اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 385 مشاهده پرسش
    باسلام.جناب آقای دکتر بنده25سال دارم واز 1سالگی بیضه سمت چپم بالارفته ودر سونوگرافی گفته در کانال اینگوواینال است.حال خواهشمندم راهنماییم کنید.تاحالانیز عمل نکرده ام.آیا احتمال سرطان وجود دارد.در ضمن بیضه راستم نیز مقدار کمی مایع هیدروسل همراهش است.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای پائین آوردنش حتما اقدام کنید. خطر ابتلا به سرطان در بیضه های نزول نکرده بیشتر است البته بدین معنا نیست که هر بیضه نزول نکرده به سرطان مبتلا می شود ولی بایستی اقدامات لازم را انجام داد
  • تصویر کاربر ali جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 385 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر 24 ساله هستم حدود یک ماهه پیش متوجه یک برآمدگی نرم در قسمت فوقانی آلتم در حالت نعوظ شدم نزدیک رستنگاه و وقتی فشارش میدم درد ندارم و در حالت نعوظ هم دردی ندارم فقط گاهی اوقات مثلا در این یک ماه 2 بار در حالت نعوظ آلتم یک دفعه در گرفت برای یک لحظه مثل رعد و برق و دردش رفت آیا این نشانه پیرونی است .خیلی نگرانم لطفا راهنماییم کنیید متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر این علائم الزاما بیانگر پیرونی نیست با اینحال بهتره توسط ارولوژیست معاینه شوید
  • تصویر کاربر میلاد جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1890 مشاهده پرسش
    با عرض سلام، ادب و احترام خدمت جناب دکتر جباری
    من 23 سال دارم و متأهل هستم
    جسارت و بی پرده سخن گویی من رو در مورد این سؤال عفو بفرمایید
    من هفته گذشته با همسرم نزدیکی داشتم و بعد از اون متوجه شدم بالای سمت راست آلت تناسلی م مثل طول یک سوزن برآمده شده، و بعد از چند روز متوجه شدم که آن برآمدگی مربوط به رگ است و همان رگ از اندکی سفت شده و 2 دانه داخل همان رگ حس می شود که من را کمی نگران کرد و همین موجب شده از نزدیکی با همسرم امتناع کنم
    احساس می کنم نعوظ کامل انجام نمی شود و همان قسمت خیلی خفیف گاهی درد میگیرد و گاهی هم در بیضه هایم احساس ضعف می کنم البته هیچ پدیده روی آنها مشاهده نکردم
    دیشب به پزشک مراجعه کردم ایشان 2 عدد آمپول و یک مسکن و یک آنتی بیوتیک به من دادن و من دلیل را از ایشان جویا شدم فرمودن یک کیست هست و کمی التهاب
    من آمپول ها را تزریق و آنتی بیوتیک رو از دیشب هر 12 ساعت مصرف می کنم
    اکنون که وبگاه حضرت عالی را مشاهده کردم مشتاق شدم این موضوع که مرا کمی نگران کرده را نیز با شما مطرح کنم ...
    ممنونم از وبگاه خوبتون و ممنون میشم پاسخ سؤال بنده رو بدین
    براتون آرزوی موفقیت میکنم
    ارادتمند

    یاعلی مدد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من به دلیل لخته شدن خون داخل وریدهای سطحی آلت است که گذراست و نگران کننده و خطرناک نیست و مشکلی ایجاد نمی کند
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 449 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من دو ماه پیش بیضه برا مدته 2یا 3 ساعت در گرفت و خوب شد ولی بعد از دو ماه دوباره شروع به درد کردن گرفته و حالا دو روز این طوریه لطفا کمکم کنید.فکر میکنم تعداد تخم در بیضه ام زیاد شد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      حتما می بایستی به ارولوژیست مراجعه کنید
  • تصویر کاربر علی جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 376 مشاهده پرسش
    با تشکر از شما. کیسه ی بیضه هام چند سالی هست که دانه هایی دارن. یه دکتر پوست گفته که دانه های چربی هستن. تشخیصشون درست بوده؟ ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توان تشخیص و نظری را مطرح کرد ولی احتمالا نظر پزشک درست بوده است
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۱۵ خرداد ۵ تعداد بازدید: 718 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط