اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر رضا جمعه ۱۵ خرداد ۵ تعداد بازدید: 457 مشاهده پرسش
    سلام دکتر ببخشید کنترل الت من در حالت خوابیده خیلی کمه اصلا نمیتونم کنترلش کنم دلیلش چی میتونه باشه؟مشکل از رگه یا اعصاب
  • تصویر کاربر غلام چهارشنبه ۱۴ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 433 مشاهده پرسش
    آقای دکتر ازتون بسیار ممنونم خیلی لطف دارین

    به نظرتون این که در هنگام نمونه گیری بیضه چپ اصلا فشرده و جمع نمی شود طبیعی هست ؟ گهگاهی نیز درد می کند

    دوره ملتحم شدن من بسیار طولانی است هر 5، 6 ماه یک بار آیا طبیعی هست ؟
    آیا مشکلات بیضه می تواند روی ترشح هورمون تستوسترون و ضعف شدید عضلانی تا ثیر بگذارد؟

    می دونین آقای دکتر آخرین باری که آزمایش اسپرم می دادم وقتی آلت رو به سمت راست فشار می دادم تا به خیال خودم انحنای اونو درست کنم یه احساس فشردگی ضعیف در بیضه چپ ایجاد شد

    آیا فشار شدیدی که 10 سال پیش به التم وارد کردم می تونه بیضه چپ رو از سیکل طبیعی خودش خارج کرده باشه ؟؟ آخه حتی یک بار هم فشرده نمیشه این منو خیلی نگران میکنه احساس می کنم دلیل سنگینی و بزرگی اون هم همین خارج نشدن منی هست

    با تشکر
    آقای دکتر دعاتون میکنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۴ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      به نظرتون این که در هنگام نمونه گیری بیضه چپ اصلا فشرده و جمع نمی شود طبیعی هست ؟ گهگاهی نیز درد می کند
      جواب: طبیعی است و مشکلی نیست
      دوره ملتحم شدن من بسیار طولانی است هر 5، 6 ماه یک بار آیا طبیعی هست ؟
      جواب: طبیعی نیست ولی مشکلی هم ندارد
      آیا مشکلات بیضه می تواند روی ترشح هورمون تستوسترون و ضعف شدید عضلانی تا ثیر بگذارد؟
      جواب : بعید می دانم بیضه شما مشکلی داشته باشد

      می دونین آقای دکتر آخرین باری که آزمایش اسپرم می دادم وقتی آلت رو به سمت راست فشار می دادم تا به خیال خودم انحنای اونو درست کنم یه احساس فشردگی ضعیف در بیضه چپ ایجاد شد

      آیا فشار شدیدی که 10 سال پیش به التم وارد کردم می تونه بیضه چپ رو از سیکل طبیعی خودش خارج کرده باشه ؟؟ آخه حتی یک بار هم فشرده نمیشه این منو خیلی نگران میکنه احساس می کنم دلیل سنگینی و بزرگی اون هم همین خارج نشدن منی هست
      جواب: خیر ربطی به هم ندارند
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۱۷ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 475 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من 15 سال دارم میخواستم از شما سوال کنم مدتی است که کیسه بیضه من خالی شده است و فقط بیضه های من در آن مشخص هستند. اما چند وقت پیش داخل آن پر بود و هر دو بیضه های من در یک سطح بودند(هر دو بغل هم).می خواستم از شما بپرسم آیا پر بودن کیسه بیضه درست است یا خالی بودن آن؟
    خیلی ممنون ببخشید که کلماتم رو نتونستو موادبانه بنویسم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      در کیسه بیضه فقط بیضه هست و طناب بیضه. لذا اگر بیضه در کیسه لمس شود مشکلی نیست
  • تصویر کاربر z.sh دوشنبه ۱۲ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 465 مشاهده پرسش
    درپاسخ سئوالم نوشته بودیدکیفیت سئوال از10صفر یعنی چی به سئوالم پاسخ داده نمیشود یادرجه امیدواری درارتباط به سئولم بود
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۲ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیراین درجه بندی اولویت و اهمیت سوال را از نظر من نشان میده و ارتباطی و سوال کننده ندارد و البته هنوز کامل پیاده نمی شود
  • تصویر کاربر z.sh دوشنبه ۱۲ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 433 مشاهده پرسش
    باسلام وخسته نباشید.حدود یک سال واندی دخترم عقد است درسن 19وشوهرش 32سال جز 2ماه اول دیگر همسرش توانایی جنسی ندارد یعنی اصلا نمی تواند خودش اماده کندچن نوع قرص مانند ویاگرابه تجویز دکتر عمومی مصرف کرده ولی فایده های ندارد الان حدود 6ماهه ازاخرین امادگیش البته هنوز عروسی نکرده اند ازخردادمتوجه شدیم بیماری غش یا صرع هم داردکه ازهمان ماه دارو مصرف میکند حالا میخوام بدونم قابل درمان هست یاخیر ؟ ایشان نسبت به هیچ عامل محرک غیر همسرش هم عکس العمل نداردومیگه تازمان ازدواجش با دختر من باهیچکی ارتباط جنسی نداشته ؟خواهشمند است من راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۲ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      حتما با همسرشان ( دختر شما) به ارولوژیست مراجعه تا بررسی شوند بعضی مواقع قابل درمان هست. بستگی به علت آن دارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۱۵ خرداد ۵ تعداد بازدید: 718 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط