونوگرافی کنم ؟.................سونوگرافی کنید مطمئن تر است
      این اختلاف طبیعی است؟..........معمولا بیضه نزول نکرده کوچک تر از حد طبیعی است
      این دردی که در بیضه سمت چپم هست خیلی کم هست و تقریبا به صورت دل دل کنان است ؟ به خاطر بزرگیه یا حساسیت بیش ازحدمن؟............بخاطر حساسیت بیش از حد شما ست
    2. تصویر کاربر David سه شنبه ۲۵ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      خیلی ممنون آقای دکتر
      اجرکم عندالله
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدی دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 366 مشاهده پرسش
    با عرض سلام میخواستم بدونم هزینه عمل پایین آوردن بیضه چنده و چند روز بستری داره .ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      هزینه را از بیمارستان بایستی بپرسید. ولی اگر بیمه مکمل دارید با بیمه تان محاسبه خواهد شد
    2. تصویر کاربر مهدی دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      معذرت میخوام آقای دکتر تقریبا(تقریبا) هزینه عمل چقدر میشه بدون بیمه
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      از بخش ترخیص بیمارستان پارسیان هزینه ارکیوپکسی را سوال بفرمائید تلفن را هم از 118 بگیرید
    4. تصویر کاربر مهدی دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      خیلی ممنون دکتر لطف کردین انشاالله جبران کنیم
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر بابک یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 296 مشاهده پرسش
    سلام.پسری هستم 29 ساله و متاهل.حدود چهار ساله ازدواج کردم و هنوز اقدامی برای بچه دار شدن نکردم. در ضمن اقای دکتر من دارای واریکوسل خفیف بیضه سمت چپ هستم.سوالی که از شما دارم اینه که هنگام ارضا شدن منی من اصلا جهش و پرشی نداره واگه هم چهش داشته باشه خیلی کمه. میخواستم ببینیم این مشکلی برای بچه دار شدن نیست؟اخه قصد بچه دار شدن داریم.لطفا راهنمایی کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر مشکلی نیست
  • تصویر کاربر حمید یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 318 مشاهده پرسش
    بعد از هر بار از دفع ادرار بی اراده از الت نشت ادرار دارم علت پروستات است چه باید کرد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ماشالله خیلی مختصر مفید فرمودید که کافی نیست استبراء کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۷ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط