اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محسن جمعه ۱۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 397 مشاهده پرسش
    با سلام
    اول یه تشکر از شما داشته باشم که با جواب هاتون امید رو به زندگیم برگرداندیید..
    من الان 18 سال ۹ ماه سن دارم.. که ۵.۶ سال استمنا میکردم حال به لطف خدا این کار رو ترک کردم..
    1.از زمانی که استمنا رو ترک کردم احساس میکنم آلت تناسلی مثل قبلا اون تحریک اولیه رو نداره لازم است که اول معذرت خواهی کنم که سوال رو به طور صریح ميگم.. بله همین طور که می گم آلتم بلند ميشه ولی احساس می کنم زمانی که باید در همین حالت بماند کم شده و محکم نیست... آیا این طبیعی هست و یا آیا نرمی آلت در هنگام ایستاده عادی هست؟؟؟ یا باید سفت باشد
    بله همین وسواسی سبب شده که هر روز خودم رو تحریک کنم که ببینم این وضعیت چگونه است...
    ممنون میشم مثل همیشه پاسخ ام رو بدهید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اینحالت طبیعی است و مشکلی نیست
  • تصویر کاربر saeidkia جمعه ۲ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 404 مشاهده پرسش
    اقای دکتر ایا قرص semenaxبرای حجم دادن اسپرم و اب منی خوبه؟اگر استفاده کنم عوارض نداره؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من تاثیری ندارد و درکتب علمی ما اشاره ای به این دارو نشده است. فقط درصورتی استفاده نمائید که تائیدیه وزارت بهداشت ایران را داشته باشد
  • تصویر کاربر سعید پنجشنبه ۱ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 392 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    اقای دکتر من پسری 20 ساله هستم که متاسفانه مدت طولانی خود ارضایی میکردم و الان خیلی کم کردم و یه ماه هست که این کارو نمیکنم . ولی اخرین بار هایی که اینکارو کردم دیدم ک هم مقدار اب منی کم شده هم از سفیدی به حالت شفاف در اومده .ایا این باعث کم شدن اسپرم برای بچه دار نشدنه؟هم چنین احساس میکنم بیضه هایم خیلی کوچیک شده و در کل کوچیکه. این موضوع برام خیلی عذابه .میترسم نابارور باشه اسپرمام. خواهشا بگین من چیکار کنم. احساس میکنم خیلی حیاتی و اورژانسیه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای ارزیابی باروری بهتره آزمایش اسپرم انجام دهید
  • تصویر کاربر علی پنجشنبه ۱ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 398 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    ببخشید اگر سوالم منطقی نیست ولی چون با ترس عجیبی زندگی میکنم میپرسم
    من برای معاینه یک بار خدمتتون رسیدم منو معاینه کردید و فرمودید سالم هستم (از نظر زگیل و تبخال)
    من بعد از مدتی لکه های سفیدی روی مجرا میبینم که البته همیشه واضح دیده نمیشود شاید قبلا هم بوده و من چون حساس نبودم متوجه نشدم
    بعد از دو هفته دوباره خدمتتون رسیدم در حالیکه لکه ها واضح دیده نمیشد معاینه کردید و فرمودید سالمه و دچار وسواس شدید.
    نگرانیم از اینه که در مطب و در حین معاینه آلودگی گرفته باشم هرچند شما از دستکش یکبار مصرف استفاده میکردید همش تو ذهنم فکر میکنم نکنه ذره بین از نفرات قبلی آلودگی داشته و با تماس با دستکش و سپس به مجرای من سرایت کرده ( حتی این نگرانی رو در مورد HIV هم پیدا کردم)
    آیا اصلا این موضوع امکان پذیر هست؟
    ضمن اینکه جواب آزمایش HSV2 من که 5 روز پس از معاینه اول انجام شده در رنج مرزی بوده (Igm=0.9) در حالیکه Igg منفی بود.
    من باز هم به خاطر طرح این سوال پوزش میخوام و امیدوارم ترس و نگرانی منو به خاطر متاهل بودن درک کنید و برادرانه راهنماییم کنید
    لکه هایی که عرض کردم گاهی به صورت واضح دیده میشوند اگر لازم میدودنید برای معاینه خدمت برسم
    لطفا سوالم در سایت نمایش داده نشود
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      این ها همه وسواس فکری است و نیازی به معاینه نیست بهتره به روانپزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر رضا پنجشنبه ۱ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 370 مشاهده پرسش
    سلام دکتر جون خوبی دکتر جون این دارو برای چیه>؟یادتون هست جواب ازمایشام نشون داد عقیمم به سفارش شما تحت پزوهشگاه رویان وبیمارستان نازایی حضرت مریمساری قرار گرفتم ivf-ch.ng.1000iu.5000iuهفته دو تا میزنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      این دارو می تواند تولید اسپرم را تحریک نماید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۱۶ خرداد ۵ تعداد بازدید: 718 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط